Hà Nội: 12 ngày, xử lý 915 trường hợp xe tải vi phạm TT ATGT
Từ ngày 01/4 đến 12/4/2026, lực lượng Cảnh sát giao thông Hà Nội đã tăng cường kiểm tra, xử lý 915 trường hợp xe tải vi phạm, góp phần bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trên địa bàn.
Bởi vậy, việc kiểm soát tốt nguồn cung, cùng với việc phát triển và sử dụng các loại vật liệu xanh, vật liệu thay thế là giải pháp cần được sớm thực hiện để tránh “đội vốn” các công trình trọng điểm.
Từ đầu năm 2026 đến nay, thị trường vật liệu xây dựng ghi nhận xu hướng tăng giá ở nhiều nhóm mặt hàng chủ lực như thép, xi măng, cát, đá…
Trong bối cảnh hàng loạt dự án hạ tầng lớn đang được triển khai đồng loạt, đặc biệt là các công trình giao thông trọng điểm quốc gia, biến động giá vật liệu đang đặt ra nguy cơ hiện hữu: chi phí đầu tư bị đội lên, tiến độ thi công bị ảnh hưởng và hiệu quả sử dụng vốn công có thể bị suy giảm.
Thực tế cho thấy, chi phí vật liệu thường chiếm từ 60–70% tổng chi phí xây dựng. Vì vậy, chỉ cần giá vật liệu tăng trong thời gian ngắn cũng đủ làm xáo trộn bài toán tài chính của nhiều dự án. Khi các hợp đồng đã ký theo mặt bằng giá cũ, dù hợp đồng có thể cho phép điều chỉnh đơn giá, song, theo một số nhà thầu, mức điều chỉnh cũng khó bù đắp chi phí thực, và nhà thầu thi công thường bị thiệt.
Cần rà soát, đánh giá các mỏ khoáng sản, đẩy nhanh tiến độ đưa các mỏ cát, đá đã cấp phép vào khai thác nhằm phục vụ kịp thời cho các công trình trọng điểm quốc gia (Ảnh: Báo Xây dựng)
Đáng chú ý, áp lực giá vật liệu không chỉ đến từ yếu tố thị trường đơn thuần. Một số địa phương vẫn còn tình trạng nguồn cung cát, đá xây dựng hạn chế; việc cấp phép khai thác mỏ mới còn chậm; quy hoạch mỏ vật liệu chưa theo kịp nhu cầu của các dự án hạ tầng quy mô lớn.
Bên cạnh đó, chi phí vận chuyển tăng, giá nhiên liệu biến động, cùng với nhu cầu xây dựng gia tăng khi nhiều dự án đồng loạt triển khai cũng góp phần đẩy giá vật liệu lên cao.
Trong bối cảnh Chính phủ đang thúc đẩy mạnh mẽ đầu tư công để tạo động lực tăng trưởng, việc kiểm soát biến động giá vật liệu xây dựng trở thành yêu cầu cấp thiết. Nếu không được quản lý hiệu quả, tình trạng tăng giá bất thường có thể gây ra hiệu ứng dây chuyền: dự án chậm tiến độ, nhà thầu gặp khó khăn tài chính, ngân sách phải điều chỉnh…
Điều cần thiết lúc này là một cơ chế quản lý vật liệu xây dựng chặt chẽ nhưng không cứng nhắc. Trước hết, các cơ quan quản lý cần tăng cường theo dõi, cập nhật và công bố kịp thời giá vật liệu xây dựng trên thị trường. Thông tin minh bạch sẽ giúp chủ đầu tư, nhà thầu và các đơn vị tư vấn có cơ sở điều chỉnh dự toán, hạn chế rủi ro phát sinh.
Song song với đó, việc quy hoạch và khai thác nguồn vật liệu phải được tổ chức khoa học hơn. Nhiều dự án hạ tầng lớn thường phải vận chuyển vật liệu từ khoảng cách xa, làm tăng chi phí và gây áp lực lên chuỗi cung ứng. Vì vậy, việc rà soát quy hoạch mỏ, đẩy nhanh cấp phép khai thác ở những khu vực có trữ lượng phù hợp sẽ góp phần ổn định nguồn cung, giảm áp lực tăng giá.
Tuy nhiên, quản lý chặt chẽ không đồng nghĩa với việc siết chặt quá mức. Thị trường vật liệu xây dựng cần được vận hành linh hoạt, phù hợp với quy luật cung – cầu. Các cơ chế điều chỉnh giá trong hợp đồng xây dựng cũng cần được áp dụng hợp lý để chia sẻ rủi ro giữa chủ đầu tư và nhà thầu, tránh tình trạng nhà thầu buộc phải thi công trong điều kiện thua lỗ, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng và tiến độ công trình.
Khi vật liệu được quản lý hợp lý, mỗi công trình hạ tầng không chỉ là một dự án xây dựng, mà còn là nền móng cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế (Ảnh: Báo Xây dựng)
Một hướng đi bền vững hơn, cần được thúc đẩy mạnh mẽ, là phát triển và sử dụng các loại vật liệu xanh, vật liệu thay thế. Trên thế giới, nhiều quốc gia đã đẩy mạnh ứng dụng vật liệu tái chế, bê tông ít phát thải, cát nhân tạo hay các sản phẩm vật liệu mới thân thiện với môi trường. Đây không chỉ là giải pháp giảm áp lực lên nguồn tài nguyên tự nhiên, mà còn góp phần ổn định thị trường vật liệu trong dài hạn.
Ở Việt Nam, một số loại vật liệu thay thế như cát nghiền, tro xỉ nhiệt điện, vật liệu tái chế từ phế thải xây dựng đã được nghiên cứu và ứng dụng.
Tuy nhiên, việc triển khai trên thực tế vẫn còn hạn chế do tâm lý e ngại, thiếu tiêu chuẩn kỹ thuật đồng bộ, cũng như cơ chế khuyến khích chưa đủ mạnh. Nếu được thúc đẩy đúng hướng, đây có thể trở thành nguồn vật liệu quan trọng, giảm phụ thuộc vào các loại tài nguyên đang dần khan hiếm.
Kiểm soát tốt nguồn cung, minh bạch thông tin giá, hoàn thiện cơ chế điều hành thị trường, đồng thời thúc đẩy vật liệu xanh và vật liệu thay thế – đó chính là những giải pháp then chốt để bảo đảm các công trình trọng điểm được triển khai đúng tiến độ và phát huy hiệu quả đầu tư.
Khi vật liệu được quản lý hợp lý, mỗi công trình hạ tầng không chỉ là một dự án xây dựng, mà còn là nền móng cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế.
