Cần làm gì để dữ liệu giao thông được kết nối, chia sẻ và khai thác thực chất?

Những điều kiện cần thiết nào cần đặt ra để hệ thống sau khi triển khai có thể vận hành thực chất, hiệu quả?

PV VOV Giao thông Quốc gia đã có cuộc đối thoại với Thượng tá Nguyễn Hồng Long, Phó Trưởng Phòng Tuyên truyền, hướng dẫn điều tra giải quyết tai nạn giao thông, Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) xung quanh nội dung này.

PV: Được biết Cục Cảnh sát giao thông đang xây dựng hệ thống dữ liệu quản lý, giám sát, xử ý vi phạm và điều hành giao thông để thống nhất quản lý trên toàn quốc.

Theo ông, để hệ thống sau khi triển khai được sử dụng hiệu quả, cần những điều kiện gì về quy chế phối hợp, trách nhiệm của từng cơ quan, nhân lực vận hành, nguồn lực tài chính và cơ chế giám sát, đánh giá?

Thượng tá Nguyễn Hồng Long: Đầu tư hạ tầng, thiết bị là điều kiện cần, nhưng hiệu quả của hệ thống phụ thuộc nhiều vào việc tổ chức vận hành, cập nhật dữ liệu và đưa kết quả khai thác vào phục vụ công tác thực tế.

Trước hết, cần xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị trong tạo lập, cập nhật, quản lý và khai thác dữ liệu; quy định cụ thể cơ chế phối hợp, quy trình vận hành và xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình kết nối, khai thác hệ thống.

Nguồn nhân lực cũng cần được chuẩn bị phù hợp với phương thức làm việc dựa trên dữ liệu. Cán bộ vận hành cần nắm được yêu cầu nghiệp vụ, đồng thời có khả năng khai thác hệ thống, phân tích thông tin và sử dụng kết quả dữ liệu phục vụ công tác tham mưu, chỉ huy, điều hành giao thông.

Bên cạnh kinh phí đầu tư ban đầu, cần bảo đảm nguồn lực cho quá trình vận hành lâu dài, trong đó có chi phí đường truyền, bảo trì thiết bị, duy trì và nâng cấp phần mềm, lưu trữ dữ liệu, bảo đảm an toàn thông tin và đào tạo, bồi dưỡng cán bộ.

Hiệu quả hệ thống cần được theo dõi, đánh giá trên cơ sở kết quả thực tế, như khả năng cung cấp thông tin phục vụ chỉ huy, phát hiện và xử lý sự cố, hỗ trợ tổ chức giao thông, nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm và phục vụ người dân; không chỉ đánh giá qua số lượng thiết bị được đầu tư hoặc khối lượng dữ liệu thu thập.

PV: Theo ông, cần có cơ chế và giải pháp nào để bảo đảm dữ liệu được cập nhật, chia sẻ kịp thời và khai thác thực chất giữa các địa phương, đồng thời xử lý được tình trạng dữ liệu phân tán, trùng lặp, thiếu đồng bộ hoặc các địa phương chưa sẵn sàng kết nối?

Thượng tá Nguyễn Hồng Long: Để khắc phục tình trạng dữ liệu phân tán, trùng lặp và thiếu đồng bộ, cần thống nhất kiến trúc, tiêu chuẩn kỹ thuật và cấu trúc dữ liệu, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý nguồn dữ liệu. Dữ liệu được tạo lập và quản lý tại các hệ thống chuyên ngành cần có khả năng kết nối, chia sẻ để phục vụ các nhiệm vụ chung theo đúng phân quyền.

Đối với dữ liệu hiện có, cần tiếp tục rà soát, chuẩn hóa, xác định dữ liệu nguồn và thống nhất thông tin định danh đối với các đối tượng quản lý như phương tiện, người lái, tuyến đường và các thông tin có liên quan, qua đó hạn chế trùng lặp và sai lệch dữ liệu.

Đối với các địa phương chưa hoàn thiện điều kiện kỹ thuật, việc kết nối cần thực hiện theo lộ trình, đồng thời có hướng dẫn, hỗ trợ về tiêu chuẩn kỹ thuật, phương thức kết nối và yêu cầu bảo đảm an toàn thông tin. Việc kết nối không chỉ nhằm đưa dữ liệu lên hệ thống mà phải bảo đảm dữ liệu có chất lượng và có khả năng khai thác thực tế.

Cùng với đó, cần duy trì cơ chế kiểm tra, đánh giá chất lượng dữ liệu định kỳ và gắn trách nhiệm của đơn vị quản lý nguồn dữ liệu với việc bảo đảm dữ liệu chính xác, đầy đủ và được cập nhật kịp thời. Đây là điều kiện quan trọng để dữ liệu sau khi được kết nối có thể tiếp tục được sử dụng ổn định, lâu dài.

PV: Về lâu dài, khi dữ liệu giao thông được tích hợp và phân tích tập trung, lực lượng CSGT hình dung hệ thống này sẽ thay đổi phương thức quản lý, điều hành giao thông như thế nào, đặc biệt trong việc giảm ùn tắc, nâng cao an toàn giao thông và hỗ trợ phát triển giao thông xanh?

Thượng tá Nguyễn Hồng Long: Về lâu dài, việc triển khai Trung tâm dữ liệu theo Đề án được phê duyệt tại Quyết định số 456 của Thủ tướng Chính phủ, hướng tới đổi mới phương thức quản lý, giám sát và điều hành giao thông trên nền tảng dữ liệu, theo hướng chủ động hơn và phù hợp với yêu cầu quản lý giao thông hiện đại.

Trong công tác tuần tra, kiểm soát, dữ liệu và công nghệ sẽ được kết hợp với hoạt động trực tiếp của lực lượng CSGT trên tuyến, giúp lực lượng có thêm thông tin về tình hình giao thông, các khu vực có nguy cơ phát sinh ùn tắc, sự cố để chủ động bố trí lực lượng, điều tiết và xử lý tình huống. Công nghệ được sử dụng để hỗ trợ nghiệp vụ, không thay thế hoạt động thực tế của cán bộ, chiến sĩ trên đường.

Đối với công tác phòng ngừa ùn tắc và tai nạn giao thông, dữ liệu về phương tiện, tuyến đường, tình hình giao thông và các sự cố có thể được tổng hợp, phân tích để nhận diện những khu vực, thời điểm thường xuyên phát sinh vấn đề. Đây là cơ sở để cơ quan chức năng có thêm thông tin trong bố trí lực lượng và nghiên cứu, điều chỉnh phương án tổ chức giao thông phù hợp.

Việc quản lý giao thông dựa trên dữ liệu cũng có thể hỗ trợ sử dụng hiệu quả hơn hạ tầng hiện có, hạn chế thời gian phương tiện phải dừng, chờ do ùn tắc và qua đó góp phần giảm tiêu thụ nhiên liệu, phát thải. Dữ liệu giao thông được chuẩn hóa, kết nối còn tạo cơ sở phục vụ công tác quy hoạch, tổ chức giao thông công cộng và nghiên cứu các giải pháp giao thông xanh, phù hợp với điều kiện thực tế.

Mục tiêu là từng bước hình thành phương thức quản lý giao thông chủ động, dựa trên dữ liệu, trong đó các cơ quan, lực lượng và đơn vị có liên quan có thể phối hợp trên cùng một nền tảng thông tin, nâng cao hiệu quả quản lý và phục vụ người dân.

PV: Xin cảm ơn ông!