Công nghệ mở hướng mới cho nuôi biển Khánh Hòa

6 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản của tỉnh Khánh Hòa đạt 391,1 triệu USD, chiếm 32,88% tổng kim ngạch xuất khẩu của tỉnh, tiếp tục là nhóm hàng xuất khẩu chủ lực.

Ngày 28/7/2026, Ban Chấp hành Trung ương Đảng ban hành Nghị quyết số 20-NQ/TW về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh. Trong đó, Nghị xác định chuyển mạnh tư duy từ khai thác biển sang quản trị biển hiện đại.

Thực hiện Nghị quyết số 20-NQ/TW, tỉnh Khánh Hòa xác định nuôi biển công nghiệp, công nghệ cao là hướng đột phá. Địa phương cũng đang đẩy mạnh ứng dụng khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào các ngành kinh tế biển; đồng thời sắp xếp lại các vùng nuôi theo quy hoạch, giảm áp lực tại khu vực ven bờ và từng bước mở rộng nuôi ra vùng biển có điều kiện phù hợp.

Phóng viên VOVGT đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Quang Duy, Phó Chủ tịch Hội doanh nhân trẻ tỉnh Khánh Hòa, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Rong biển DT Khánh Hòa- một trong những đơn vị tiên phong nuôi biển công nghệ cao xung quanh nội dung này:

Từ rong biển giá rẻ đến sản phẩm xuất khẩu

PV: Thưa ông, được biết Công ty đã có nhiều năm tham gia vào lĩnh vực nuôi trồng thủy sản. Với định hướng nuôi biển công nghiệp, công nghệ của tỉnh Khánh Hòa, đơn vị đã ứng dụng công nghệ mới vào trong hoạt động của mình như thế nào?

Khánh Hòa: Chung tay giữ ngư trường – Vững nghề cá, nói không với IUU

Ông Nguyễn Quang Duy: Khoảng 7 năm trước, nhiều mảng thực vật (rong biển) trên biển Khánh Hòa đã bị vứt đi lãng phí hoặc chỉ phơi khô bán sang Trung Quốc làm sản phẩm gia tăng. Sau đó Việt Nam nhập khẩu ngược lại các sản phẩm này (như nước thảo mộc rong biển, thức ăn cho cá, mỹ phẩm...).

Nhìn tài nguyên bị lãng phí với giá rất rẻ chỉ 2.500 - 3.000 đồng/kg, tôi rất chạnh lòng và đã quyết định sản xuất các sản phẩm rong biển. Tuy nhiên, thời gian đầu doanh nghiệp đã từng bị thất bại do sản phẩm rong biển khá mới đối với người tiêu dùng Việt Nam

Chúng tôi đã đầu tư đội ngũ nghiên cứu chuyên nghiệp, dành nhiều thời gian, nghiên cứu rất sâu về sản phẩm rong nho biển tại tỉnh Khánh Hòa, cho ra mắt những sản phẩm organic, chất lượng cao. Cách đây 2 tháng, chúng tôi đã nhận được Chứng nhận rong biển Organic đầu tiên tại Khánh Hòa do Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn cấp.

Những năm gần đây, chúng tôi có định hướng và dịch chuyển về mặt chiến lược, hướng tới mục tiêu nuôi biển công nghệ cao. Bên cạnh đó, công ty đang hướng tới nuôi một số nhuyễn thể để phối kết hợp với vùng nuôi làm sạch môi trường biển, đồng thời nuôi thêm trang trại rong biển song hành với vùng nuôi cá biển để làm sạch môi trường tự nhiên, đem lại nguồn lợi lớn nhất cho thủy sản, giúp cá giống, cá thành phẩm đạt chất lượng cao nhất.

Đầu năm 2026, Công ty ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với Công ty TNHH Biotion Nha Trang (Hàn Quốc) cùng triển khai các dự án về nuôi biển công nghệ cao và phát triển kinh tế biển dựa trên nền tảng công nghệ sinh học hiện đại nhằm thúc đẩy tăng trưởng bền vững và mở rộng thị trường toàn cầu. 

4 tháng qua, hai đơn vị tập trung làm về con giống và thức ăn sống Miona cho cá giống. Loại thức ăn này giúp cá giống khỏe mạnh, tăng sức đề kháng, thể trạng tốt, tỷ lệ hao hụt giảm chỉ còn 10 - 15%. Chúng tôi cũng nghiên cứu thức ăn cho cá lớn, bổ sung thành phần này vào thức ăn cám cho cá lớn để đạt hàm lượng protein cao từ 65–70%.

Công ty đang triển khai trên diện rộng 23 ha và bước đầu có kết quả tốt. Dự kiến cuối năm nay, chúng tôi sẽ xuất khẩu đơn hàng đầu tiên đi Mỹ.

PV: Công ty đã phối hợp và tập huấn ứng dụng công nghệ mới trong nuôi trồng biển cho bà con ngư dân và chuyển đổi sinh kế như thế nào, thưa ông?

Ông Nguyễn Quang Duy: Hiện nay, tính đến thời điểm này, công ty có vùng nuôi đạt sản lượng lớn nhất Việt Nam. Chúng tôi hỗ trợ khoảng 80 hộ dân ven biển canh tác, chuyển đổi cơ cấu vật nuôi, cây trồng với diện tích mặt biển hợp tác khoảng 80 ha. Trong một thời gian dài, chúng tôi đã phối hợp, hướng dẫn bà con cách làm.

