Chặn "dịch chồng dịch" mùa tựu trường

Tại một số địa phương như TPHCM, An Giang…, ngành y tế đã nhận diện nguy cơ “dịch chồng dịch”, tăng cường giám sát, phát hiện và xử lý sớm các ổ dịch; đồng thời khuyến cáo gia đình, nhà trường chủ động phòng bệnh, theo dõi sức khỏe học sinh ngay từ những ngày đầu năm học.

Lo nguy cơ dịch bệnh khi học sinh trở lại trường 

Năm học mới chỉ còn ít ngày, nhiều phụ huynh bắt đầu lo lắng về sức khỏe của con khi trở lại môi trường học tập tập trung. Bởi sau kỳ nghỉ hè, trẻ từ nhiều gia đình, khu dân cư khác nhau cùng trở lại trường, tiếp xúc gần trong lớp học và sinh hoạt tập thể. Đây cũng là điều kiện thuận lợi để các bệnh truyền nhiễm lây lan.

Anh Trần Châu Thanh Nhã, ngụ phường Rạch Giá, có con chuẩn bị nhập học, chia sẻ: “Lo chứ em, đầu năm nhập học là rất sợ các con bị bệnh rồi lây nhau. Cũng lo nhưng biết làm sao được, mình chỉ biết theo dõi sát con, nếu không may có bệnh thì đưa đi điều trị thôi.”

Cùng chung tâm lý, chị Nguyễn Thị Mỹ Hạnh, ngụ phường An Lạc (TPHCM) mong ngành y tế kiểm soát tốt tình hình dịch bệnh để học sinh bước vào năm học mới an toàn: “Cũng mong là ngành y tế kiểm soát bệnh dịch tốt, để năm học mới của các cháu được an toàn. Chứ không may các cháu bệnh mà bùng dịch thì cũng mệt lắm.”

Những lo lắng này xuất hiện trong bối cảnh Bộ Y tế vừa cảnh báo nguy cơ gia tăng nhiều bệnh truyền nhiễm khi năm học mới bắt đầu. Đáng chú ý, bệnh tay chân miệng đang bước vào giai đoạn có nguy cơ cao khi thường gia tăng vào tháng 9 và tháng 10.

Trong 8,5 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận gần 100.000 trường hợp mắc tay chân miệng, cao hơn 2,5 lần so với cùng kỳ năm 2025. Bên cạnh đó, các bệnh lây qua đường hô hấp như cúm mùa, Covid-19, thủy đậu, ho gà; bệnh sốt xuất huyết, tiêu chảy và đau mắt đỏ cũng có nguy cơ gia tăng khi trẻ tập trung đông.

Tại An Giang, ngành y tế đã nhận diện nguy cơ dịch bệnh gia tăng trong mùa tựu trường, đặc biệt là nguy cơ nhiều loại bệnh cùng xuất hiện.

PGS.TS.BS Trần Quang Hiền, Giám đốc Sở Y tế An Giang cho rằng, khi trẻ em trở lại trường, mức độ tiếp xúc trong cộng đồng tăng lên, nguy cơ lây lan các bệnh truyền nhiễm cũng tăng theo. Không chỉ bệnh nhiễm adenovirus, tay chân miệng hay sốt xuất huyết, nhiều bệnh truyền nhiễm khác cũng có thể gia tăng, tạo ra nguy cơ dịch chồng dịch. Để chủ động ứng phó, ngành y tế An Giang đang tăng cường giám sát dịch bệnh từ cộng đồng đến các cơ sở khám, chữa bệnh. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh triển khai điều tra, khảo sát tại cộng đồng; đồng thời cập nhật thông tin từ trạm y tế, trung tâm y tế và bệnh viện.

Ngành y tế cũng tiếp nhận thông tin phản hồi về các ca bệnh từ Bệnh viện Nhi đồng và Trung tâm Bệnh nhiệt đới TP.HCM để kịp thời nắm tình hình: “Hiện nay, ngành y tế đang triển khai giám sát dịch bệnh thông qua điều tra, khảo sát tại cộng đồng; giám sát từ các trạm y tế, trung tâm y tế và bệnh viện. Đồng thời, ngành y tế cũng tiếp nhận thông tin phản hồi về các ca bệnh từ Bệnh viện Nhi đồng và Trung tâm Bệnh nhiệt đới TP.HCM để kịp thời nắm bắt tình hình. Trường hợp phát hiện ổ dịch, ngành y tế sẽ nhanh chóng điều tra, xác định và triển khai các biện pháp xử lý sớm.”

Chủ động phòng dịch từ gia đình và nhà trường

Không khí tựu trường cũng đang đặt ra yêu cầu phòng dịch tại các đô thị đông dân như TP.HCM. Đây là thời điểm sốt xuất huyết thường bắt đầu tăng nhanh từ cuối tháng 8, tay chân miệng bước vào đợt gia tăng thứ hai trong năm, trong khi các bệnh viêm đường hô hấp vẫn lưu hành. Khi học sinh trở lại trường, những căn phòng học đông người, khoảng cách tiếp xúc gần và việc sinh hoạt chung khiến nguy cơ lây truyền càng rõ rệt.

Theo ThS.BS Lê Hồng Nga – Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM, thay vì chờ đến khi số ca bệnh tăng cao, ngành Y tế TP.HCM đang phối hợp với ngành Giáo dục đưa công tác phòng dịch vào ngay từ đầu năm học. Giáo viên được hướng dẫn nhận biết những dấu hiệu bất thường của học sinh, theo dõi tình hình nghỉ học và thông tin kịp thời cho y tế khi nghi ngờ có ca bệnh. Bởi tại trường học, phát hiện một trường hợp mắc bệnh không chỉ là câu chuyện của riêng học sinh đó.

Đây có thể là tín hiệu đầu tiên của một chuỗi lây nhiễm nếu không được xử lý sớm: “Khi phát hiện trường hợp mắc bệnh truyền nhiễm trong trường học, ngành Y tế sẽ phối hợp chặt chẽ với nhà trường. Cụ thể, trạm y tế phối hợp với các trường triển khai các biện pháp sàng lọc, giám sát và tổng vệ sinh trường học nhằm ngăn ngừa bệnh lây lan từ học sinh này sang học sinh khác. Đồng thời, ngành Y tế hướng dẫn các trường thực hiện những biện pháp vệ sinh thường quy để giảm thiểu sự tồn lưu của mầm bệnh trong môi trường học đường.”

Cùng với đó, bà Nga cho rằng, để ngăn dịch từ lớp học ra cộng đồng, khâu quan trọng vẫn nằm ở việc phát hiện và xử lý ngay từ gia đình. Khi trẻ có dấu hiệu sốt, ho, sổ mũi, phát ban, tiêu chảy, đau mắt đỏ hoặc mệt bất thường, phụ huynh cần chủ động cho trẻ nghỉ học, theo dõi sức khỏe và đưa đi khám khi cần thiết. Với những bệnh có vaccine phòng ngừa, việc rà soát và tiêm chủng đầy đủ cũng là một lớp bảo vệ quan trọng. Còn với các bệnh như tay chân miệng hay sốt xuất huyết, vệ sinh tay, vệ sinh môi trường, loại bỏ nơi muỗi sinh sản và hạn chế tiếp xúc khi trẻ mắc bệnh vẫn là những biện pháp cần được duy trì thường xuyên.

Một năm học an toàn vì thế không bắt đầu từ khi xuất hiện ca bệnh đầu tiên, mà từ sự chủ động của phụ huynh, nhà trường và ngành y tế ngay trước ngày tựu trường.