ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Năng lực cạnh tranh ĐBSCL: “Mừng và lo” 

Vân Tịnh - Hà Hương
Bên cạnh niềm phấn khởi về chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh thì theo đánh giá của giới chuyên môn, ĐBSCL vẫn còn tồn tại nhiều thách thức khi mức thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) còn khá thấp.

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Sau 11 năm công bố bảng xếp hạng chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), có thể thấy điểm số PCI trung bình của vùng Đồng bằng sông Cửu Long liên tục tăng từ năm 2014 (là 59,12 điểm) đến (năm 2017 là 63,4 điểm), đứng đầu trong 7 vùng của cả nước. 

Và mới đây, năm 2018 khi bảng xếp hạng được công bố thì khu vực này lại tiếp tục giữ vững phong độ của một vùng kinh tế trọng điểm của quốc gia khi có 5 tỉnh trong vùng lọt vào top 10 của chỉ số PCI được công bố hàng năm.

Đây thực sự là niềm vui và là động lực để các tỉnh, thành tiếp tục vạch ra hướng đi bền vững để phát triển.

Tuy nhiên, bên cạnh niềm phấn khởi về chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh thì theo đánh giá của giới chuyên môn, ĐBSCL vẫn còn tồn tại nhiều thách thức khi mức thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) còn khá thấp.

ĐBSCL là khu vực có chất lượng điều hành kinh tế vượt trội so với các khu vực cả nước

Theo kết quả xếp hạng chỉ số PCI vừa được VCCI (Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam) và Cơ quan Phát triển quốc tế Hoa Kỳ công bố vào ngày 29/3 vừa qua thì ĐBSCL là khu vực có chất lượng điều hành kinh tế vượt trội so với các khu vực cả nước khi đứng đầu ở 5 chỉ số thành phần, gồm: Tiếp cận đất đai, chi phí thời gian, Chi phí không chính thức, Cạnh tranh bình đẳng và Tính năng động, tiên phong của chính quyền tỉnh.

Phấn khởi hơn khi khu vực có đến 5 “đại diện” lọt vào top 10 tỉnh, thành phố có chỉ số cao nhất nước như: Đồng Tháp, Long An, Bến Tre, Vĩnh Long...

Điều đáng nói, tỉnh Đồng Tháp đã chính thức phá vỡ kỉ lục của chính mình khi đã 11 lần liên tiếp nằm trong nhóm 5 tỉnh, thành phố đứng đầu PCI cả nước.

Chưa kể, 7 tỉnh thành khác cũng tăng hạng gồm: Đồng Tháp, Bến Tre, An Giang, Tiền Giang, Bạc Liêu, Cà Mau, Hậu Giang.

Theo nhận định của VCCI, kết quả này là khá toàn diện với tổng thể bức tranh kinh tế của ĐBSCL.

Hiện tại, ĐBSCL có 9.500 doanh nghiệp mới được thành lập; mức tăng trưởng kinh tế ấn tượng đạt 7,8%, cao nhất trong 4 năm trở lại đây; giá trị sản xuất công nghiệp đạt 716.000 tỷ đồng, là giá trị đạt cao nhất từ trước đến nay của vùng.

Đáng chú ý, kim ngạch xuất khẩu của vùng lần đầu tiên đạt mức 17,5 tỷ USD, trong đó có 6 tỉnh xuất khẩu đạt trên 1 tỷ USD còn lại đang tiệm cận mức tỷ USD.

Một trong những địa phương có tốc độ tăng vượt ngưỡng hoach định phải kể đến đó là Bến Tre. Từ vị trí thứ 12 năm 2016, Bến Tre đã tăng 7 hạng, vượt lên vị trí thứ 5 vào năm 2017 và tiếp tục tiến lên vị trí thứ 4 năm 2018, thuộc nhóm điều hành tốt.

