Đà Nẵng: Thêm “lá chắn” tránh trú báo, tiếp sức ngư dân vươn khơi an toàn

Trong Chuyên mục Chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) hôm nay, mời quý vị cùng đến với một công trình đang được gấp rút hoàn thiện tại phía Nam Đà Nẵng, đó là khu neo đậu tránh trú bão An Hòa kết hợp Cảng cá Tam Quang, nơi được kỳ vọng vừa thêm một chỗ tránh trú an toàn cho tàu cá, vừa tăng năng lực quản lý nghề cá tại địa phương. 

Từ con số trên thân tàu đến “lá chắn” chống IUU

Rời biển để đổi nghề - Bước chuyển trong chống khai thác IUU

Đà Nẵng quyết liệt chống khai thác IUU, hướng tới mục tiêu gỡ “thẻ vàng” trong năm 2026

Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 phát động thi đua cao điểm chống khai thác IUU

Tin tức đáng chú ý

- UBND Đặc khu Phú Quý, tỉnh Lâm Đồng vừa thành lập Tổ kiểm soát tàu cá liên ngành nhằm tăng cường chống khai thác IUU. Tổ có nhiệm vụ kiểm soát tàu cá cập, rời cảng; giám sát bốc dỡ, chuyển tải thủy sản; hướng dẫn thuyền trưởng ghi, nộp nhật ký khai thác, báo cáo và khai báo tàu qua hệ thống điện tử. Hồ sơ khai thác, thu mua, chuyển tải được cập nhật, lưu trữ để truy xuất nguồn gốc.

Việc thành lập tổ kiểm soát nhằm quản lý chặt sản lượng khai thác, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân, góp phần thực hiện các yêu cầu chống IUU.

- Quảng Trị đang tăng cường kiểm soát tàu cá, ứng dụng VMS và hệ thống truy xuất điện tử eCDT nhằm ngăn chặn khai thác IUU. Từ đầu năm đến nay, lực lượng chức năng phát hiện, xử phạt 72 vụ vi phạm, tổng số tiền hơn 2,28 tỷ đồng. Toàn tỉnh đã cập nhật dữ liệu hơn 4.620 tàu cá từ 6 mét trở lên; trên 1.300 tàu từ 15 mét trở lên lắp thiết bị VMS, đạt hơn 98%.

Đến tháng 8, Quảng Trị còn 80 tàu chưa đủ điều kiện hoạt động và 43 tàu thuộc diện nguy cơ cao vi phạm. Tỉnh yêu cầu kiểm soát 100% tàu xuất, nhập bến, kiên quyết không cho tàu không đủ điều kiện ra khơi.

- Trạm Kiểm soát Biên phòng Rạch Đầm, Đồn Biên phòng cửa khẩu cảng An Thới, tỉnh An Giang đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong tuyên truyền, phòng chống khai thác IUU. Cùng với kiểm soát người, phương tiện ra vào, cán bộ Biên phòng hướng dẫn ngư dân duy trì VMS, ghi nhật ký khai thác, thực hiện thủ tục xuất nhập bến và không xâm phạm vùng biển nước ngoài.

Đáng chú ý, Trạm triển khai hòm thư điện tử tiếp nhận thông tin liên quan tàu cá, đồng thời dán mã QR trên tàu để ngư dân thuận tiện truy cập, phản ánh thông tin. Cách làm này góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và tăng hiệu quả quản lý tàu cá.

Đà Nẵng: Thêm “lá chắn” tránh trú báo, tiếp sức ngư dân vươn khơi an toàn

Với ngư dân, mỗi chuyến biển không chỉ cần một con tàu đủ chắc, một chuyến đi đủ lương thực, nhiên liệu, mà còn cần một nơi đủ an toàn để trở về khi biển động, bão giông. Tại xã Núi Thành, thành phố Đà Nẵng, khu neo đậu tránh trú bão An Hòa kết hợp Cảng cá Tam Quang đang được gấp rút hoàn thiện những hạng mục cuối cùng.

