Chuẩn bị từ tuổi 40: Sẵn sàng tự do tài chính trong tương lai

Ở đây theo nhận thức của nhiều người, là sự chuẩn bị kỹ càng về mặt tài chính, bao gồm tích lũy, thói quen chi tiêu khi còn trẻ, tiết kiệm làm sao sớm đạt được sự tự do tài chính trong khuôn khổ trước khi tuổi già ập đến.

Đừng để thói quen chi tiêu thành bẫy nợ

Khái niệm bẫy nợ phát sinh từ thói quen mới hình thành trong một bộ phận những người trẻ trong vài năm trở lại đây. Họ mắc bẫy một cách ngẫu nhiên, từ những giao dịch mua bán theo kiểu vô thức do không làm chủ được cảm xúc… Những người này, về sau trở thành con nợ của thói quen chi tiêu vô tội vạ. Tương lai của họ về già ra sao, khi không có sự chuẩn bị kỹ càng cả về tâm lý lẫn tài chính.

Như trường hợp người này, năm nay xấp xỉ 40 tuổi nhưng cuộc sống hàng ngày vẫn quẩn quanh với nỗ lo vỡ nợ thường trực: "Chưa có tiền bắt buộc chúng tôi phải nghĩ ra phương án là có rất nhiều đơn vị quảng cáo chi trả cho khoản nợ, ví dụ quẹt thẻ mua một món hàng còn tiền về. Mỗi lần quẹt mất 1,5 đến 2 triệu chẳng hạn. Sau nhiều lần như thế tôi càng dùng nhiều thẻ hơn, việc chi trả ngày càng khó khăn nên thay đổi số điện thoại, thay đổi chỗ ở."

Dự thảo Thông tư hướng dẫn thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, Bộ Y tế xuất tổ chức hướng dẫn, cung cấp kiến thức và kỹ năng chuẩn bị về mặt sức khỏe cho tuổi già đối với người từ 40 tuổi trở lên.

Còn về tài chính, đối với những người không quá dư dả, chưa có sự chuẩn bị tốt nhất, thậm chí từ trước khi bước vào tuổi 40, thì sao? Theo các chuyên gia tài chính cá nhân, người ta cần có kế hoạch chi tiêu từ khi còn trẻ, tránh hành động theo cảm xúc, tránh vướng vào bẫy chi tiêu như số đông hiện nay.

Anh Nguyễn Thanh Minh – chuyên gia tài chính cá nhân, chia sẻ: "Có một cái kế hoạch, mục tiêu rõ ràng để họ trong các hành vi chi tiêu hàng ngày họ dễ đưa mình vào kỷ luật hơn, còn nếu không có kế hoạch, mục tiêu thì gần như hành vi về chi tiêu mua sắm hàng ngày gần như chỉ phục vụ cho bản năng, cảm xúc của bản thân."

Tuổi 40 bắt đầu lo cho tuổi già

Cũng có nhiều người cho rằng, chuẩn bị cho tuổi già nghĩa là cắt giảm tối đa nhu cầu hiện tại, dồn một phần lớn thu nhập từ các nguồn vào tiết kiệm. Tuy nhiên, cách làm này dễ dẫn đến sự tiêu cực về tinh thần, làm giảm chất lượng cuộc sống của gia đình ngay ở thời điểm hiện tại. Tự do tài chính ở tuổi 40 không đòi hỏi sự hy sinh cực đoan, mà là nghệ thuật cân bằng giữa việc chi tiêu có trách nhiệm theo một công thức nhất định nào đó.

Cũng có thể là tái định hình quy tắc phân bổ dòng tiền, ví dụ 50/30/20, 50% cho nhu cầu thiết yếu như chi phí sinh hoạt gia đình, nhà cửa, điện nước. 30% cho việc tận hưởng như du lịch gia đình, sở thích cá nhân, các khóa học nâng cao kỹ năng hoặc đầu tư cho sức khỏe (tập thể thao, kiểm tra sức khỏe định kỳ). 20% hoặc cao hơn tùy thu nhập của mỗi người cho khoản tiết kiệm đầu tư cho tương lai, kiểu như mua bảo hiểm nhân thọ hoặc quỹ hưu trí.

Theo TS. Trịnh Thị Phan Lan, thói quen tiết kiệm rất tốt cho cuộc sống về sau này: "Khi mà chúng ta tiết kiệm thì chúng ta có thể hình thành thói quen, hành vi kỷ luật tài chính rất tốt. Não của chúng ta có cơ chế lặp lại, nếu như chúng ta thực hiện từ tháng này qua tháng khác tự nhiên thành thói quen. Lúc này chúng ta không cần quá nhiều ý chí của bản thân mà hình thành thói quen đến tháng trích chuyển, tiết kiệm, quản lý chi tiêu khoa học hơn."

Ở tuổi 40, tiền gửi tiết kiệm ngân hàng thông thường chưa đủ bù vào số tiền mất đi vì lạm phát chứ chưa nói đến việc tạo ra nguồn lực lớn cho tuổi già. Cũng ở tuổi 40, sự thoải mái không đến từ việc mua nhiều món đồ vô bổ, mà đến từ sự thảnh thơi trong tâm trí. Hãy rà soát lại các khoản chi tiêu không cần thiết, chuyển hóa nguồn lực đó vào các tài sản có giá trị dài hạn. Việc trang bị các gói bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm nhân thọ, cho bản thân cũng như gia đình không mất đi, mà trở thành sự đảm bảo cần thiết khi về già.

TS. Đặng Vũ Cảnh Linh, chuyên gia xã hội học, chia sẻ: "Người cao tuổi phải có kế hoạch tài chính từ rất sớm, ngày nay các chuyên gia khuyên từ độ tuổi trung niên cần có sự tích lũy cho tuổi già, có một nguồn tiết kiệm nhất định. Bên cạnh đó chúng ta cũng cần có kế hoạch quản lý một cách thông minh, nếu không để mất hoặc hao hụt thì chúng ta không có gì để chi tiêu trong một khoảng thời gian rất dài về sau này."

Chuẩn bị cho tuổi già ở tuổi 40 không phải là một cuộc đua khắc khổ, mà là hành trình thiết lập lại kỷ luật tài chính bằng sự từng trải và khôn ngoan. Tiết kiệm thông minh giúp bạn vừa đủ đầy trải nghiệm ở hiện tại, vừa nắm giữ tấm vé thông hành vững chắc cho một tương lai tự chủ, an yên, không trở thành gánh nặng cho con cái./.