Để có được kết quả trên, trong những năm qua, Bến Tre đã tập trung chi đạo, điều hành thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao PCI gắn với việc thực hiện có hiệu quả Chương trình Đồng Khởi khởi nghiệp và Phát triển doanh nghiệp - một trong những chương trình trọng tâm trong Nhiệm kỳ 2015-2020 của địa phương. Đặc biệt, địa phương này không ngừng tăng cường đối thoại với doanh nghiệp bằng nhiều hình thức để tạo diễn đàn trao đổi, chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp, nhà đầu tư.

Địa phương thứ hai phải kể đến là Hậu Giang, sau khi xếp hạng 50 vào năm 2017 thì năm nay, tỉnh đã có sự cải thiện đáng kể trên bảng xếp hạng khi tăng 6 bậc, đạt vị trí 40. Đáng nói, trong 10 chỉ số để đánh giá thì Hậu Giang đã có 6 chỉ số tăng về số điểm so với cùng kì. Đây được nhận định là kết quả vô cùng ấn tượng với những nỗ lực của tỉnh trong suốt thời gian qua. Mặc dù tỉnh nhà còn hạn chế ở tính năng động; tính minh bạch; chi phí thời gian và gia nhập thị trường với mức giảm dao động từ 0,2 điểm đến 0,88 điểm nhưng nhìn chung, tập thể tỉnh đều đang rất cố gắng để khắc phục nhược điểm này.

Ông Lê Tiến Châu – Phó Bí Thư tỉnh Ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Hậu Giang cho biết:

"Xây dựng trước hết đó là chính quyền thân thiện để nâng cao năng lực quản lí nhà nước để từ đó đẩy mạnh cải cách hành chính với nhiều giải pháp quyết liệt và đồng bộ để tạo ra một môi trường đầu tư hấp dẫn để thu hút đầu tư; hết tập trung quyết liệt vào CCHC trọng tâm là giải quyết các thủ tục hành chính, trong giải quyết thủ tục thì ứng dụng tối đa CNTT; tập trung hoàn thiện các chính sách tạo ra sự khác biệt đặc thù hấp dẫn để thu hút đầu tư".

Kim ngạch xuất khẩu của vùng ĐBSCL lần đầu tiên đạt mức 17,5 tỷ USD

Mặc dù khẳng định “bức tranh” tổng thể về môi trường kinh doanh của vùng là tích cực, tuy nhiên, VCCI cũng cho rằng còn nhiều điểm đáng quan ngại mà các địa phương cần tập trung cải thiện để nâng cao chỉ số này. Minh chứng mà VCCI đưa ra đó chính là khu vực ĐBSCL vẫn còn hai địa phương trong top cuối cả nước về điểm số của các chỉ số thành phần là Kiên Giang - chỉ số Gia nhập thị trường và Trà Vinh - chỉ số Đào tạo lao động. Chưa kể, chỉ có 7/13 tỉnh thành trong vùng tăng hạng, gồm: Đồng Tháp, Bến Tre, An Giang, Tiền Giang, Bạc Liêu, Cà Mau, Hậu Giang các địa phương còn lại thì sụt hạng.

Đáng chú ý, VCCI cũng chỉ ra điểm yếu chung của vùng đó chính là vấn đề về: Thủ tục hành chính hậu đăng kí doanh nghiệp còn khó khăn khi có hơn 15% doanh nghiệp phải chờ hơn 1 tháng mới có đủ tất cả các giấy tờ cần thiết khác để có thể đi vào hoạt động. Ngoài ra, tính minh bạch, chỉ số tiếp cận đất đai đôi khi vẫn còn gây trở ngại cho cộng đồng doanh nghiệp. Trong đó, yếu tố đào tạo lao động của vùng xếp cuối trên bảng đồ xếp hạng khi chỉ đạt 5,74 điểm; bên cạnh đó, các yếu tố về nguồn lao động của địa phương cũng chưa thể đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp.

