ĐBSCL “kích hoạt” các phương án chống ngập ra sao?

Từ tháng 8 đến tháng 10 âm lịch hằng năm, ĐBSCL đón mùa nước nổi, mực nước ngoài sông dẫn vào kênh, rạch dâng cao. Những nơi có cao độ mặt đường thấp, hệ thống thoát nước chưa đồng bộ,.. đã bị nước tràn lên mặt đường gây ngập cục bộ. Tần suất ngập mỗi tháng 1-2 lần, mỗi lần ngập từ 4-5 ngày, mỗi ngày ngập từ 3-4 giờ, làm ảnh hưởng đến kết cấu công trình, an toàn giao thông và đời sống sinh hoạt của người dân.

Từ nay đến cuối năm, ĐBSCL được dự báo có ít nhất 7 đợt triều cường dâng cao. Các địa phương và ngành chuyên môn đã “kích hoạt” phương án chống ngập như thế nào nhằm hạn chế tối đa ảnh hưởng?

Người dân chật vật lội nước, tiểu thương kê cao hàng hóa vì triều cường

"Hiện giờ nền nhà của tôi không nâng lên được thêm chút nào, nước ngập là nhà như cái sông. Mỗi lần ngập, xe máy chạy không được, còn xe ô tô thì họ chạy nhanh lắm vì sợ chết máy giữa đường, chạy kiểu đó nước tạt vô nhà hết".

"Nước ngập là xe chạy chết máy, dẫn bộ và té ngã nữa. Học sinh đi học thấy tội lắm, công nhân đi làm về khó khăn".

"Đề nghị Nhà nước làm lại đường xá cho nó cao hơn thì sẽ hết ngập, phải làm sao cho hết tình trạng này".

Trên đây là những lo lắng của các hộ dân có nhà ở tại các điểm thường xuyên bị ngập trong mùa nước nổi (từ tháng 8 đến tháng 10 âm lịch). Tại TP. Cần Thơ, theo số liệu thống kê của Sở Xây dựng, có 24 tuyến đường bị ngập từ 0,2m đến 0,5m ở các phường trung tâm: Ninh Kiều, Cái Khế, Tân An. Riêng phường Bình Thủy là khu vực có diễn biến khá phức tạp với 12 tuyến đường và khu vực dân cư bị ngập từ 0,4m đến 0,9m.

Ngoài ra, triều cường cũng gây ngập sâu tại một số vị trí trên Quốc lộ 1 đoạn qua bến xe Bình Minh (phường Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long), đoạn qua phường Giá Rai, đoạn Cà Mau – Năm Căn (tỉnh Cà Mau); đường Hồ Chí Minh đoạn Năm Căn – Đất Mũi và Quốc lộ Nam Sông Hậu đoạn qua phường Bạc Liêu (tỉnh Cà Mau).

Tần suất ngập mỗi tháng 1-2 lần, mỗi lần ngập từ 4-5 ngày, mỗi ngày ngập từ 3-4 giờ đã gây ảnh hưởng đến việc đi lại, đảo lộn cuộc sống sinh hoạt và hoạt động kinh doanh của người dân. Đơn cử như trận mưa xuyên đêm kết hợp triều cường dâng cao ngày 15/8 vừa qua, gây ngập toàn khu vực chợ Bình Thủy (phường Bình Thủy, TP. Cần Thơ).

Đang sửa sang lại gian hàng sau trận ngập đó, tiểu thương Huỳnh Thị Hà ngán ngẩm cho biết, bà phải lấy bàn, ghế để kê hàng hóa lên cao: “Nước ngập thì phải kê để chất đồ lên cao, tôi bán đồ rẫy và bún, hủ tiếu, mà bún với hủ tiếu bị nước tạt vô là bán không được. Nước ngập là bán chậm lắm. Nước ngập đường xá nên cũng không thấy đường mà đi, học sinh phải xắn quần lội bộ, rà chân trong nước mà đi.”

Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ dự báo, từ nay đến cuối năm 2026, ĐBSCL sẽ xuất hiện từ 7-8 đợt triều cường cao, tập trung từ tháng 9 đến tháng 12 (dương lịch).