Trong những năm gần đây, định hướng của công ty không chỉ bán trong nước mà cần hướng đến xuất khẩu những sản phẩm có giá trị cao, thay vì loay hoay với nguyên liệu thô.  Chúng tôi đưa ra một số tiêu chí cho bà con, phải làm từ chính mảnh đất, quê hương của mình, hiểu rõ bản sắc, nguồn tài nguyên địa phương.

Chúng tôi đã hướng dẫn bà con ghi chép thông số nước, sóng, gió, cách trồng, con giống để tạo ra truy xuất nguồn gốc rõ ràng cho từng lô, từng đìa. Nhờ đó, sản lượng và chất lượng của công ty được khách hàng nước ngoài và các hệ thống siêu thị lớn trên toàn quốc rất tin tưởng.

PV: Thưa ông, đối với sản phẩm rong nho của đơn vị được nuôi trồng và sản xuất bằng công nghệ cao có những ưu điểm như thế nào?

Ông Nguyễn Quang Duy: Rong nho là loài thực vật biển rất khó làm. Khi chuyển dịch sang tiêu chí Organic, chúng tôi phải làm tỉ mỉ, từng chút một để đạt chứng nhận chất lượng organic. Chúng tôi đã áp dụng số hóa: thay vì cập nhật bằng tay thì chuyển sang cập nhật bằng máy, theo dõi trên phần mềm để đo độ tăng trưởng, hàm lượng nước, phân tích mẫu nước...

Khi đưa về trang trại, công ty kiểm soát đầu vào tốt nhất cho vùng nuôi: bao gồm kiểm soát nguồn nước, ánh sáng và đưa công nghệ mới vào ứng dụng. Dự kiến, khoảng 2 tháng nữa, chúng tôi sẽ ra sản phẩm mới sử dụng công nghệ chuyển giao giúp rong nho tươi tăng thời hạn bảo quản từ 7 ngày lên 21 ngày.

Bên cạnh đó, chúng tôi đã và đang tham gia khoảng 5 đề tài khoa học công nghệ cấp Bộ và cấp Tỉnh về ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất. Công ty đã ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất 30 sản phẩm từ rong nho: sốt rong nho, gia vị, snack, chè, thạch, mỹ phẩm, dịch gel rong nho... sắp tới là gia vị rắc cơm rong nho. Việc ứng dụng công nghệ này giúp bà con thu hoạch toàn bộ, không bị bỏ lãng phí các loại rong nhỏ.

Đối với doanh nghiệp để đầu tư khoa học công nghệ và số hóa ban đầu tốn chi phí lớn, nhưng về lâu dài sẽ mang lại hiệu quả rất tốt, giúp truy xuất nguồn gốc, tối ưu vận hành, tạo ra sản phẩm sáng tạo để thu về nhiều ngoại tệ thông qua hoạt động xuất khẩu.

"Ba nhà" chung sức, mở đường cho nuôi biển công nghệ cao

PV: Thưa ông, trong quá trình nuôi biển theo công nghệ cao, các doanh nghiệp của tỉnh Khánh Hòa đang gặp những khó khăn, thách thức như thế nào?

Ông Nguyễn Quang Duy: Nghị quyết 20- NQ/TW cùng Nghị quyết 09 của tỉnh Khánh Hòa ra đời là cơ sở để phát triển kinh tế biển. Khánh Hòa có lợi thế vùng biển nước sâu, sạch, kín sóng - đây là điều kiện tốt nhất để phát triển kinh tế biển và ứng dụng công nghệ cao.

Khi nông nghiệp ven bờ đang thu hẹp, phát triển nông nghiệp biển là bài toán rất đáng làm nếu muốn nâng cao giá trị thủy sản và đầy mạnh xuất khẩu. Đầu tư nuôi biển chi phí rất lớn, như nuôi xa bờ 6 đến 10 hải lý bắt buộc phải sử dụng hệ thống lồng tròn HDPE chịu được sóng gió lớn và phải đảm bảo sức khỏe con giống, thức ăn và nơi quy hoạch vùng nuôi cá khỏe hơn, to hơn, chất lượng hơn so với những vùng nuôi khác. Do vậy, chi phí để nuôi biển công nghệ cao cần từ vài chục tỷ đến hàng nghìn tỷ đồng.

Để thúc đẩy các doanh nghiệp trên địa bàn nuôi biển công nghệ cao, theo tôi cần có sự phối hợp của 3 bên:

Thứ nhất doanh nghiệp có tâm có tầm, để đi đầu, ứng dụng công nghệ và chuyển giao cho người dân.

Thứ hai, nhà nước, nhà khoa học phải nghiên cứu và có những  đề án, những giải pháp công nghệ, chế biến sâu khuyến nghị cho doanh nghiệp để cho doanh nghiệp lấy cái đó làm nền tảng làm sản phẩm.

Thứ ba là ngân hàng, ngân hàng hỗ trợ nguồn vốn với chính sách ưu đãi riêng cho nuôi biển công nghệ cao.

Trong bối cảnh hiện nay “lợi thế có, đặc thù có, Nghị quyết có, nhà nước kiến tạo, doanh nghiệp triển khai”, các ngân hàng cần bố trí nguồn tiền ưu đãi riêng cho việc này thì mới hiện thực hóa được.

Nếu không có nguồn vốn đủ mạnh để đầu tư chỉn chu, chỉ cần một trận bão là bà con có thể trắng tay. Do đó, doanh nghiệp phải đi trước làm chuẩn mô hình, sau đó chuyển giao và hướng dẫn bà con nuôi theo. Có như vậy mới đảm bảo được chất lượng thương phẩm, không bị nhiễm bẩn và đạt giá trị kinh tế cao.

PV: Vâng. Xin cảm ơn ông!