Công viên sinh thái Vĩnh Hưng (Hà Nội): Bao giờ thoát cảnh dự án “treo"?

Nằm ngay giữa khu dân cư đông đúc của phường Vĩnh Hưng, thành phố Hà Nội, khu đất được quy hoạch làm Công viên sinh thái Vĩnh Hưng từng được kỳ vọng trở thành lá phổi xanh của khu vực phía Nam Thủ đô. Thế nhưng nhiều năm qua, thay vì có một khu sinh thái phục vụ cộng đồng, nơi đây lại nằm im phía sau những tấm hàng rào cũ kỹ.

Dự án dường như chỉ còn hiện hữu qua tấm biển mang dòng chữ “Khu sinh thái Vĩnh Hưng” trên cổng vào. Phía bên trong vẫn là những bãi đất hoang hóa và các hạng mục chưa một lần thành hình sau nhiều năm chờ đợi

Bên trong khu đất, cảnh tượng còn khiến nhiều người không khỏi tiếc nuối. Cỏ mọc um tùm, mặt hồ bị bèo phủ đặc, nước tù đọng chuyển màu đen sẫm với tình trạng ô nhiễm rác thải sinh hoạt kéo dài.

Việc một quỹ đất rộng được quy hoạch làm công viên nhưng vẫn nằm bất động suốt nhiều năm khiến không ít người dân sốt ruột chờ đợi. Bà Đặng Bích Liên, ở tổ 23 phường Vĩnh Hưng chia sẻ: 

“Quá là lãng phí mà trong khi đó các cháu không có chỗ vui chơi, cứ để hoang phí hàng bao nhiêu năm rồi, dân cũng rất là tiếc”

Nhiều năm sống cạnh khu vực dự án, ông Nguyễn Huy Dũng mong muốn công trình sớm được triển khai đúng như kỳ vọng ban đầu của người dân:

“Người dân ra đây hồ bẩn thỉu, hôi hám. Đáng lẽ phải làm từ lâu rồi. Đến giờ phút này vẫn chưa thấy triển khai cái gì cả. Chúng tôi mong muốn, đã là có kế hoạch thì nên tổ chức làm, càng sớm càng tốt để chúng tôi ra thể dục thể thao buổi sáng, để dưỡng sinh, thứ nhất là để hít thở không khí trong lành, thứ hai là được hưởng thụ của cái kế hoạch của xã hội quan tâm đến đời sống của nhân dân.”

Dự án chậm triển khai kéo dài cũng kéo theo tình trạng sử dụng đất thiếu kiểm soát. Nhiều khu vực bên trong dự án còn đang bị sử dụng sai mục đích. Thay vì được triển khai các hạng mục công viên, cây xanh theo quy hoạch, một phần diện tích đã trở thành nơi tập kết vật liệu xây dựng, ngổn ngang hàng cũ hỏng, phế liệu cồng kềnh khiến không gian trở nên nhếch nhác, lãng phí và mất mỹ quan đô thị.

Bên cạnh đó còn có bãi đỗ xe ô tô, các sân thể thao tự phát… Một khu đất được quy hoạch để phục vụ lợi ích cộng đồng đang bị "xẻ nhỏ" cho nhiều mục đích khác nhau, quỹ đất công cộng quý giá này lại đang bị khai thác theo cách hoàn toàn khác với mục tiêu ban đầu. Một người dân sống lâu năm ở khu này cho biết:

"Người dân rất là bức xúc việc đất công nhưng lấn chiếm rất là nhiều, cửa hàng, lều quán, các kho hàng, bãi xe… cá nhân người ta đến thấy để hoang thế này người ta cứ chiếm thôi, người ta làm hàng chục năm rồi."

Theo báo cáo rà soát của UBND phường Vĩnh Hưng, khu Công viên sinh thái Vĩnh Hưng rộng hơn 15 hecta do Công ty Cổ phần Đầu tư phát triển hạ tầng và đô thị Vĩnh Hưng thực hiện theo hợp đồng BT với thành phố Hà Nội. Đây là một trong năm khu đất đối ứng thuộc dự án BT tuyến đường Minh Khai - Vĩnh Tuy - Yên Duyên.

Theo phương án ban đầu, nhà đầu tư thực hiện tuyến đường dài khoảng 1,8km và được khai thác quỹ đất đối ứng để thu hồi vốn. Tuy nhiên, từ năm 2019, dự án BT đã phải dừng triển khai để phục vụ công tác rà soát. Đến nay hợp đồng BT đã hết hiệu lực nhưng các tồn tại liên quan vẫn chưa được giải quyết dứt điểm. Hệ quả là hàng loạt khu đất đối ứng rơi vào tình trạng bỏ không nhiều năm, trong đó có khu công viên sinh thái đang xuống cấp từng ngày.

Trước thực trạng dự án kéo dài nhiều năm chưa được tháo gỡ, UBND phường Vĩnh Hưng kiến nghị UBND thành phố Hà Nội chấm dứt dự án BT tuyến đường Minh Khai - Vĩnh Tuy - Yên Duyên và thu hồi các khu đất đối ứng liên quan. Theo địa phương, đây là cơ sở để các cơ quan chức năng rà soát toàn bộ tình trạng pháp lý, xác định các nghĩa vụ tài chính còn tồn tại cũng như xử lý dứt điểm những vướng mắc kéo dài nhiều năm qua. Đối với khu Công viên sinh thái Vĩnh Hưng, phường đề xuất sau khi thu hồi sẽ giao địa phương quản lý, xây dựng phương án đầu tư mới theo quy hoạch đã được phê duyệt, nhằm sớm đưa quỹ đất vào sử dụng, tránh tiếp tục lãng phí và xuống cấp.

Ông Nguyễn Trường Thịnh, Phó Trưởng phòng Kinh tế Hạ tầng đô thị phường Vĩnh Hưng, TP. Hà Nội cho biết:

"Dự án này thuộc đất đối ứng. Diện tích đất công và đất nông nghiệp trong dự án rất lãng phí trong cái nguồn tài nguyên của phường. UBND Phường giao cho phòng Kinh tế Hạ tầng để tham mưu, báo cáo UBND Thành phố. Một là đề xuất là cho chủ đầu tư tiếp tục để thi công. Hai là sẽ giao lại cho phường hoặc một chủ đầu tư khác, để làm sao đảm bảo về cái cái đời sống nhân dân, hai nữa là cái cái nguồn lực đất đai không được lãng phí."

Một công viên sinh thái được quy hoạch để phục vụ cộng đồng nhưng sau nhiều năm vẫn chỉ hiện hữu trên giấy. Khi những vướng mắc của dự án đã được chỉ ra và địa phương cũng đã đề xuất hướng tháo gỡ, câu hỏi còn lại là bao giờ những kiến nghị ấy được hiện thực hóa. Bởi mỗi ngày dự án tiếp tục nằm im là thêm một ngày quỹ đất công bị lãng phí và người dân tiếp tục lỡ hẹn với một không gian xanh đáng lẽ đã phải có từ lâu.