Cuộc “trường chinh” của “vua” tôm - cua Thới Bình thôn

Cà Mau xa xôi của Việt Nam được mệnh danh là “thủ phủ tôm - cua”. Ở đây, nông dân một nắng hai sương gắn bó với đồng đất để dưỡng nuôi “ngọc ngà châu báu”, cung ứng cho thị trường loại đặc sản danh tiếng. Cà Mau không chỉ được kết tinh từ yếu tố thổ nhưỡng, khí hậu, môi trường sống,... mà còn có nhiều thế hệ biết cách khai thác thuận tự nhiên, trong đó có anh Nguyễn Hoàng Nam.

Từ chàng thanh niên lớn lên trên mảnh đất phèn nhiều thách thức, trường chinh 25 năm, anh Nam trở thành “vua” tôm - cua của huyện Thới Bình (cũ) với cách nuôi khác người, bán cua thương phẩm thuộc hàng “big size”, giá cao, tạo lập kinh tế bền vững.

Phóng viên VOVGT đã có cuộc trao đổi với kỹ sư chân đất Nguyễn Hoàng Nam (ngụ ấp Cây Sộp, xã Hồ Thị Kỷ, tỉnh Cà Mau):

Từ đất phèn thành vuông tôm – cua bạc triệu

PV: Hiện PV đang cùng anh Hoàng Nam đi dở lú để bắt cua biển và tôm sú trong vuông. Một cái lú dở lên dính rất nhiều tôm và cua, chúng khỏe mạnh thì mình đã thấy nông dân ấm no. Hiệu quả mô hình nuôi tôm - cua hôm nay làm cho anh nhớ về cái thời cơ cực hồi còn trẻ như thế nào anh Nam?

Anh Nguyễn Hoàng Nam: Khó khăn nhiều lắm, hồi anh 26 tuổi có cuộc sống bấp bênh, đất thì sình lầy, sâu trũng, ai nhìn thấy cũng sợ. Chỉ có bàn tay của anh mới làm nên được cơ nghiệp của chính anh của hôm nay. Anh có quá trình cải tạo đất đai dữ dội lắm và là người khởi nuôi tôm - cua đầu tiên ở xã này. Bà con thấy hiệu quả rồi mới nuôi theo, bây giờ ở đây đủ mô hình xen canh: tôm – lúa, cua – lúa, cua - tôm.

PV: Hiện giờ anh thu hoạch mấy vụ tôm và cua trong năm?

Anh Nguyễn Hoàng Nam: Tôm và cua thì nhà anh có quanh năm, chia ra nhiều ô nuôi, hễ mỗi sáng đi vuông về là có tiền. Hiện tại anh có 110 công đất nuôi tôm và cua, nếu năm nào giá lúa cao thì anh trồng thêm lúa ST24. Mỗi tháng anh thu được 100 triệu từ tiền bán tôm - cua.

PV: Từ vùng đất phèn mà trở thành “mỏ vàng” chắc không ít gian nan đúng không anh Nam? Xin anh chia sẻ quá trình và kỹ thuật để anh cải tạo đất thành vuông cua - tôm hiệu quả như hôm nay?

Quảng bá “ngọc ngà” của thiên nhiên Cà Mau qua ngày hội Cua

Về Cà Mau - nơi hội tụ thiên nhiên và sự an lành

Anh Nguyễn Hoàng Nam: Kỹ thuật thì lúc đầu đầm mình phải cải tạo, phơi khô, xử lý vôi và men vi sinh. Đất ở vùng phèn mặn mà muốn nuôi tôm - cua thành công. ban đầu phải có vôi đá, vôi này rất kỳ công nhưng lại xử lý rất hiệu quả cho đất nhiễm phèn, mặn. Kể cả trồng cây, dùng vôi này xử lý là trồng cây trên đất ở đây rất tốt.

Đầu tư kỹ thuật ban đầu là phải tạo giá thể cho con cua, nếu thu nhập tỉa thì nuôi 4 tháng là bán có tiền, nhưng để con lớn đạt đỉnh điểm về cân nặng, chất lượng thịt và gạch thì nuôi tới 7 tháng. Trong thời gian đầu, thức ăn ta tạo tự nhiên để nuôi cho con cua đạt, khi đó thấy bán được là bắt bán để lấy tiền đó mua thức ăn bổ sung thêm cho cua đầy gạch.

Năm đầu tiên anh mới khởi nghiệp nuôi tôm - cua thì anh đã thành công. Huyện Thới Bình (cũ) mời anh đi dạy lại cho nông dân, mình nông dân mà đi dạy lại cho nông dân, anh không ngại điều gì hết, huyện cũ có bao nhiêu xã là anh đi hết để hướng dẫn kỹ thuật cho bà con nuôi hiệu quả. Mỗi một lời khen đối với anh là động lực để mình phấn đấu vươn lên. Trình độ anh hạn hẹp chỉ học tới lớp 9, thôi thì có kỹ năng, kỹ thuật từ bản thân mà đầu tư phấn đấu, mua đất rồi lấy ngắn nuôi dài.

