Cổng trường an toàn (Bài 1) Mất an toàn ngay từ cổng

Những vạch sơn đổi màu trước cổng trường

An toàn giao thông cho trẻ em: Bắt đầu từ cổng trường

Đường phố an toàn cho trẻ em: Mô hình Cổng trường an toàn tại Mexico

Qua cổng trường, qua ký ức

Điểm nóng giao thông chưa có lời giải

Giờ tan học, khi tiếng trống trường vừa dứt, trước cổng nhiều ngôi trường ở Hà Nội, một “cuộc đua” lặng lẽ nhưng đầy rủi ro cũng bắt đầu. Xe máy, ô tô nối đuôi nhau ken đặc. Phụ huynh đứng tràn ra vỉa hè, thậm chí lấn xuống lòng đường để chờ đón con. Giữa dòng phương tiện đang di chuyển, những đứa trẻ nhỏ bé lúng túng tìm cách sang đường, né tránh từng chiếc xe lao vội trong giờ cao điểm.

Suốt nhiều năm qua, nguy cơ tai nạn giao thông trước cổng các trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội vẫn luôn hiện hữu và chưa được xử lý triệt để. Những hạn chế về hạ tầng, áp lực giao thông đô thị ngày càng gia tăng, cùng với ý thức tham gia giao thông của một bộ phận học sinh và phụ huynh đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về mất an toàn giao thông học đường.

Với em Nguyễn Trường Sơn, học sinh lớp 4, Trường Tiểu học Chu Văn An (Hà Nội), mỗi buổi sáng đến trường vẫn là một hành trình đầy lo lắng. Trường của Sơn nằm trên phố Thụy Khuê, mặt đường bó hẹp cho hai làn xe, vỉa hè nhỏ và lượng phương tiện qua lại luôn đông đúc. Vào giờ cao điểm buổi sáng, ô tô, xe máy của phụ huynh đưa đón con đi học lấn chiếm tới hai phần ba diện tích mặt đường, thậm chí tràn xuống lòng đường. Giữa không gian chật chội ấy, việc sang đường đối với một học sinh tiểu học không hề đơn giản.

“Buổi sáng thì nhiều xe và các xe phi rất là nhanh, đường thì nhiều ô tô, em đi rất là khó ạ. Mấy hôm trước em đang đi ở đường, có một xe phi ngang qua, suýt nữa bị đâm, sợ lắm!” - Lời kể của Sơn ngắn gọn, hồn nhiên, nhưng chứa đựng nỗi sợ rất thật của một đứa trẻ mỗi ngày phải đối diện với dòng xe cộ đông đúc.

Điều đáng nói là, dù từng gặp phải những tình huống va chạm bất ngờ, nhưng bản thân em vẫn chưa được trang bị đầy đủ kỹ năng sang đường an toàn, vẫn phải tự xoay xở giữa dòng phương tiện đang lao nhanh.

Chị Đặng Trung Thủy, phụ huynh có con theo học tại Trường Tiểu học Chu Văn An, không giấu được sự ngán ngẩm khi nhắc đến cảnh ùn tắc trước cổng trường vào giờ cao điểm. Theo chị, bất cập về hạ tầng giao thông đô thị chính là một trong những nguyên nhân lớn khiến nguy cơ tai nạn trước cổng trường luôn ở mức cao: 

“Thường thì sẽ rất là tắc đường vì là cái tuyến đầu của Chu Văn An này là có rất là nhiều trường học từ mầm non cho đến cấp 1, cấp 2, cấp 3. Nguyên nhân chính là do là thời gian mà tan học ở giữa các khối là giống nhau. Thế nên là thời gian học sinh ra về nhiều hơn. Cái thứ hai là cái lòng đường nó thít lại, nó hẹp ý. Thế nên là cái chuyện mà tắc thì nó không tránh được. Mà nó lại là nút điểm giao thông vào trong trung tâm nữa.”

Không chỉ riêng phố Thụy Khuê, tại nhiều khu vực khác của Hà Nội, đặc biệt là những trường học nằm trên các trục đường lớn hoặc trong khu dân cư đông đúc, cảnh tượng mất an toàn trước cổng trường đã trở nên quen thuộc. Từ mầm non đến tiểu học, từ trung học cơ sở đến trung học phổ thông, áp lực giao thông tại cổng trường học vào giờ tan học cứ như lặp lại mỗi ngày.

