Bộ trưởng Y tế: Nghị quyết 72 không hướng tới miễn viện phí tuyệt đối, mà giảm tối đa chi trả của người dân

Sáng nay (16/9), Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan đã có cuộc trả lời phỏng vấn đặc biệt, chia sẻ về bối cảnh ra đời và ý nghĩa chiến lược của Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá trong công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân, được ban hành ngày 9/9/2025. Ban VOV Giao thông Quốc gia giới thiệu những điểm chính trong thông điệp của Bộ trưởng Y tế.

Từ thách thức hiện tại đến quyết tâm đổi mới

Bộ trưởng Đào Hồng Lan nhấn mạnh, sức khỏe là vốn quý nhất của mỗi con người và toàn xã hội, đầu tư cho sức khỏe chính là đầu tư cho sự phát triển của đất nước. Mặc dù y tế Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể, với nhiều chỉ số sức khỏe vượt trội so với các quốc gia cùng mức phát triển, nhưng vẫn tồn tại nhiều bất cập và thách thức.

Cụ thể, y tế dự phòng chưa được đầu tư thỏa đáng, y tế cơ sở chưa đủ khả năng cung cấp dịch vụ ban đầu, dẫn đến tình trạng quá tải ở tuyến trên. Năng lực sản xuất thuốc và thiết bị y tế còn phụ thuộc vào nhập khẩu, nhân lực y tế thiếu hụt ở nhiều địa phương, đặc biệt là y tế cơ sở, và chưa có chính sách đãi ngộ tương xứng.

Trước những yêu cầu cấp bách đó, Nghị quyết 72 ra đời nhằm tháo gỡ các “điểm nghẽn”, “nút thắt” và khó khăn, đưa ra các giải pháp đột phá để đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững và kỳ vọng của người dân. Nghị quyết này có ý nghĩa chiến lược, toàn diện và lâu dài, hướng tới hai mục tiêu lớn là 100 năm thành lập Đảng vào năm 2030 và 100 năm giành độc lập đất nước vào năm 2045.

6 giải pháp đột phá để trở thành “Nghị quyết của đổi mới và hành động”

Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, Nghị quyết 72 xác định 6 nhóm nhiệm vụ và giải pháp đột phá, tập trung vào những vấn đề cốt lõi nhất để tạo chuyển biến mạnh mẽ cho ngành y tế:

Đổi mới tư duy và hành động: Chuyển trọng tâm từ chữa bệnh sang bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe toàn diện theo vòng đời, từ bào thai đến khi về già. Nghị quyết xác định rõ trách nhiệm này không chỉ của riêng ngành y tế mà của cả hệ thống chính trị, toàn xã hội và mỗi người dân. Mục tiêu là xây dựng văn hóa sức khỏe, khuyến khích người dân chủ động phòng ngừa bệnh tật và rèn luyện lối sống lành mạnh.

Nghị quyết nêu rõ, các yếu tố tác động đến sức khoẻ không chỉ là vấn đề y tế mà bao gồm tổng thể các yếu tố môi trường sống, làm việc, học tập, hành vi, lối sống, chế độ dinh dưỡng hợp lý, bảo đảm an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường, tăng cường thể dục thể thao, trật tự, an toàn giao thông, an toàn vệ sinh lao động, phòng, chống cháy nổ, tai nạn, thương tích, bạo lực gia đình...

Tăng cường y tế dự phòng và y tế cơ sở: Hệ thống y tế dự phòng sẽ được kiện toàn và hiện đại hóa để có khả năng giám sát, cảnh báo sớm và ứng phó kịp thời với các tình huống khẩn cấp. Y tế cơ sở, đặc biệt là trạm y tế cấp xã, sẽ được củng cố về nhân lực, cơ sở vật chất và thiết bị. Mục tiêu đến năm 2027, mỗi trạm y tế có ít nhất 4-5 bác sĩ và đến năm 2030 sẽ có đủ bác sĩ theo chức năng, nhiệm vụ.

Phát triển nhân lực và chính sách đãi ngộ vượt trội: Nghị quyết coi nghề y là nghề đặc biệt, cần được đào tạo, sử dụng và đãi ngộ đặc biệt. Chính sách đột phá bao gồm xếp lương từ bậc 2 cho bác sĩ, bác sĩ y học dự phòng, dược sĩ mới tuyển dụng. Phụ cấp ưu đãi nghề sẽ được nâng lên mức tối thiểu 70% cho cán bộ y tế tại trạm y tế xã và cơ sở y tế dự phòng, và 100% ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn.