Ông Trần Văn Hưng – Phó Giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ, cho biết: “Đỉnh triều cao nhất năm dự báo sẽ xuất hiện từ ngày 20/10-30/10, cao hơn mức báo động III từ 0,2m-0,3m. Triều cao có khả năng kết hợp mưa lớn sẽ gây ngập úng nhiều nơi, đặc biệt là khu vực phường Ninh Kiều, Bình Thủy (TP. Cần Thơ); các tuyến đường đô thị trũng thấp ven sông, rạch của tỉnh Vĩnh Long; các khu vực ven sông Tiền, sông Hậu qua An Giang, Đồng Tháp; khu vực ven biển tỉnh Cà Mau.”

Các địa phương ĐBSCL căng mình chống ngập mùa triều cường

Ứng phó với đợt triều đầu tiên dự kiến xuất hiện vào tháng 8 (âm lịch) tới đây, TP. Cần Thơ đã bắt đầu “kích hoạt” các biện pháp phòng, chống ngập. Sở Xây dựng phối hợp với Sở NN&MT cùng UBND các phường: Ninh Kiều, Cái Khế, Tân An, Bình Thủy vận hành 02 trạm bơm nước (Châu Văn Liêm, Hồ Sen) và hệ thống thông tin quản lý rủi ro ngập lụt (FRMIS) để đóng, mở cống ngăn triều nhằm bảo vệ khu vực vùng lõi của thành phố.

Một số khu vực bờ kè chưa khép kín vẫn còn bị ngập sẽ bố trí đầy đủ hệ thống biển báo, rào chắn tại các vị trí ngập sâu. Đồng thời, đơn vị tổ chức duy tu, dặm vá các tuyến đường hư hỏng để người dân đi lại an toàn vào thời điểm triều cường dâng cao.

Ông Trần Lê Trung - Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP. Cần Thơ cho biết: “Sở Xây dựng đã có văn bản đề nghị UBND các xã, phường tăng cường công tác kiểm tra, phát hiện và khắc phục kịp thời các sự cố hệ thống thoát nước. Kiểm tra, nạo vét các hố ga, cửa xả thoát nước, hố thu nước mặt đường, hạn chế đến mức thấp nhất tình trạng ngập, nghẹt trên các tuyến đường. Các địa phương phải có phương án bố trí nhân sự, phương tiện trực ứng cứu khi có mưa lớn, triều cường dâng cao”.

Đối với các tuyến Quốc lộ, Khu Quản lý đường bộ IV đang đẩy nhanh tiến độ nâng cấp các đoạn trũng thấp, khơi thông cống thoát nước, cán nâng mặt đường vượt đỉnh triều cường.

Ông Nguyễn Văn Thành – Giám đốc Khu Quản lý đường bộ IV, Cục Đường bộ Việt Nam cho biết: “Khu Quản lý đường bộ IV đã tập trung triển khai 03 công trình xử lý chống ngập, gồm: sửa chữa mặt đường và hệ thống thoát nước QL1 đoạn qua khu vực bến xe Bình Minh (tỉnh Vĩnh Long) trong tháng 9/2026 hoàn thành; sửa chữa mặt đường và hệ thống thoát nước QL1 ở khu vực giáp ranh giữa Hậu Giang – Sóc Trăng (cũ), đã hoàn thiện trong tháng 6/2026; sửa chữa mặt đường và hệ thống thoát nước QL1 đoạn qua khu vực phường Giá Rai (tỉnh Cà Mau). Mục tiêu là vừa hạn chế ngập trước mắt, vừa nâng cao khả năng chịu tải và độ bền của công trình.”

Khu Quản lý đường bộ IV cũng cho biết, việc xử lý ngập úng phải có trọng tâm, đúng nguyên nhân và theo lộ trình. Điểm ngập sâu, nguy hiểm được ưu tiên xử lý trước, điểm ngập ít xử lý sau. Trước mắt là đảm giao thông an toàn trong thời gian triều cường, về lâu dài sẽ từng bước nâng cao cao độ mặt đường.

Các địa phương ở ĐBSCL cũng đang phối hợp với đơn vị có liên quan, bố trí đầy đủ hệ thống biển báo, rào chắn, cảnh báo nguy hiểm. Đồng thời, theo dõi tình hình thực tế để tổ chức phân luồng giao thông khi cần thiết.