Công trình được kỳ vọng không chỉ mở thêm “lá chắn” cho tàu cá trước mùa mưa bão, mà còn hoàn thiện một mắt xích quan trọng trong chuỗi hậu cần nghề cá, qua đó hỗ trợ quản lý tàu thuyền, sản lượng và truy xuất nguồn gốc thủy sản, góp phần chống khai thác IUU.

Những ngày này, trên vùng nước An Hòa, tiếng máy thi công vẫn vang lên liên tục. Phần kè bảo vệ bờ cơ bản hoàn thiện, các đơn vị tập trung nạo vét luồng chạy tàu, khu nước neo đậu và hoàn thiện những hạng mục cuối để sớm đưa công trình vào sử dụng. Tổng diện tích khu neo đậu An Hòa kết hợp cảng cá Tam Quang khoảng 140 ha, sức chứa khoảng 1.200 tàu cá. Khi hoàn thành, đây sẽ là một trong những điểm tránh trú quy mô lớn, phục vụ tàu cá của Đà Nẵng và các địa phương lân cận.

Với những người quanh năm bám biển như ngư dân Trần Hữu, điều ông mong chờ không chỉ là thêm một chỗ neo tàu. Đó còn là một nơi tàu có thể ra vào thuận lợi, tránh trú khi thời tiết xấu và sau mỗi chuyến biển có thể cập cảng, bốc dỡ hải sản, tiếp nhiên liệu, lấy thêm nhu yếu phẩm cho chuyến đi tiếp theo.

"Cùng với cảng cá và khu neo đậu nên rất thuận lợi cho bà con ngư dân ở đây, mùa mưa bão bà con về đây trú rất an toàn", ngư dân Trần Hữu nói.

Ở vùng biển miền Trung, tránh trú bão luôn là chuyện không thể chủ quan. Một khu neo đậu đủ rộng, luồng tàu đủ sâu, hệ thống trụ neo và kè bảo vệ được đầu tư bài bản sẽ giúp ngư dân có thêm một điểm tựa khi biển động, sóng lớn. Nhưng giá trị của công trình không chỉ nằm ở những ngày mưa bão.

An Hòa kết nối với Cảng cá Tam Quang tạo thành một chuỗi từ neo đậu, cập cảng đến dịch vụ hậu cần nghề cá. Cảng cá được đầu tư hơn 420 tỷ đồng, hướng tới đáp ứng nhu cầu cập bến, bốc dỡ hải sản và cung ứng nhiên liệu, vật tư, nhu yếu phẩm cho tàu cá công suất lớn.

Theo kỹ sư Ngô Thành Nam, chỉ huy công trình, để kịp tiến độ, trên công trường, các tổ đội được tổ chức làm việc liên tục: "Trên công trình huy động 3 ca, 4 kíp, các thiết bị đảm bảo thi công đúng tuyến luồng, biện pháp thi công, đảm bảo phòng cháy chữa cháy, an toàn lao động, động viên anh em làm 3 ca, 4 kíp, xuyên ngày đêm để cố gắng hoàn thiện trước mùa mưa bão để cho tàu về neo đậu".

Phía sau những ca làm việc xuyên ngày đêm là yêu cầu rất cụ thể: hoàn thành công trình để ngư dân có thể sử dụng ngay trong mùa mưa bão năm nay. Đây cũng là lý do địa phương thời gian qua phải tập trung giải phóng mặt bằng trên mặt nước, vận động người dân di dời lồng bè nuôi trồng thủy sản nằm trong phạm vi thi công. Bởi để một khu neo đậu phát huy hiệu quả, không chỉ cần công trình trên bờ, mà cả vùng nước, luồng tàu và khu neo đậu phải được thông thoáng, an toàn.

Ông Hoàng Châu Sơn, Chủ tịch UBND xã Núi Thành, thành phố Đà Nẵng cho biết: "Đây là dự án quan trọng quốc gia, nằm trong chương trình mục tiêu hỗ trợ vốn của Trung ương đối với thành phố. Dự án hoàn thành tạo ra một khu neo đậu, tránh trú bão cho tàu cá toàn miền Trung, tất cả tàu cá đến mùa mưa bão sẽ tránh trú tại khu vực này."

