Hà Nội - 02437919191    TP. Hồ Chí Minh - 02839919191    MekongFM - 02838309090
  • Hà Nội - 02437919191   
  • TP. Hồ Chí Minh - 02839919191   
  • MekongFM - 02838309090   
Đối thoại

Ai chịu trách nhiệm khi giao dịch thanh toán gặp sự cố?

Huy Hoàng: Thứ tư 04/11/2026, 06:09 (GMT+7)

Chuyển đổi số và các ứng dụng trí tuệ nhân tạo đã và đang làm thay đổi toàn diện hoạt động của ngành ngân hàng theo hướng nhanh chóng, tiện lợi cho khách hàng song cũng đặt ra nhiều thách thức về tính an toàn, bảo mật và trách nhiệm khi xảy ra sự cố.

Liên quan đến nội dung này, PV VOV Giao thông Quốc gia đã có cuộc trao đổi với ông Phạm Anh Tuấn - Vụ trưởng Vụ thanh toán Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

PV: Ông đánh giá như thế nào về quá trình chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ, đặc biệt là Ai trong hoạt động thanh toán của ngành ngân hàng thời gian qua?

Ông Phạm Anh Tuấn: Được sự hưởng ứng rất tích cực của các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, cụ thể là các ngân hàng trong nước, các chi nhánh ngân hàng nước ngoài cùng với các trung gian thanh toán trên lãnh thổ Việt Nam.

Đến hôm nay, có thể nói rằng ngành ngân hàng đã từng bước chuyển đổi từ việc số hóa các sản phẩm, dịch vụ sang một hình thái mới, đó là hệ thống các ngân hàng thông minh.

Sự cố kỹ thuật trong giao dịch ngân hàng điện tử có thể làm gián đoạn hoạt động chuyển tiền, thanh toán của khách hàng (Ảnh: Vietnam.vn)

Sự cố kỹ thuật trong giao dịch ngân hàng điện tử có thể làm gián đoạn hoạt động chuyển tiền, thanh toán của khách hàng (Ảnh: Vietnam.vn)

Với bước chuyển mình như vậy, việc ứng dụng AI giúp quản lý, quản trị rủi ro tốt hơn, chăm sóc khách hàng chu đáo hơn, hiểu khách hàng hơn, đặc biệt là hỗ trợ đưa ra các quyết định liên quan đến giao dịch tài chính của khách hàng.

Để có hành lang pháp lý cho vấn đề đó, ngày 30/9 vừa qua, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư 53 quy định về việc ứng dụng AI trong các hoạt động giao dịch tài chính của ngành ngân hàng. 

Chúng tôi tin rằng hành lang pháp lý này sẽ là kim chỉ nam, là chỗ dựa vững chắc để các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, trung gian thanh toán căn cứ vào đó, ứng dụng AI, dữ liệu cũng như các công nghệ mới một cách an toàn và hiệu quả.

AI không phải là một chủ thể có thể đứng ra chịu trách nhiệm. Vì vậy, khi ứng dụng AI để đưa ra các quyết định, đặc biệt là các quyết định tài chính, ví dụ như thực hiện chuyển tiền tự động từ khách hàng A đến khách hàng B hoặc phê duyệt một khoản vay dựa trên tín chấp mà không có con người can thiệp, thì đòi hỏi phải có một quy trình quản trị hết sức rõ ràng và minh bạch.

Thông tư 53 đã xây dựng và đặt nền móng, quy định rất rõ ràng từ việc kiểm chứng mô hình, đánh giá các mô hình trước khi đưa vào vận hành thực tế, đến vai trò, trách nhiệm của các hội đồng, đặc biệt là hội đồng quản trị hoặc ban điều hành khi xây dựng các mô hình đó và quyết định đưa các mô hình vào ứng dụng trong thực tiễn. Một điểm rất quan trọng là thông tư cũng quy định các mức, các ngưỡng giá trị mà AI được quyền quyết định. Vượt trên những ngưỡng đó thì bắt buộc phải có con người.

Nhân viên ngân hàng hướng dẫn khách hàng thực hiện xác thực sinh trắc học, bảo đảm điều kiện giao dịch trên nền tảng số (Ảnh: Vietnamnet)

Nhân viên ngân hàng hướng dẫn khách hàng thực hiện xác thực sinh trắc học, bảo đảm điều kiện giao dịch trên nền tảng số (Ảnh: Vietnamnet)

PV: Công nghệ càng mạnh càng hiện đại thì yêu cầu về niềm tin trong giao dịch càng lớn, vậy theo ông chúng ta cần xây dựng niềm tin ấy dựa trên các yếu tố nào?

Ông Phạm Anh Tuấn: Có thể nói đây là một trong những nhiệm vụ cực kỳ quan trọng, thậm chí quan trọng hơn cả vấn đề công nghệ. Không có niềm tin thì một dịch vụ dù tốt đến mấy, công nghệ hiện đại đến mấy cũng sẽ không có người dùng. 

Niềm tin đó không chỉ nằm ở lời nói mà phải thể hiện ở việc sản phẩm có đủ an toàn hay không, các thông tin có được minh bạch với khách hàng hay không, việc định danh, bảo vệ dữ liệu khách hàng được thực hiện như thế nào.

Quan trọng nhất là khi có sự cố thì phải có chủ thể đứng ra chịu trách nhiệm và có trách nhiệm giải trình một cách rõ ràng. Khi những nội dung đó được thể hiện rõ ràng đối với người tiêu dùng thì lúc đó khách hàng mới thực sự có niềm tin để tham gia và sử dụng các sản phẩm, nghiệp vụ đó.