PV: Với những thành công hiện tại, anh Nam có dự định nào mới không? Ví dụ như mình áp dụng kỹ thuật nuôi tiên tiến hơn để định hình nhiều phương pháp nuôi trồng chủ động trong bối cảnh biến đổi khí hậu?

Anh Nguyễn Hoàng Nam: Hai vợ chồng anh đang ấp ủ công nghệ nuôi cua khép kín. Ví dụ con cua nuôi trong vuông, bắt lên mà thấy chưa đạt chuẩn để bán thì mình nuôi lại trong nhà kín, sau này tiện thu hoạch thay vì phải thả lại vuông.

Tình hình giá cả thị trường hiện nay thì anh vẫn chọn tôm sú và cua biển vì ổn định. Kinh nghiệm từ bản thân và học từ các lớp tập huấn do Sở NN&MT dạy cho anh thì anh đã duy trì ổn định nên anh chọn hai đối tượng này nuôi lâu dài.

PV: Cảm ơn anh Nguyễn Hoàng Nam đã trò chuyện cùng chương trình. Chúc cho ý tưởng của anh triển khai thành công, mang lại lợi nhuận ổn định. Với những ấp ủ này của anh, chúng ta cùng hy vọng, anh Nam sẽ kiến tạo, góp phần cho xã nhà có thêm công nghệ nuôi cua mới để bà con áp dụng, vươn lên làm giàu và góp phần phát triển kinh tế địa phương bền vững.

Từ vuông tôm – cua đến câu chuyện sẻ chia ở Hồ Thị Kỷ

Con đường dẫn vào nhà “vua” tôm - cua Nguyễn Hoàng Nam chỉ vừa đủ cho 2 chiếc xe máy lưu thông. Ở một nơi xa xôi của ấp Cây Sộp, xã Hồ Thị Kỷ, gương điển hình về anh nông dân 50 tuổi đời, 25 năm kinh nghiệm “trường trinh” trên đất phèn khiến nhiều người nể phục.

Đất đai ở ấp Cây Sộp sau giải phóng là vùng hoang hóa, nông dân canh tác chỉ được vài giạ lúa/công. Cha mẹ có 16 công đất trong tay mà chàng trai trẻ Hoàng Nam vẫn phải đi chăn trâu mướn, đốn củi tràm thuê nhằm kiếm đủ miếng ăn cho các em.

Vốn dĩ cua Cà Mau là sản vật gắn với hệ sinh thái ngập mặn của rừng đước, rừng mắm. Theo thời gian, dòng nước mặn đi sâu vào các kênh rạch, anh Nam đã thấy đồng đất ở vùng bán đảo Cà Mau có sự chuyển dịch cơ cấu nuôi trồng, tôm cua nước lợ có thêm lãnh hạt sinh sống. Vậy là anh Nam bắt đầu khai hoang đất đai, manh nha nuôi tôm - cua vào năm 2000.

Muốn biết nước mặn, anh Nam ngậm nước vào miệng để thử muối, muốn biết đất chua thì anh nếm đất thử độ phèn. Ngay từ khi bước chân vào ngành “công nghiệp” tôm - cua, anh Nam đã “đánh dấu” bằng công nghệ nuôi quảng canh cải tiến 2 giai đoạn. Chỉ bắt bán những con tôm sú từ hàng 2 (loại 20 con/kg) trở lên và cua loại từ 400gr/con trở lên.

Để áp dụng mô hình quảng canh 2 giai đoạn, trước tiên anh Nam chọn nơi cung cấp tôm - cua giống chất lượng, rõ nguồn gốc. Khi con giống ban đầu ở khu 1 được khoảng 60 ngày tuổi, anh tiến hành chiết sang khu 2 và tiếp tục nuôi thêm 40 ngày là đã có thể thu hoạch. Việc sang chiết qua lại giữa 2 khu giúp anh Nam thu hoạch được như mong muốn, loại bỏ được những con bị bệnh.

“Mát tay” trên đồng đất quê nhà, vụ đầu tiên anh Nam thắng lớn, những vụ sau tôm – cua sinh sôi nảy nở. Con cua, con tôm thương hiệu “vuông cua Hoàng Nam” nổi tiếng đạt chuẩn “big size”, bán được giá cao. Anh thoát nghèo và bắt đầu lan tỏa mô hình kinh tế hiệu quả cho xóm làng.

Anh Nguyễn Hoàng Nam, ngụ ấp Cây Sộp, xã Hồ Thị Kỷ cho biết thành quả hôm nay:

“Chọn con giống thả nhưng phải kiểm soát định kỳ, nhất là mùa mưa thì vôi đá không được thiếu, trận mưa lớn mà nước đầy ao là phải xử lý. Anh hiện tại sở hữu 14 hecta đất, nhưng một số không nằm trong diện tích quy hoạch nuôi tôm – cua nên không tính. Chỉ có 11 hecta nuôi tôm – cua thôi, còn lại thì trồng kiểng. Kể hết đoạn đời từ nhỏ tới giờ thì đúng là đất không phụ mình”.