Tàu có nơi cập bến, có khu vực neo đậu an toàn; lực lượng chức năng có điều kiện kiểm soát tàu ra vào; sản lượng được ghi nhận ngay tại cảng. Từ đó, hành trình của hải sản từ biển vào bờ có thêm một lớp kiểm soát. Đó chính là phần việc rất quan trọng trong chống khai thác IUU: không chỉ ngăn tàu vi phạm khi đang ở trên biển, mà còn phải kiểm soát được sản phẩm khi cập cảng.

Một khu neo đậu an toàn có thể giúp người đi biển tránh được một cơn bão. Nhưng để nghề cá đi xa và bền vững, cần nhiều hơn thế. Đó là cảng cá đủ năng lực, dịch vụ hậu cần thuận tiện, quản lý tàu thuyền chặt chẽ và đặc biệt là từng chuyến biển phải minh bạch, hợp pháp.

Khi An Hòa và Cảng cá Tam Quang được hoàn thiện, ngư dân có thêm một điểm tựa để vươn khơi; còn cơ quan quản lý có thêm điều kiện kiểm soát hành trình và nguồn gốc hải sản từ biển vào bờ. Thêm một nơi tránh trú bão cũng là thêm một mắt xích trong chuỗi nghề cá có trách nhiệm – để ngư dân yên tâm bám biển, nhưng phải bám biển an toàn, đúng luật và không để những chuyến đi của mình trở thành mắt xích của khai thác IUU.

Ngư dân cần nhớ: Chủ động chuyển đổi sinh kế, tránh vi phạm IUU

Với những địa phương có đội tàu lớn, chống khai thác IUU không chỉ là kiểm soát một chuyến biển, mà còn đặt ra câu chuyện lâu dài về sinh kế. Khi nguồn lợi giảm, chi phí nhiên liệu, nhân công tăng hoặc tàu không còn đủ điều kiện hoạt động, việc tìm một hướng đi khác có thể là lựa chọn cần thiết.

Trong phần Ngư dần cần nhớ hôm nay, chúng tôi muốn lưu ý bà con một số nội dung sau:

- Nếu điều kiện khai thác không còn phù hợp, ngư dân nên chủ động tìm hiểu các chính sách hỗ trợ và những mô hình sinh kế phù hợp với điều kiện của gia đình, địa phương.

- Nuôi trồng thủy sản, nuôi biển, dịch vụ hậu cần nghề cá, sơ chế, chế biến thủy sản hoặc các công việc trên bờ đều có thể mở thêm nguồn thu nhập, giảm sự phụ thuộc vào những chuyến biển nhiều rủi ro.

- Tuy nhiên, chuyển đổi sinh kế không nên làm theo phong trào. Trước khi bỏ vốn, cần tính kỹ nguồn vốn, kỹ thuật, điều kiện sản xuất, đầu ra sản phẩm và khả năng duy trì thu nhập trong thời gian đầu.

- Với những tàu không còn đủ điều kiện khai thác, chủ tàu càng cần cân nhắc phương án chuyển đổi phù hợp, thay vì cố đưa tàu ra biển và đối mặt với nguy cơ vi phạm pháp luật.

Bởi một nghề mới có thể cần thời gian để bắt đầu, nhưng nếu có phương án phù hợp, đó sẽ là cách giảm rủi ro, ổn định cuộc sống và tránh để áp lực mưu sinh dẫn đến khai thác trái phép.

MC nữ: Chống IUU bền vững không chỉ là ngăn một chuyến biển vi phạm, mà còn phải giúp ngư dân có thêm lựa chọn sinh kế, để người dân có thể sống được bằng những nghề hợp pháp và lâu dài.

MC nam: Ngư dân chủ động chuyển đổi hôm nay cũng là chủ động bảo vệ sinh kế của chính mình và nguồn lợi biển cho những mùa sau.