Đây là công việc phải làm thường xuyên, liên tục, không có điểm dừng. Điều đó đòi hỏi trách nhiệm của các nhà cung cấp sản phẩm công nghệ, các tổ chức cung ứng dịch vụ sử dụng những sản phẩm công nghệ đó, cũng như vai trò của cơ quan quản lý trong việc kiến tạo thể chế, bảo đảm hành lang pháp lý, đặc biệt chú trọng đến trách nhiệm của nhà cung cấp và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng.

Xác thực sinh trắc học là một trong những giải pháp tăng cường an toàn, bảo mật cho giao dịch ngân hàng trực tuyến (Ảnh: Vietnamnet)

Xác thực sinh trắc học là một trong những giải pháp tăng cường an toàn, bảo mật cho giao dịch ngân hàng trực tuyến (Ảnh: Vietnamnet)

PV: Có 1 thực tế là rất nhiều nhà cung cấp công nghệ trong nước đã và đang tham gia tích cực vào công tác chuyển đổi số, vậy ngành ngân hàng đòi hỏi gì ở các doanh nghiệp nội địa này?

Ông Phạm Anh Tuấn: Theo cá nhân tôi, chính các công ty công nghệ khi giới thiệu và tích hợp các giải pháp cũng phải xây dựng quy trình trên nền tảng kiến tạo niềm tin cho bên cung cấp dịch vụ. Nếu không tạo được niềm tin như vậy, tôi tin rằng các tổ chức cung ứng dịch vụ như ngân hàng hay trung gian thanh toán cũng sẽ không đủ mạnh dạn sử dụng công nghệ do chính những công ty này giới thiệu. 

Điều đó đòi hỏi sự phối hợp giữa các chủ thể. Trong đó, các công ty công nghệ phải có trách nhiệm chứng minh độ tin cậy của sản phẩm, dịch vụ, cũng như sự minh bạch trong quá trình quản trị, giám sát công nghệ và quá trình vận hành. 

Từ đó tạo ra niềm tin rằng sản phẩm, dịch vụ công nghệ được cung cấp bảo đảm an toàn thông tin, rõ ràng, minh bạch và có người chịu trách nhiệm.

PV:  Xin cảm ơn ông về cuộc trò chuyện này!

Huy Hoàng/vovgiaothong.vn
Ý kiến của bạn
Cẩm nang di chuyển an toàn qua cầu Thăng Long

Cẩm nang di chuyển an toàn qua cầu Thăng Long

Là một trong những công trình giao thông biểu tượng và là trục đường bộ - đường sắt hai tầng huyết mạch nối liền trung tâm thành phố Hà Nội với sân bay quốc tế Nội Bài cùng các tỉnh phía Bắc, cầu Thăng Long đóng vai trò quan trọng trong mạng lưới giao thông vùng Thủ đô.

Tăng tốc thi công, siết chặt an toàn trên công trường Vành đai 3 Hà Nội

Tăng tốc thi công, siết chặt an toàn trên công trường Vành đai 3 Hà Nội

Dự án đường Vành đai 3 Hà Nội, đoạn từ nút giao Võ Văn Kiệt đến cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên đi qua các xã Đông Anh, Thư Lâm, Phúc Thịnh, Quang Minh, là công trình hạ tầng giao thông trọng điểm có vai trò mở rộng không gian phát triển phía Bắc Thủ đô.

Quyết liệt xử lý xe dừng đỗ trái phép quanh sân bay Nội Bài

Quyết liệt xử lý xe dừng đỗ trái phép quanh sân bay Nội Bài

Tình trạng xe ô tô dừng, đỗ sai quy định trên tuyến đường Võ Nguyên Giáp và khu vực xung quanh nhà ga T1, T2 Sân bay quốc tế Nội Bài diễn biến phức tạp.

Thu phí điện tử đường bộ, có cần qua tài khoản giao thông?

Thu phí điện tử đường bộ, có cần qua tài khoản giao thông?

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc vừa yêu cầu Bộ Xây dựng xem xét, xử lý các bất cập trong hoạt động thu phí điện tử đường bộ.

QLTT Hà Nội phát hiện hơn 2,1 tấn bì lợn không rõ nguồn gốc

QLTT Hà Nội phát hiện hơn 2,1 tấn bì lợn không rõ nguồn gốc

Trong tuần vừa qua, Công an xã Bình Minh đã phối hợp với Đội Quản lý thị trường số 11 kiểm tra đột xuất một cơ sở kinh doanh thực phẩm tại xã Bình Minh (Hà Nội).

Vì sao gọi là xanh dương mà không phải xanh lá?

Vì sao gọi là xanh dương mà không phải xanh lá?

Carbon Xanh dương - Ngay cả những người cả đời lăn lộn giữ rừng ngập mặn cũng thấy tương đối lạ lẫm với cụm từ này. Cùng là một cái cây màu xanh, vì sao của đại dương thì là xanh dương, mà trên núi lại là xanh lá?

Trò chơi tuổi thơ trên chiếc cầu trượt

Trò chơi tuổi thơ trên chiếc cầu trượt

Một bàn chân rụt rè đặt lên bậc thang, một thoáng ngập ngừng trước khi thả mình theo máng trượt, rồi tiếng cười thích thú giòn tan vang lên khi chạm đất.