Chuyển đổi số bằng công nghệ Make in Việt Nam

Tính đến cuối năm 2024, Việt Nam đang có gần 74 nghìn doanh nghiệp công nghệ số, tăng hơn 10% so với cùng kỳ năm 2023, với gần 1,26 triệu lao động hoạt động trong lĩnh vực Công nghệ thông tin và Truyền thông (ICT)...Tổng doanh thu của các doanh nghiệp công nghệ số đạt gần 158 tỷ USD trong năm 2024.

Đáng chú ý, sau 5 năm thực hiện Make in Viet nam, giá trị Việt Nam trong ngành công nghệ số đã tăng từ 20% lên 32%. Make in Viet Nam là sáng tạo, thiết kế, sản xuất tại Việt Nam và được làm bởi các doanh nghiệp Việt Nam.

Chuyển đổi số: Tăng hiệu quả quản lý, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp

Chiến lược Make in Việt Nam giữ một vai trò đặc biệt quan trọng trong hành trình phát triển công nghệ số và chuyển đổi số ở Việt Nam. Nó không chỉ là một khẩu hiệu hành động mà còn là một tinh thần tự cường, tự chủ ứng dụng và làm chủ công nghệ.

Ngày 22/12/2024, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; trong đó xác định rõ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ là động lực chính cho tăng trưởng. Tầm nhìn đến năm 2045, kinh tế số chiếm ít nhất 50% GDP, Việt Nam trở thành trung tâm AI và công nghệ số của khu vực.

Để hiện thực mục tiêu này, thời gian tới, Việt Nam cần tập trung một số giải pháp:

Thứ nhất, Việt Nam cần thúc đẩy phát triển hạ tầng số, đặc biệt ưu tiên đầu tư vào hạ tầng chiến lược như trí tuệ nhân tạo (AI), thúc đẩy hệ sinh thái bán dẫn, phát triển 5G/6G, an ninh mạng, điện toán đám mây, công nghệ vũ trụ, không gian.

 Chính phủ cần có những chính sách ưu tiên bố trí nguồn lực quốc gia cho các nhiệm vụ khoa học trọng điểm; hình thành các khu công nghệ cao, khu đổi mới sáng tạo tập trung; và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo với sự tham gia sâu rộng của doanh nghiệp và nhà đầu tư mạo hiểm.

 Đồng thời có những ưu đãi, khuyến khích các công ty công nghệ trong nước tự sản xuất các sản phẩm công nghệ, do người Việt Nam thực hiện, liên tục đổi mới phát minh ra những công nghệ mới.

Các doanh nghiệp công nghệ số đóng vai trò then chốt trong quá trình chuyển đổi số quốc gia. Khi các doanh nghiệp làm chủ các công nghệ tiên tiến, công nghệ chiến lược và công nghệ lõi sẽ tạo ra sự tự chủ về công nghệ, nâng tầm vị thế của doanh nghiệp Việt, sản phẩm công nghệ Việt trên thị trường thế giới công nghệ toàn cầu.

Điều này, không chỉ làm tăng sức cạnh tranh của các sản phẩm công nghệ của Việt Nam với các quốc gia trong khu vực mà còn giúp Việt Nam tự chủ trong quá trình chuyển đổi số trong các lĩnh vực.

Đối với lĩnh vực kinh tế số, hiện nay, tỷ lệ chuyển đổi số trong các lĩnh vực đang có sự chênh lệch đáng kể, trong lĩnh vực nông nghiệp mới chỉ chiếm chưa đến 1%. Do vậy, thời gian tới, cần mở rộng ứng dụng công nghệ số đồng đều vào các lĩnh vực.

Trong hoạt động sản xuất, cần áp dụng các công nghệ như AI, IoT và Cloud- 3 trụ cột vững chắc giúp doanh nghiệp tối ưu hoá quy trình, nâng cao năng suất và tạo ra những sản phẩm thông minh.

Đồng thời, tạo môi trường kinh doanh cạnh tranh bình đẳng và minh bạch, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp yên tâm phát triển.

Tuy nhiên, nguồn nhân lực cho kinh tế số của Việt Nam còn hạn chế. Tỷ lệ lao động trong lĩnh vực kinh tế số chỉ chiếm hơn 2% tổng lực lượng lao động của cả nước. Để đáp ứng mục tiêu chuyển đổi số đã đặt ra, thời gian tới Việt Nam cần phải tập trung vào xây dựng nguồn nhân lực số- yếu tố then chốt trong chuyển đổi số.

Bên cạnh, rà soát và hoàn thiện các chiến lược về giáo dục, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực hiện nay, Chính phủ cần sớm có điều chỉnh các chính sách hiện hành để tháo gỡ những khó khăn vướng mắc trong đào tạo nhân lực số, cân đối cung cầu về nhân lực.

Đồng thời đưa ra những chính sách đột phá về giáo dục cho lĩnh vực này, xây dựng và triển khai những chương trình đào tạo chuyên gia chất lượng cao trong lĩnh vực công nghệ thông tin để tạo ra những sản phẩm đột phá cũng như là lực lượng then chốt có khả năng đào tạo, bồi dưỡng, hướng dẫn cho lực lượng lao động.

Các cơ sở đào tạo cũng cần có sự phối hợp chặt chẽ với các doanh nghiệp để nắm bắt nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, đào tạo những nguồn nhân lực có khả năng làm việc thực tế ngay khi ra trường.

Trong bối cảnh hiện nay, Việt Nam có nhiều cơ hội và tiềm năng để phát triển các công nghệ số Make in Viet Nam, song cũng đối mặt với nhiều thách thức. Để có thể đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số thì rất cần sự quyết tâm và chung tay của toàn bộ hệ thống chính trị, các cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và người dân.

Có như vậy, Việt Nam có thể lọt vào top 3 quốc gia dẫn đầu Đông Nam Á về nghiên cứu phát triển công nghệ số trong tương lai.