Đẩy nhanh nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin, đáp ứng yêu cầu quản lý thuế theo quy định mới

Phân nhóm thủ tục hành chính trên nền tảng công nghệ

Phát biểu khai mạc cuộc họp, ông Phạm Quang Toàn - Trưởng Ban Công nghệ, chuyển đổi số và tự động hóa (Ban CĐS) cho biết, Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, cùng với các nghị định, thông tư hướng dẫn được Chính phủ và Bộ Tài chính ban hành ngày 30/6/2026, đã tạo ra những thay đổi quan trọng trong quy trình nghiệp vụ quản lý thuế. Trong đó, nhiều quy định mới tác động trực tiếp đến các hệ thống ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) phục vụ người nộp thuế (NNT) và cơ quan thuế.

Theo Trưởng Ban CĐS, trên cơ sở các quy định mới, Cục Thuế xác định việc nâng cấp hệ thống ứng dụng CNTT phải đồng thời đáp ứng ba yêu cầu: bảo đảm tiến độ triển khai, tối ưu nguồn lực và phù hợp với định hướng chuyển đổi thủ tục hành chính lên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Theo lộ trình, việc triển khai được chia thành 5 giai đoạn và hoàn thành chậm nhất vào ngày 31/12/2026.

Tại cuộc họp, các đơn vị tập trung trao đổi về phạm vi ảnh hưởng của việc thay đổi chính sách khá rộng, tác động xuyên suốt đến ba nhóm ứng dụng gồm: nhóm dịch vụ phục vụ NNT; nhóm tiếp nhận, xử lý thủ tục hành chính và nhóm ứng dụng hỗ trợ báo cáo, khai thác dữ liệu, phân tích rủi ro. Theo đó phương án xử lý đối với ba nhóm thủ tục hành chính trên nền tảng công nghệ, gồm:

Nhóm 1 gồm các thủ tục thực hiện trên eForm của Cổng Dịch vụ công quốc gia. NNT có thể nộp trực tuyến hoặc tải tệp kết xuất từ ứng dụng HTKK lên Cổng Dịch vụ công quốc gia; dữ liệu sau đó được tiếp nhận vào Hệ thống giải quyết thủ tục hành chính và chuyển sang hệ thống tác nghiệp để xử lý. Nhóm này gồm 7 tờ khai.

Nhóm 2 gồm các thủ tục phức tạp, có chức năng gợi ý kê khai và yêu cầu xử lý đầy đủ các bước trên Hệ thống giải quyết thủ tục hành chính. Nhóm này có 62 tờ khai, trong đó ưu tiên triển khai trên HTKK đối với 14 tờ khai có tệp dữ liệu lớn; các tờ khai còn lại được ưu tiên thực hiện trên Hệ thống giải quyết thủ tục hành chính.

Nhóm 3 gồm các thủ tục không có chức năng gợi ý kê khai, NNT tải tệp kết xuất từ HTKK lên Hệ thống giải quyết thủ tục hành chính, sau đó dữ liệu được truyền thẳng vào hệ thống tác nghiệp để xử lý. Với 68 tờ khai, đây là nhóm có khối lượng lớn nhất và được đánh giá có khả năng triển khai nhanh, tận dụng các tệp kết xuất sẵn có từ HTKK.

Việc phân nhóm được xác định nhằm bảo đảm vừa đáp ứng yêu cầu nghiệp vụ mới, vừa tận dụng tối đa các hệ thống đang vận hành ổn định, đồng thời từng bước thống nhất trải nghiệm của NNT trên môi trường số.

Ưu tiên tính khả thi, bảo đảm vận hành thông suốt

Theo Trưởng Ban CĐS Phạm Quang Toàn nhấn mạnh yêu cầu nâng cấp ứng dụng CNTT trong giai đoạn hiện nay không chỉ là câu chuyện điều chỉnh phần mềm theo các mẫu biểu mới, mà phải bảo đảm sự đồng bộ giữa quy định pháp luật - quy trình nghiệp vụ - dữ liệu - ứng dụng công nghệ và trải nghiệm của NNT.

Theo đó, các đơn vị cần bám sát quy định mới, rà soát kỹ từng quy trình, từng biểu mẫu và xác định rõ mức độ tác động đối với các hệ thống liên quan. Việc lựa chọn phương án cần đặt trong tổng thể kiến trúc ứng dụng của ngành, tránh phát sinh các giải pháp riêng lẻ, chồng chéo hoặc làm tăng chi phí vận hành về lâu dài.

Đặc biệt, trong bối cảnh thời gian triển khai từ tháng 7 đến tháng 12/2026 rất ngắn, Trưởng Ban CĐS đề nghị các đơn vị xác định rõ việc nào cần triển khai ngay, việc nào có thể thực hiện theo lộ trình, bảo đảm các chức năng thiết yếu phục vụ NNT và các quy trình quản lý thuế quan trọng được vận hành thông suốt.

Việc nâng cấp đồng bộ các ứng dụng CNTT theo Luật Quản lý thuế mới được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng quan trọng để ngành Thuế tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao chất lượng phục vụ NNT, đồng thời từng bước hoàn thiện hệ sinh thái quản lý thuế hiện đại, liên thông và toàn trình./.