Với tư duy sản xuất linh hoạt, tận dụng hiệu quả quỹ đất và nguồn tài nguyên sẵn có, khoản lợi nhuận anh Nam thu được hằng năm là 1,2 tỷ đồng. Không chỉ làm giàu cho gia đình, mô hình còn tạo việc làm thường xuyên cho 10 lao động địa phương, góp phần vào công tác giảm nghèo bền vững.

Song song với phát triển kinh tế, anh Nam luôn đề cao trách nhiệm với cộng đồng và xã hội. Hằng năm, gia đình giúp đỡ 10 hộ nghèo trên địa bàn bằng nhiều hình thức thiết thực; tích cực tham gia các hoạt động thiện nguyện với số tiền khoảng 30 triệu đồng/năm. Đặc biệt, trong phong trào xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn, gia đình đã đóng góp xây dựng tuyến lộ giao thông ngang 1,5 m, dài 45 m, với tổng kinh phí 70 triệu đồng, tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại, vận chuyển hàng hoá của người dân trong khu vực. Đây là điều mà địa phương rất hoan nghênh và cổ động nhân rộng.

Bà Phan Kiều Tiên – Chủ tịch Hội Nông dân xã Hồ Thị Kỷ cho biết:

“ Anh Nam là nông dân sản xuất giỏi của xã Hồ Thị Kỷ, anh có đóng góp cho địa phương nhiều lắm, anh góp tiền sửa đường giao thông hoặc ai khó khăn anh cũng giúp đỡ trên tinh thần chia ngọt sẻ bùi. Ở đây bây giờ mô hình kinh tế vững rồi, mỗi hộ dân có tầm 20 công đất thì thu nhập khoảng 15 triệu/tháng từ việc bán tôm, cua.

Trong quá trình phát triển kinh tế của bà con, địa phương rất quan tâm hỗ trợ từ hai nguồn vốn: Ngân hàng chính sách và Quỹ hỗ trợ nông dân. Bên cạnh đó, tạo điều kiện cho bà con tham gia các lớp tập huấn, nuôi trồng, kỹ thuật lựa chọn con giống để giúp quá trình nuôi của bà con đạt hiệu quả cao. Hướng tới sẽ nhân rộng mô hình này dựa vào những tấm gương làm ăn hiệu quả”.

Những năm qua xã Hồ Thị Kỷ luôn là “điểm sáng” của tỉnh Cà Mau trong phong trào phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới. Nổi bật giữa vùng ngọt hóa Thới Bình thôn là mô hình trồng lúa – nuôi tôm. Tổng sản lượng thủy sản giai đoạn 2025 – 2030 mà địa phương này hướng đến là đạt 35.500 tấn, trong đó sản lượng tôm đạt 13.000 tấn. Từ thế mạnh này đã giúp cho hộ gia đình ở địa phương làm ăn bền vững, vươn lên thoát nghèo. Hiện toàn xã chỉ còn 103 hộ nghèo, chiếm tỷ lệ 1,9%. 

Ông Trần Quốc Toàn – Chủ tịch UBND xã Hồ Thị Kỷ, tỉnh Cà Mau cho biết triển vọng của địa phương từ sự hợp sức của Chính quyền và Nhân dân:

“Hồ Thị Kỷ hiện nay là điểm cuối của cao tốc Cần Thơ – Cà Mau và điểm đầu của cao tốc Cà Mau – Đất Mũi đã mở ra triển vọng phát triển công nghiệp, logistics, nông nghiệp. Từ những thuận lợi này sẽ có nhiều nhà đầu tư về xã hoạt động. Xã đang có kế hoạch nạo vét kênh thủy lợi cho bà con thuận tiện lấy nước, lấy thêm các giống lúa mới và giống tôm để bà con trồng hoặc nuôi và có thu nhập ổn định hơn nữa”.

Thủy chung với đất, đất không phụ người chính là tấm gương điển hình của anh Nguyễn Hoàng Nam và nhiều hộ dân khác trên địa bàn xã Hồ Thị Kỷ. Nhiệm kỳ 2025 - 2030 xã Hồ Thị Kỷ hướng đến mục tiêu đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, cùng cả nước bước vào kỷ nguyên mới. Thế mạnh của địa phương là nuôi trồng thuỷ sản tiếp tục được nhân rộng và sự kiên nhẫn, táo bạo của nông dân chính là yếu tố then chốt xây dựng kinh tế xã nhà.

Mô hình sản xuất - kinh doanh hiệu quả gắn với tinh thần trách nhiệm cộng đồng của “vua” tôm – cua Thới Bình thôn Nguyễn Hoàng Nam đã trở thành điểm sáng trong phong trào nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, góp phần nâng cao chất lượng đời sống người dân ở địa phương.