Chuyện rác, chuyện chưa cũ

Theo Quyết định 87/2025/QĐ-UBND, ban hành cuối năm 2025 của UBND Thành phố Hà Nội, kể từ ngày 8/1/2026, có nhiều quy định liên quan đến xử lý rác thải.

Tôi đã đọc toàn văn quy định đó, về mặt nào đó tôi tương đối lạc quan, nhưng trong đó có những quy định ví dụ như kể từ ngày 8/1, người dân buộc phải phân loại rác thải thực phẩm thì để trong túi màu xanh và rác thải nguy hại nhưng không phải là thực phẩm phải để trong túi màu xám. Nếu như không làm như vậy, đơn vị thu gom rác có quyền không thu gom.

Bây giờ đã là hơn một tuần sau quyết định đó, chúng ta quan sát các xe rác ở các điểm tập kết trên đường phố thì có thể thấy, quyết định đó hầu như không có hiệu lực. Tôi thử phỏng vấn khoảng vài chục người khác nhau ở các nhiều khu phố, mọi người hầu như không nắm rõ các quy định đó.

Đây là một quyết định hành chính liên quan đến sinh hoạt của hàng chục triệu người dân trên địa bàn thành phố Hà Nội. Quyết định này liên quan đến cả tổ chức hoạt động của việc thu gom và xử lý rác thải của cả thành phố. Tất nhiên chính quyền đưa ra một quy định như vậy là một tín hiệu tích cực, nhưng ở đây có một câu chuyện khác.

Một quyết định hành chính như vậy lại hầu như không được người dân quan tâm và thực thi. Các cơ quan, các đơn vị thu gom cũng vậy, họ cũng chưa có một động thái nào rõ ràng và quyết liệt. Trước đó, như thông điệp của đồng chí Bí thư Thành ủy mới của Hà Nội nói, Hà Nội cần coi việc xử lý môi trường, thu gom rác thải là một trong những ưu tiên của thành phố.

Tôi nghĩ cách tiếp cận của lãnh đạo mới của thành phố rất rõ ràng, đó là cần phải có một cách tư duy khoa học và cần phải có những hành động dứt khoát, hiệu quả để có thể xử lý được các vấn đề của thành phố bấy lâu nay như chuyện môi trường, như chuyện thu gom, xử lý rác.

Là một người dân, tôi cũng không hiểu làm thế nào và ở đâu có thể mua được túi rác màu xanh và màu xám mà lại có thể nhìn nhìn được thấy bên trong để biết đựng gì như quy định của Quyết định 87. Chưa kể đến chuyện, nếu một quyết định như vậy ban hành ra và không được thực hiện, một mặt, nó sẽ làm cho hiệu quả, hiệu lực các quy định của chính quyền giảm tính nghiêm túc; đôi khi nó làm cho mọi người khó thực hiện, khó triển khai các chính sách.

Ở đây chúng ta cũng cần phải nói thẳng là có một sự thiếu nghiêm túc của chính quyền trong việc thực hiện một quy định như vậy. Bởi vì để thực hiện các quy định về thu gom xử lý rác sinh hoạt như trong quyết định 87 thì chính quyền phải làm rất nhiều việc. Các quy định cũng cần phải thật sự gần gũi với cuộc sống và có khả năng thực hiện.

Tất nhiên, chúng ta đều có thể hy vọng sẽ có một phiên bản mới của Quyết định 87 của UBND thành phố và có những biện pháp dứt khoát hiệu quả của các cơ quan chức năng để Thủ đô thực sự sạch, để rác thành phố có thể giải quyết được nhờ các cơ sở pháp lý như Luật môi trường và như các quy định đã có./.