Cải cách tài chính và hướng tới “miễn viện phí cơ bản”: Nghị quyết đặt ra mục tiêu miễn viện phí ở mức cơ bản cho toàn dân thông qua bảo hiểm y tế vào năm 2030. Chính sách này sẽ dựa trên nền tảng trụ cột là bảo hiểm y tế toàn dân, kết hợp với sự hỗ trợ của ngân sách nhà nước và các nguồn lực xã hội. Từ năm 2026, người dân sẽ được khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần, đồng thời được lập sổ sức khỏe điện tử để quản lý bệnh tật suốt đời.

Mục tiêu cuối cùng là bảo đảm mọi người dân - không phân biệt vùng miền, giàu nghèo - được tiếp cận các dịch vụ y tế thiết yếu, cơ bản mà không phải lo lắng về tài chính. Nghị quyết không đặt mục tiêu “miễn phí tuyệt đối”, mà hướng đến giảm tối đa chi phí đồng chi trả của người dân, tăng độ bao phủ BHYT, giảm tử vong do phát hiện bệnh muộn và xây dựng hệ thống y tế công bằng, bình đẳng, hiệu quả, bền vững và không ai bị bỏ lại phía sau.

Đột phá về khoa học công nghệ và chuyển đổi số: Ngành y tế sẽ được áp dụng các chính sách ưu tiên cao nhất để thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện. Các cơ sở dữ liệu y tế sẽ được kết nối và liên thông đồng bộ, vận hành hiệu quả sổ sức khỏe điện tử, bệnh án điện tử và đơn thuốc điện tử. Ngành y tế cũng sẽ tập trung phát triển công nghiệp dược, vắc-xin và thiết bị y tế, hướng tới tự chủ và thành lập khu công nghiệp dược phẩm vào năm 2030.

Huy động nguồn lực từ y tế tư nhân: Nghị quyết 72 khuyến khích mạnh mẽ sự tham gia của khu vực kinh tế tư nhân, đặc biệt trong các dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cao, nghiên cứu khoa học và sản xuất thuốc, vắc-xin. Các chính sách ưu đãi về thuế, đất đai cũng được đề ra để tạo điều kiện thuận lợi, tháo gỡ khó khăn cho các hoạt động đầu tư của tư nhân, góp phần giảm tải cho y tế công lập và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Cam kết đưa Nghị quyết vào cuộc sống: Miễn viện phí mức cơ bản, nâng cao chất lượng y tế, tăng tuổi thọ vì một Việt Nam khỏe mạnh

Bộ trưởng Đào Hồng Lan khẳng định, để các mục tiêu của Nghị quyết 72 trở thành hiện thực, ngành y tế sẽ triển khai đồng bộ và quyết liệt các nhiệm vụ, giải pháp. Trước mắt, Bộ Y tế sẽ tập trung hoàn thiện thể chế, trình Quốc hội ban hành Nghị quyết thể chế hóa, cụ thể chủ trương của Nghị quyết 72 ngay tại kỳ họp tháng 10 tới để thể chế hóa các chủ trương, chính sách. Bên cạnh đó, Bộ sẽ ban hành các chương trình hành động để triển khai các đề án quan trọng như Chương trình mục tiêu Quốc gia về chăm sóc sức khỏe, Đề án miễn viện phí ở mức cơ bản, và Đề án phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện.

Bộ trưởng nhấn mạnh, sự thành công của Nghị quyết không chỉ phụ thuộc vào nỗ lực của Bộ Y tế mà cần có sự vào cuộc của toàn bộ hệ thống chính trị, các bộ, ngành, địa phương và đặc biệt là sự đồng thuận, chung tay của người dân. Với quyết tâm cao, ngành y tế cam kết sẽ triển khai minh bạch các giải pháp để người dân cảm nhận được sự thay đổi tích cực trong từng dịch vụ y tế, từng chính sách chăm sóc sức khỏe.

Thông điệp quan trọng của Bộ trưởng Đào Hồng Lan là kêu gọi đội ngũ cán bộ y tế tiếp tục phát huy y đức, nâng cao chuyên môn, xứng đáng với sự tin cậy của xã hội. Đồng thời, bà cũng mong muốn người dân tiếp tục đồng hành, nâng cao ý thức phòng bệnh, tích cực tham gia bảo hiểm y tế để được bảo vệ tài chính và hưởng tối đa quyền lợi từ chính sách “miễn viện phí cơ bản”.

Với sự đồng lòng này, những mục tiêu như nâng cao tuổi thọ, giảm gánh nặng chi phí y tế và mở rộng bảo hiểm y tế toàn dân sẽ sớm trở thành hiện thực, góp phần xây dựng một nước Việt Nam khỏe mạnh, giàu mạnh và văn minh trong kỷ nguyên mới./.