Bữa ăn bán trú kém chất lượng: “Hiệu trưởng không thể đứng ngoài trách nhiệm”

Hà Nội hiện có khoảng 650.000 học sinh tiểu học dự kiến ăn bán trú. Thành phố cũng yêu cầu các trường công khai thực đơn, định lượng, mức tiền ăn, đơn vị cung cấp và tăng sự tham gia giám sát của phụ huynh.

Vậy trách nhiệm của nhà trường và đơn vị cung cấp được phân định ra sao? Phụ huynh cần giám sát thế nào để việc này được với thực chất? 

PV Ban VOV Giao thông Quốc gia có cuộc trao đổi với chuyên gia giáo dục Đặng Tự Ân, Giám đốc Quỹ Hỗ trợ đổi mới giáo dục Việt Nam, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông, Bộ GD&ĐT.

PV: Với một số suất ăn bán trú của học sinh thì trách nhiệm của nhà trường và đơn vị cung cấp được phân định như thế nào để đảm bảo đúng thực đơn, định lượng và chất lượng?

Chuyên gia giáo dục Đặng Tự Ân: Công tác nuôi dưỡng học sinh bán trú hoặc nội trú thì nó có vai trò rất là quan trọng. Việc mà đầu năm học này cũng có nhiều ý kiến lao xao về cái công tác này thì tôi nghĩ rằng nó là điều tất yếu xảy ra thường xuyên.

Một khi sức khỏe mà không đảm bảo, xảy ra sự cố này sự cố khác thì rất ảnh hưởng đến đến chất lượng giáo dục. Thế vì vậy cho nên cái đặt vấn đề là nó là nòng cốt, nó là cơ sở rất quan trọng mà các trường cần hết sức chú ý.

Để làm được tốt hoạt động này thì theo tôi là phải thực hiện ba cái hoạt động chính. Hoạt động thứ nhất ấy là phải an toàn thực phẩm, an toàn bữa ăn. Hoạt động này được coi là quan trọng nhất, cơ bản nhất. Không có an toàn thì rất nhiều chuyện xảy ra mà cái thực tế đã rồi.

Chỉ cần một thực phẩm không đảm bảo thì hàng trăm học sinh, thậm chí bây giờ hàng nghìn học sinh bị ảnh hưởng, và lập tức rằng xã hội sẽ sẽ lên tiếng. Cái thứ hai nữa cái khẩu phần ăn, bữa ăn ấy là đảm bảo chất lượng, chứ không phải là chỉ có ăn no thôi. Công tác cuối cùng nữa là cái phải đảm bảo quản lý giám sát sao cho chặt chẽ, phải đảm bảo.

PV: Khi xuất ăn thực tế mà không đúng với cam kết thì ai sẽ là người chịu trách nhiệm đầu tiên và cơ chế xử lý hiện nay đã đủ rõ hay chưa?

Chuyên gia giáo dục Đặng Tự Ân: Theo tôi cái này thì nếu mà đi sâu vào những vấn đề tôi nói khái quát ấy thì phải có một cái quy định. Quy định về quy trình nuôi dưỡng hay là quy trình hoạt động của bếp ăn tập thể cho học sinh.

Mà quy định này thực hiện ngay từ những cái tuần trong hè, chuẩn bị vào năm học. Mà quy định này phải ghi rõ là trách nhiệm của nhà trường đến đâu, rồi là trách nhiệm của đại diện cha mẹ học sinh đến đâu và cuối cùng là trách nhiệm của cái bếp ăn đến đâu. Đấy ba cái đó phải ghi thành một cái cam kết, một cái quy định hay người ta còn gọi là một bản biên bản ghi nhớ đó.

Và tất nhiên cái quy định đó phải nằm trên một cái chỉ đạo chung của phòng văn hóa xã, phường gì để cho nó thống nhất. Bởi vì bây giờ trường học của mình mỗi cấp học nó rất đông, hoạt động rất nhiều rồi.

Mà quy định này nếu mà cụ thể bạn hỏi là nếu xảy ra sự cố ở đâu ấy thì theo tôi trong quy định này dạ tôi rất nhấn mạnh: Người chịu trách nhiệm về các hoạt động này phải là hiệu trưởng nhà trường. Người chịu trách nhiệm chính các hoạt động nhà trường là phải chịu trách nhiệm đầu tiên.

Chẳng hạn bếp ăn là phải công khai giá cả, mua bán, thức ăn nhập vào thì có tổ chức đấu thầu không? Hay là lại quen biết nhận vào, xuất xứ thực phẩm này có đảm bảo không? Cái biên bản bàn giao và cuối cùng vấn đề lưu mẫu thức ăn lại để kiểm tra.

Đặc biệt rằng phải có camera giám sát ở nơi mà chúng ta tiến hành chế biến thức ăn ấy, trên cơ sở đó thì ta sẽ quy trách nhiệm là ở đâu.

PV: Với khoảng 650.000 học sinh tiểu học đang ăn bán trú trên địa bàn của Hà Nội. Vậy thì cần làm gì để kiểm soát chất lượng bữa ăn đồng đều và tránh những cái vụ việc tương tự như vừa qua đã xảy ra?

Chuyên gia giáo dục Đặng Tự Ân: Tôi thấy bây giờ mình đang thực hiện cái chủ trương sắp xếp các cơ sở giáo dục. Có những trường bây giờ hàng ngàn học sinh. Tiêu biểu nhất cả nước ở Nha Trang tới 13 trường tiểu học dồn thành một trường, thì cái số lượng nó lớn kinh khủng. Vì thế cho nên tôi có thể khẳng định rằng những vấn đề nuôi dưỡng của cái năm học này sẽ khó khăn hơn những năm trước.

Như vậy cho nên đây cũng là lý do để thì dư luận xã hội rồi các cấp quản lý giáo dục cũng nhìn nhận cái thực tế năm nay là năm rất khó khăn. Vừa là số đông, thứ hai là cái bộ phận quản lý bây giờ ít đi rất nhiều.

Một cái điểm nữa là gì, cán bộ quản lý mới quá. Chưa hiểu hết, hiệu trưởng cũng mới nguyên cho nên người ta cũng phải có một cái thời gian nhất định. Rồi không có phòng giáo dục nữa, mà bây giờ chỉ có quản lý trực tiếp là xã phường. Cho nên cái điểm mới cả nhân sự, mới cả hoạt động.

Theo tôi nếu mà có một cái nghĩ xa nữa thì sẽ dần dần ổn định chứ không xảy ra những tình trạng mà mà phải nói rất là đau lòng với những cái cái khẩu phần ăn bị bớt xén. Thế rồi thậm chí tôi được biết rằng có những trường bây giờ tạm dừng ăn trưa, thế rồi có ăn trưa thì một giờ chiều mới được ăn. Thì cái điều đó là rất đáng trách, đấy nhưng mà thôi cũng phải thể tất trong cái tình hình thực tế là như vậy.

PV: Xin cảm ơn ông!