Việc tăng mức chế tài để lập lại trật tự đô thị là điều cần thiết, và để chính sách thực sự đi vào đời sống một cách thuyết phục thì cần phải lưu ý gì?
PV VOV Giao thông Quốc gia có cuộc trao đổi với Thượng tá Nguyễn Văn Quỹ – Nguyên Cán bộ xử lý vi phạm, Phòng CSGT, Công an TP. Hà Nội.
PV: Thành phố Hà Nội đang đề xuất áp dụng cơ chế đặc thù, tăng gấp đôi mức phạt đối với các hành vi dừng, đỗ xe sai quy định.
Ví dụ như hành vi dừng xe, đỗ xe trên dải phân cách; đỗ xe trên dốc không chèn bánh; dừng đỗ xe không sát vỉa hè phía bên phải (hoặc bánh xe cách vỉa hè quá 0,25 m); dừng đỗ xe tại đường dành riêng cho xe buýt, trên ệng cống thoát nước... bị phạt từ 1,2 đến 1,6 triệu đồng. Khung phạt sẽ tăng lên từ 1,6 đến 2 triệu đồng nếu vi phạm tại vị trí đường giao nhau, điểm đón trả khách hoặc trước cổng cơ quan; mức phạt lên 4-6 triệu đồng nếu vi phạm tại khu vực đường cong, đầu dốc tầm nhìn bị che khuất, bên trái đường 1 chiều, bên trái theo hướng lưu thông của đường đôi.
Dưới góc độ của một người có nhiều năm kinh nghiệm xử lý vi phạm giao thông, ông có quan điểm như thế nào về đề xuất này?
Thượng tá Nguyễn Văn Quỹ: Đây là một vấn đề rất thực tế, người dân cần được biết để có biện pháp chủ động chấp hành, phòng ngừa bị xử phạt. Để đảm bảo trật tự an toàn giao thông, chúng ta đang áp dụng chuyển đổi số và sử dụng camera AI để giám sát.
Tuy nhiên, để người dân tự giác chấp hành thì trước tiên tổ chức giao thông phải thật tốt. Nếu tổ chức giao thông chưa phù hợp thì không thể lấy đó làm căn cứ để xử phạt.
Cụ thể, điểm nào được phép dừng đỗ thì phải có vạch kẻ rõ ràng. Khi người dân đỗ xe vào những tuyến phố được phép, cần phải nh bạch vấn đề thu phí. Chúng ta phải ứng dụng công nghệ để kiểm soát phương tiện vào ra giờ nào, thu bao nhiêu tiền, và dòng tiền đó đi về đâu.
Bên cạnh đó, hệ thống camera giám sát phải hoạt động 24/24h, phát hiện vi phạm dừng đỗ sai quy định thì tiến hành xử phạt nguội. Đồng thời, công tác tuyên truyền phải làm tốt để người dân thấu hiểu. Nếu không có bến bãi, người dân cứ phải chạy vòng quanh tìm chỗ đỗ rồi dẫn đến đỗ bậy, thì chính quyền địa phương phải xem trách nhiệm của mình trong việc quy hoạch đô thị.
PV: Rõ ràng, muốn nâng cao ý thức thì song song đó, hạ tầng phải đáp ứng được nhu cầu thực tế. Vậy theo ông, để tránh gây bối rối cho chủ phương tiện và đảm bảo tính khả thi, lộ trình thực hiện cũng như các yếu tố đi kèm cần được tính toán như thế nào?
Thượng tá Nguyễn Văn Quỹ: Theo quan điểm cá nhân tôi, việc thay đổi mức phạt phải có từng bước, có lộ trình rõ ràng, không thể áp dụng thay đổi đột ngột vì thói quen của người dân đã ăn sâu từ lâu. Nếu chúng ta không đảm bảo được hạ tầng, không có bến bãi đỗ xe cho người dân thì rất khó. Không thể để tình trạng người dân lên cơ quan nhà nước làm việc mà không biết gửi xe ở đâu.
Luật Thủ đô cũng đã quy định chính quyền địa phương phải có trách nhiệm bố trí điểm đỗ, điểm gửi xe hoặc kết nối với phương tiện công cộng, cần phát triển, nâng cấp phương tiện công cộng để thay thế phương tiện cá nhân. Còn nếu thiếu chỗ đỗ, vô hình trung sẽ tạo ra kẽ hở cho các bãi xe tự phát thu tiền trái phép.
Ngoài ra, tôi cho rằng nên tập trung tăng nặng mức phạt đối với các hành vi vi phạm thuộc về ý thức chủ quan, là nguồn nguy hiểm cao độ dẫn đến tai nạn như: vi phạm nồng độ cồn, sử dụng ma túy hay dùng điện thoại khi lái xe. Còn đối với những lỗi vi phạm qua hệ thống camera giám sát, đặc biệt là tại các nút giao đèn tín hiệu, cần tính toán thấu tình đạt lý.
Trong bối cảnh giao thông nội đô đông đúc, khoảng cách giữa các xe rất ngắn, nếu xử lý quá máy móc những trường hợp lỡ nhịp đèn trong tích tắc sẽ dễ khiến người lái xe phải phanh gấp, tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn liên hoàn.
PV: Có thể nói việc tăng mức xử phạt là một biện pháp răn đe cần thiết, nhưng để giải quyết tận gốc bài toán dừng đỗ xe trái phép tại Thủ đô, cốt lõi vẫn nằm ở việc tổ chức giao thông khoa học, ứng dụng camera AI phạt nguội, đẩy mạnh đầu tư hạ tầng bến bãi, phát triển giao thông công cộng, hạn chế xe tự lái vào các khu vực trung tâm. Một lần nữa, xin cảm ơn Thượng tá Nguyễn Văn Quỹ đã dành thời gian chia sẻ cùng VOV Giao thông.