Cuộc sống tại các khu tái định cư: Góc nhìn từ người trong cuộc

Mỗi cuộc di dời đều gắn với những băn khoăn, nhưng thực tế cho thấy, nhiều khu tái định cư được đầu tư đồng bộ, hạ tầng hoàn thiện, giúp người dân yên tâm và có cơ hội nâng cao chất lượng sống. 

Người dân hài lòng với nơi ở mới

Giữa những dãy nhà hiện đại của khu tái định cư phố Trạm, phường Long Biên, Hà Nội, ông Nguyễn Văn Khiêm thong thả đi bộ trên con đường rợp bóng cây. Thời điểm dời phường Phúc Đồng (cũ) để nhường đất xây cầu vượt QL5 - cầu Vĩnh Tuy, khu nhà ông Khiêm còn khá vắng vẻ.

Thế nhưng, cùng với quá trình đô thị hóa nhanh, diện mạo khu tái định cư này trở thành câu trả lời rõ ràng nhất cho những băn khoăn của người dân mỗi khi phải chuyển đến một nơi ở mới: "Nhà nước đang tập trung về hướng Đông, cho nên phía Đông này càng ngày càng hoàn thiện hơn. Không ngờ chỉ sau khoảng hơn chục năm đã đã sầm uất. Cây xanh có, vườn hoa có, cho nên rất thông thoáng, chúng tôi cũng hài lòng."

 Nhiều người dân cũng có chung tâm trạng băn khoăn khi phải rời bỏ nơi đã gắn bó nhiều năm. Tuy nhiên, khi được chính quyền địa phương đưa đến để nhận nhà, nhiều người dân đã cảm thấy yên tâm và hài lòng khi nơi ở mới có nhiều điểm tốt hơn nơi ở cũ, hạ tầng được đầu tư đồng bộ, khu nhà ở có công viên cây xanh, đầy đủ tiện ích như trường học, bệnh viện, chợ, trung tâm thương mại.

Điển hình là khu tái định cư Thượng Thanh, phường Việt Hưng, tòa nhà NO16B nằm trên một khu đất thoáng rộng, sát QL5 kéo dài, đi lại thuận lợi và không quá xa trung tâm thành phố. Đó là nơi ở hiện nay của gia đình bà Hoàng Lệ Châu.

Một năm sau khi di dời khỏi khu nhà gỗ ở phường Chương Dương (cũ), bà Châu cảm nhận rõ sự thoải mái và sức khoẻ tốt lên trong ngôi nhà tái định cư khang trang: "Nhà cấp bốn xuống cấp lắm rồi, lại ở trong cái ngõ cụt mà có hơn chục mét thôi. Bây giờ lại được về đây bốn năm mươi mét thì có phải là gấp bốn năm lần không? Chúng tôi rất là hài lòng."

Còn ông Trần Văn Đức rất hài lòng khi được ở ngôi nhà rộng rãi và vị trí thuận lợi, dễ dàng tiếp cận với các dịch vụ y tế, giáo dục: "Được cái nó rộng rãi và nó thoáng mát. Đường xá ở đây quá thuận lợi, đi tứ hướng đều chẳng bao giờ tắc. Gần trung tâm, bệnh viện đa khoa rồi khu Big C, rồi trường học cấp một, cấp hai, cấp ba phạm vi không quá hai cây số."

Anh Đỗ Duy Hoàng, địa chỉ 276 Thượng Đình (cũ), thuộc diện giải phóng mặt bằng đường vành đai 2.5 đoạn Nguyễn Trãi - Đầm Hồng. Nhà anh Hoàng có diện tích 122m2, sau khi thu hồi còn lại 38m2.

Dù bị thu hồi đất, nhưng anh Hoàng cùng nhiều hộ dân ở khu vực này đã được chính quyền phường Khương Đình hỗ trợ, tạo điều kiện trong việc xây dựng cũng như cấp sổ đỏ; công tác đền bù nhà, đất tái định cư được thực hiện nhanh, gọn. Anh Hoàng cho biết, vị trí được đền bù ở gần khu nhà cũ: "Mỗi nhà một sở thích, nhà thích lấy đất, nhà lấy chung cư. Tôi muốn muốn lấy nhanh, gọn gàng thì tôi lấy chung cư. Nhà tôi được 2 căn chung cư, một căn ở Hancico Nguyễn Xiển rộng 177 m2. Ở đấy cực kỳ thoải mái."

Địa phương chuẩn bị đồng bộ cho tái định cư

Tại xã Thư Lâm, nơi đang tiếp nhận nhiều hộ dân tái định cư phục vụ các dự án cầu Tứ Liên, cầu Trần Hưng Đạo và nhiều công trình trọng điểm khác của thành phố, địa phương không chỉ tập trung giao đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, mà còn chuẩn bị đồng bộ hệ thống trường học, thiết chế văn hóa và các dịch vụ hỗ trợ để người dân nhanh chóng ổn định cuộc sống.

Ông Lại Mạnh Cường, Phó chủ tịch UBND xã Thư Lâm cho biết: "Chúng tôi xác định việc tái định cư là phải đến một nơi ở tốt hơn, không chỉ là đất, nó còn là nhà, hạ tầng kỹ thuật và đặc biệt là hạ tầng xã hội. Chúng tôi đang có kế hoạch cuối năm nay và đầu năm sau sẽ triển khai xây dựng thêm 2 trường có tiêu chuẩn cấp độ 2. Chúng tôi cũng đã phối hợp 3 trường nghề trên địa bàn xã Thư Lâm để sẵn sàng hỗ trợ đào tạo nghề cho bà con sớm tiếp cận và ổn định cuộc sống trong nơi ở mới."

Trong tháng 6 vừa qua, UBND xã An Khánh cũng đã tổ chức Hội nghị bốc thăm ô đất tái định cư cho các hộ gia đình, cá nhân có đất ở bị thu hồi, đủ điều kiện bố trí tái định cư phục vụ thực hiện Dự án Đường liên khu vực 8 (từ Đại lộ Thăng Long đến tỉnh lộ 423), xã An Khánh. Trước đó, địa phương này cũng đã tiến hành tổ chức giao đất tái định cư cho 20 hộ gia đình, cá nhân đủ điều kiện tái định cư để thực hiện Dự án Đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội (đoạn qua địa bàn xã An Khánh).

Việc bố trí nơi ở mới cho các hộ dân thuộc diện giải phóng mặt bằng với vị trí thuận lợi, đầy đủ điều kiện hạ tầng xã hội, tiếp cận các dịch vụ y tế, giáo dục, chợ, trung tâm thương mại đã giúp người dân yên tâm, nhanh chóng ổn định nơi ở và công việc mới. Điều này cũng phù hợp nguyên tắc “có chỗ ở, đảm bảo thu nhập và điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ” của Luật Đất đai năm 2024 và được tiếp tục hoàn thiện tại Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) mới nhất vừa được Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoàn thiện, gửi tới Bộ Tư pháp.

Chăm lo đời sống của người dân toàn diện tại nơi ở mới, bao gồm cả việc hỗ trợ ổn định đời sống, ổn định sản xuất, kinh doanh là chủ trương đã được nhiều địa phương thực hiện tốt thời gian qua. Đây cũng là cách để mỗi khu tái định cư không chỉ là nơi chuyển đến sinh sống, mà thực sự trở thành nơi người dân yên tâm gắn bó, xây dựng cuộc sống mới và đồng hành quá trình phát triển của Thủ đô./.