Bài toán nâng cao năng lực tìm kiếm cứu nạn trên biển mùa mưa bão

Trong 8 tháng đầu năm, diễn biến thời tiết trên khu vực vùng biển Việt Nam diễn ra hết sức phức tạp với nhiều hiện tượng dông lốc, áp thấp nhiệt đới và bão bất ngờ, khiến số lượng sự cố, tai nạn tàu thuyền có chiều hướng gia tăng.

Đặc biệt, khi bước vào giai đoạn cao điểm mùa mưa bão, nguy cơ đối với các phương tiện hoạt động trên biển, đặc biệt là lực lượng tàu cá vỏ gỗ của ngư dân lại càng trở nên khốc liệt hơn. Làm thế nào để bà con ngư dân chủ động phòng ngừa rủi ro khi ra khơi, đồng thời tăng cường năng lực cho lực lượng tìm kiếm cứu nạn chuyên nghiệp trên các vùng biển xa?

Để tìm hiểu rõ hơn về vấn đề này, Phóng viên Ban VOV Giao thông Quốc gia đã có cuộc Đối thoại với ông Vũ Việt Hùng, Phó Tổng Giám đốc Trung tâm Phối hợp tìm kiếm, cứu nạn hàng hải Việt Nam.

PV: Thưa ông Vũ Việt Hùng, xin ông cho biết đánh giá tổng quan về tình hình tai nạn, sự cố trên biển trong 8 tháng đầu năm qua; đồng thời ông có nhận định thế nào về diễn biến thời tiết cũng như nguy cơ rủi ro trong những tháng cuối năm khi bước vào cao điểm mùa mưa bão?

Ông Vũ Việt Hùng: Trong 8 tháng đầu năm vừa qua Trung tâm chúng tôi đã tiếp nhận rất nhiều vụ tai nạn sự cố và số tai nạn sự cố có xu hướng tăng so với năm ngoái. Một phần là do tình hình thời tiết khí hậu của năm nay có những biến đổi rất khác thường.

Nhiều hiện tượng thời tiết nguy hiểm như là dông lốc địa phương, rồi các cơn bão, áp thấp nhiệt đới hoặc là các hiện tượng thời tiết khác, gây ảnh hưởng đến hoạt động của tàu thuyền ở trên biển cũng như là trên đất liền.

Chúng tôi nhận thấy tình hình tai nạn sự cố xảy ra ở trên biển nói riêng, tai nạn sự cố ven bờ và ở trên đất liền nói chung trong 4 tháng cuối năm sẽ có những diễn biến phức tạp hơn nữa. Đặc biệt là mùa mưa bão đến thời điểm này đang bước vào giai đoạn khốc liệt.

Do vậy các tàu thuyền, phương tiện hoạt động ở trên biển phải hết sức cảnh giác, phòng ngừa và ứng phó với các loại tai nạn sự cố xảy ra trên biển trong mùa mưa bão này.

PV: Hiện nay, tàu vỏ gỗ chiếm tỷ lệ rất lớn trong lực lượng tàu cá hoạt động trên biển nhưng khả năng chống chịu sóng gió lại tương đối hạn chế. Vậy trong quá trình cứu nạn thực tế, những sự cố nào thường xảy ra với nhóm tàu này khi gặp thời tiết xấu? Trước tình hình thời tiết cực đoan, ông có những khuyến cáo và hướng dẫn cụ thể nào giúp bà con ngư dân chủ động ứng phó sự cố khi ra khơi?

Ông Vũ Việt Hùng: Tàu vỏ gỗ là phương tiện chính của bà con ngư dân khai thác thủy hải sản trên vùng biển Việt Nam. Tuy nhiên, loại tàu này tồn tại một số hạn chế kỹ thuật như khả năng chịu sóng gió kém; nhiều tàu đã qua nhiều năm sử dụng khiến đặc tính kỹ thuật giảm sút; trang thiết bị máy móc, thiết bị an toàn và thông tin liên lạc chưa được trang bị đầy đủ hoặc chưa đạt chất lượng.

Do đó, rủi ro tai nạn khi hoạt động trên biển là rất cao. Để ứng phó trong mùa mưa bão, chúng tôi khuyến cáo bà con ngư dân thực hiện tốt các nội dung sau: Tạo thói quen kiểm tra, bảo dưỡng kỹ thuật máy móc; chuẩn bị đầy đủ nhiên liệu, nhu yếu phẩm dự trữ, thiết bị cứu sinh, PCCC và thiết bị liên lạc với bờ. Thuyền viên phải có chứng chỉ chuyên môn phù hợp; tàu thuyền phải qua kiểm định của cơ quan chức năng về các điều kiện an toàn giao thông và cứu hộ.

Thường xuyên duy trì liên lạc và theo dõi bản tin thời tiết biển trên tần số 7906 kHz của Hệ thống Thông tin Duyên hải Việt Nam. Khi có tin bão hoặc thời tiết nguy hiểm, phải tuyệt đối tuân thủ hướng dẫn của lực lượng chức năng từ đất liền để chủ động di chuyển, tránh trú khỏi vùng nguy hiểm.

PV: Khi một sự cố thực sự xảy ra trên biển, thời gian thường mang tính quyết định. Quy trình phối hợp giữa Trung tâm với Hải quân, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển và chính quyền địa phương được kích hoạt như thế nào để đưa lực lượng đến với người gặp nạn trong thời gian sớm nhất?

Ông Vũ Việt Hùng: Là cơ quan chủ trì công tác tìm kiếm cứu nạn trên vùng biển Việt Nam, Trung tâm được Nhà nước đầu tư trang thiết bị phục vụ công tác chỉ huy, phối hợp ứng phó sự cố. Khi xảy ra vụ việc, chúng tôi vận hành theo phương châm "4 tại chỗ" (lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ, hậu cần tại chỗ và chỉ huy tại chỗ).

Trung tâm phối hợp chặt chẽ với Hải quân, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển và chính quyền địa phương, đồng thời khai thác hệ thống giám sát tàu thuyền để kịp thời ứng cứu. Tuy nhiên, mỗi sự cố trên biển có tính chất khác nhau, trong khi lực lượng phương tiện cứu nạn chuyên nghiệp của Trung tâm hiện vẫn còn khá hạn chế.

PV: Để nâng cao tính chủ động và hiệu quả cứu hộ cứu nạn thời gian tới, Trung tâm có những đề xuất, kiến nghị gì về việc phát triển mạng lưới các trung tâm khu vực cũng như trang bị tàu cứu nạn xa bờ, thưa ông?

Ông Vũ Việt Hùng: Trước tình hình thiên tai phức tạp, việc phát triển lực lượng cứu nạn chuyên nghiệp đủ năng lực làm nòng cốt là hết sức cần thiết. Chúng tôi đã xây dựng Đề án phát triển hệ thống tìm kiếm cứu nạn hàng hải với các đề xuất trọng tâm như: Thành lập Trung tâm Phối hợp tìm kiếm cứu nạn hàng hải khu vực tại Phú Quốc nhằm bao quát vùng biển Tây Nam Bộ – nơi có mật độ tàu thuyền hoạt động rất cao.

Đầu tư đóng mới các tàu tìm kiếm cứu nạn xa bờ công suất lớn. Tăng cường tuyển dụng, đào tạo nguồn nhân lực chuyên nghiệp để bổ sung cho lực lượng hiện có.

PV: Xin cảm ơn ông đã dành thời gian chia sẻ cùng VOV Giao thông.