Có thể thấy, khi các trường học tập trung dày đặc trên cùng một tuyến phố mà hạ tầng giao thông không được mở rộng tương xứng, chỉ cần trùng khung giờ tan học là ùn tắc lập tức xảy ra. Và dĩ nhiên, trong dòng phương tiện chen chúc ấy, học sinh luôn là đối tượng dễ bị tổn thương nhất.

Ghi nhận tại khu vực trước cổng Trường Trung học cơ sở Nghĩa Tân (Cầu Giấy, Hà Nội) vào giờ cao điểm, giao thông thường xuyên rơi vào tình trạng ùn ứ kéo dài. Đoạn đường chỉ hơn 100 mét nhưng có tới hai trường học nằm liền kề, vào mỗi khung giờ tan học, phụ huynh dừng đỗ la liệt trên vỉa hè, tràn cả xuống lòng đường để chờ đón con em mình. Trước cổng trường, xe máy, xe đạp đỗ chồng chéo lên nhau, bất chấp biển báo. Lòng đường vốn không quá hẹp nhưng trở nên kẹt cứng vì bị hàng quán bán đồ ăn bủa vây.

“Cổng trường Nghĩa Tân thì thường xuyên là tắc. Muốn xử lý được thì tôi nghĩ là có những giải pháp ví dụ như là thông báo cho các phụ huynh đi sớm hoặc là chia ra những lớp nào đi sớm hơn một chút.”

“Em cảm thấy sợ bởi vì có đông xe cộ đi lại.”

“Bây giờ mở rộng đường thì nó rất là khó. Đường lại đông như thế này. Nên là tôi đang không an tâm để cho con có thể đi bộ về.”

Không chỉ do hạ tầng

Sinh sống đã lâu tại phường Cầu Giấy và có con theo học tại trường THCS Nghĩa Tân, anh Nguyễn Nam Việt không giấu được sự bức xúc trước tình trạng mất mỹ quan đô thị và nguy cơ tai nạn giao thông luôn rình rập mỗi giờ tan học:

“Có một nguyên nhân đó là nhiều xe cứ đỗ để lên vỉa hè, không có chỗ cho người đi mà người lại tràn xuống đường thôi. Hàng quán hơi lộn xộn. Ở nhà trường thì cũng nên tuyên truyền nhắc nhở các con để ý lúc mà tan tầm. Nếu đợi thì đợi ở trong sân thôi, đừng có tràn ra ngoài cổng trường, vỉa hè, xe buýt thì nó nguy hiểm. Thứ hai là bố mẹ đến thì có thể là đứng gọn vào, có thể là đợi con giải dọc ra chứ đừng đứng ngay trước cửa.”

Những hạn chế về hạ tầng hay áp lực giao thông đô thị chỉ là một phần nguyên nhân dẫn đến tình trạng mất an toàn giao thông trước cổng trường. Phần còn lại và cũng là yếu tố quan trọng đến từ thói quen đón, trả con chưa hợp lý của một bộ phận phụ huynh, cùng với việc học sinh chưa được trang bị đầy đủ kỹ năng tham gia giao thông an toàn.

Thực tế cho thấy, khi không gian giao thông được tổ chức lại hợp lý, khi có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, lực lượng chức năng và phụ huynh, cổng trường hoàn toàn có thể trở nên trật tự và an toàn hơn. Tại một số trường học trên địa bàn Hà Nội, những thay đổi từ việc phân luồng đón trả học sinh, bố trí gờ giảm tốc, biển báo, đến sự hiện diện của lực lượng điều tiết vào giờ cao điểm đã cho thấy những chuyển biến tích cực.

Vậy, khi cổng trường thay đổi, điều gì đã giúp các mô hình an toàn phát huy hiệu quả? Những giải pháp nào đang mang lại sự khác biệt rõ rệt trong việc bảo vệ học sinh mỗi ngày đến trường? Mời các bạn đón xem trong bài sau với nhan đề: “Khi cổng trường thay đổi - Những mô hình an toàn phát huy hiệu quả.”