Áp lực tuyển sinh đầu cấp sau sáp nhập địa giới hành chính tại TP.HCM

Cùng với sự chênh lệch về phân bố trường lớp giữa các địa bàn, bài toán bảo đảm chỗ học gần nơi ở cho học sinh đang đặt ra không ít khó khăn cho ngành giáo dục thành phố.

Áp lực tuyển sinh khi học sinh đầu cấp tiếp tục tăng

Năm học 2026–2027, dự kiến TP.HCM có 197.593 học sinh vào lớp 1. Con số này giảm hơn 6.000 em so với năm học trước, nhưng lại tăng gần 11.900 em so với số học sinh lớp 5 ra trường. Ở cấp trung học cơ sở, dự kiến có 185.730 học sinh vào lớp 6, giảm hơn 2.200 em so với năm trước, nhưng lại tăng gần 15.000 em so với số học sinh lớp 9 hoàn thành chương trình.

Điều này đồng nghĩa, số học sinh đầu cấp vẫn tiếp tục cao hơn nhiều so với khả năng “xoay vòng” từ số học sinh cuối cấp ra trường, tạo sức ép không nhỏ lên hệ thống trường lớp, đặc biệt tại những khu vực dân số tăng nhanh.

Tại Trường THCS Ngô Chí Quốc, phường Hiệp Bình, áp lực này đã trở thành thực tế diễn ra nhiều năm nay. Theo thầy Lê Quang Vui, Hiệu trưởng nhà trường, số học sinh lớp 6 vào trường luôn đông hơn số học sinh lớp 9 ra trường, khiến việc bố trí học 2 buổi/ngày ngày càng khó khăn hơn.

“Năm nào cũng tăng hết, lớp 9 ra số lượng ít nhưng lớp 6 vào thì lại đông hơn thì trường sẽ không thể sắp xếp cho các em nhiều học 2 buổi/ngày. Tổ chức theo bản đồ GIS thì sẽ đem lại lợi rất lớn cho phụ huynh và học sinh, đặc biệt trong việc học gần nhà.”

Không chỉ áp lực về số lượng, việc sáp nhập địa giới hành chính mới cũng bộc lộ rõ hơn sự chênh lệch trong phân bố trường học giữa các địa phương. Qua khảo sát tại 168 đơn vị hành chính cấp xã, vẫn có những nơi thiếu trường học ở bậc THCS; thậm chí có phường không có trường THCS hoặc chỉ có 1 trường.

Đáng chú ý, phường Tân Sơn và phường Phú Thuận hiện chưa bố trí trường THCS, dù vẫn duy trì 3 trường tiểu học mỗi phường. Điều này đồng nghĩa, học sinh từ lớp 5 lên lớp 6 tại hai địa bàn này sẽ phải phân bổ sang các trường THCS ở phường, xã lân cận. Sự thay đổi này khiến nhiều phụ huynh lo lắng, nhất là khi nguy cơ cạnh tranh suất học tại các trường gần nhà ngày càng lớn hơn.

“Gia đình tôi cũng khá lo vì sau khi sắp xếp lại địa giới thì khu vực tuyển sinh có thay đổi. Trường gần nhà thì ít, mà số học sinh lại đông. Mình chỉ mong con được học ở trường công lập, đi lại thuận tiện, chứ nếu phải học xa hoặc cạnh tranh quá lớn thì rất áp lực cho cả gia đình.”

Xem xét quy định thời gian công bố phương án thi tuyển sinh lớp 10 sớm

Thủ tướng chỉ đạo tăng cường công tác tuyển sinh và quản lý dạy thêm, học thêm

Đa dạng hóa phương thức tuyển sinh để phù hợp với mục tiêu

TP.HCM: Khép lại kỳ thi lớp 10, phụ huynh và học sinh thở phào

Bỏ phân tuyến cứng, áp dụng bản đồ giáo dục số

Trước áp lực dân số học đường, ngành giáo dục TP.HCM cho biết sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó trọng tâm là đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng bản đồ giáo dục GIS trong tuyển sinh đầu cấp.

Thay vì phân tuyến cứng theo địa giới hành chính mới, việc tuyển sinh sẽ ưu tiên căn cứ vào nơi ở thực tế của học sinh, bao gồm cả thường trú và tạm trú, nhằm tạo thuận lợi cho phụ huynh, đồng thời bảo đảm học sinh được học gần nơi sinh sống.

Ông Hồ Tấn Minh, Chánh Văn phòng Sở GD&ĐT TP.HCM cho biết: “Trong năm học tới, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM tiếp tục ứng dụng bản đồ giáo dục GIS để hỗ trợ công tác định hướng, phân tuyến tuyển sinh tại các địa phương. Theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc tuyển sinh năm học 2026–2027 không căn cứ cứng vào ranh giới hành chính của xã, phường, mà ưu tiên sắp xếp để học sinh được học tại trường gần nơi ở hiện tại.”

Ngành giáo dục thành phố cũng cho biết, tại các khu vực “điểm nóng” về dân số như khu chế xuất, khu công nghiệp, sẽ rà soát kỹ để ưu tiên học 2 buổi/ngày cho các khối đầu cấp và cuối cấp; đồng thời chủ động tăng quy mô lớp, tăng sĩ số phù hợp để tiếp nhận hết học sinh trong độ tuổi đến trường.

“Tại những địa bàn ‘điểm nóng’ như khu chế xuất, khu công nghiệp, chúng tôi đã chỉ đạo các cơ sở giáo dục xây dựng kế hoạch dạy học linh hoạt, ưu tiên tối đa việc tổ chức học 2 buổi/ngày. Trong trường hợp chưa đủ điều kiện về phòng học, ngành vẫn phải bảo đảm tiếp nhận đủ học sinh trên địa bàn, đồng thời có phương án sắp xếp phù hợp để vừa đáp ứng chỗ học, vừa từng bước duy trì học 2 buổi/ngày', ông Hồ Tấn Minh cho biết.

Dù áp lực tuyển sinh đầu cấp tại TP.HCM vẫn hiện hữu sau sáp nhập địa giới hành chính, nhưng với việc chủ động ứng dụng bản đồ giáo dục số, linh hoạt phân tuyến theo nơi ở thực tế và cam kết bảo đảm đủ chỗ học cho học sinh, ngành giáo dục thành phố đang cho thấy sự chủ động từ sớm.

Điều này không chỉ giúp giải bài toán chỗ học trước mắt, mà còn mở ra kỳ vọng về một kỳ tuyển sinh thuận lợi hơn, công bằng hơn, để mỗi học sinh đầu cấp đều có thể đến trường công lập gần nơi sinh sống, an tâm bước vào năm học mới.