Mặc dù chỉ số PCI của vùng ĐBSCL tăng trưởng ấn tượng như thế nhưng ngược lại, chỉ số thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) của vùng lại đứng cuối bảng. Nhìn nhận tổng thể trong thời gian qua, hạ tầng kinh tế kỹ thuật của vùng đã có sự cải thiện nhất định, chất lượng hạ tầng internet, điện, nước được doanh nghiệp đánh giá rất tốt. Tuy nhiên, sự thay đổi hạ tầng giao thông, logistics trong vùng còn rất khiêm tốn, dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp của vùng đứng thứ 3 cả nước, đào tạo lao động đứng cuối trong các vùng…., rõ ràng, đây là những điểm mà các tỉnh, thành trong vùng cần lưu ý cải thiện.

Tìm hiểu về nguyên nhân này cũng như hướng phát triển trong thời gian tới, phóng viên đã có buổi phỏng vấn ông Nguyễn Phương Lam – Giám đốc phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam chi nhánh Cần Thơ (VCCI). 

PV: Thưa ông, ông đánh giá như thế nào về năng lực cạnh tranh của các tỉnh ĐBSCL trong thời gian qua. Điều này gắn với những nỗ lực bức phá ra sao của khu vực này?

Ông Nguyễn Phương Lam: Chúng ta phải ghi nhận rằng các địa phương đã nỗ lực để có những bứt phá khác biệt với khu vực khác. Nổi bật của ĐBSCL trong thời gian qua là cải thiện mặt bằng kinh doanh, tiếp cận đất đai. Chúng ta có 7 tỉnh được đánh giá cao trong top 10 của cả nước. Thứ hai, chi phí thời gian để thực hiện các thủ tục đầu tư được đánh giá rất tốt. Nếu 15 tỉnh đứng đầu cả nước về tiêu chí này thì đã có 9 tỉnh thuộc ĐBSCL.

Điểm thứ ba là chi phí không chính thức, Điểm này các nhà đầu tư họ rất quan tâm. Đối với ĐBSCL thì chỉ số này rất nổi bật. Các doanh nghiệp cảm nhận rõ nhất ở ĐBSCL không có sự phân biệt trong đối xử giữa doanh nghiệp nhà nước và tư nhân. Kết quả này mang đến cho ĐBSCL những dấu ấn rất ấn tượng.

Chỉ số thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) của ĐBSCL đứng cuối bảng

PV: Với kết quả này, theo ông, thời gian tới, chúng ta cần có những hướng đi ra sao để tiếp tục phát huy? Đồng thời, ông có lưu ý gì với những khó khăn còn tồn tại? Về phía đơn vị dẫn dắt, kết nối thì VCCI chi nhánh Cần Thơ sẽ tạo điều kiện ra sao cho các tỉnh, thành trong thời gian tới?

Ông Nguyễn Phương Lam: ĐBSCL đang gặp phải những vấn đề mà vốn trước đây đó là thế mạnh. Tôi nghĩ ĐBSCL hết sức chú ý. Thứ nhất là chi phí gia nhập thị trường, trước nay nói về thủ tục chi phí để doanh nghiệp kinh doanh thuận lợi thì ĐBSCL rất nổi bật mà hiện nay không còn nhiều tỉnh đứng đầu. Hiện nay chỉ còn có 1 tỉnh nằm trong top 15 tỉnh đứng đầu thôi. Còn lại đều giảm.

Thứ hai là tính minh bạch ngày càng vắng những tên tuổi của các tỉnh vùng ĐBSCL, chỉ còn lại 1 tình Đồng Tháp. Thứ ba là biên chế pháp lí – vấn đề này trước đây vốn là thế mạnh của miền Tây nhưng hiện nay chỉ còn Đồng Tháp và Bến Tre. Thêm nữa hiện nay tỉ lệ mất cấp của doanh nghiệp ở cùng này khá cao, có 9/12 tỉnh bị mất.

Ngoài ra, còn có sự thay đổi trong việc thực thi của các sở ngành tại ĐBSCL, đó là những hạn chế. Về vai trò của VCCI, chúng tôi sẽ tiếp tục tăng cường công tác đối thoại để những vướng mắc của doanh nghiệp cấp địa phương được giải quyết còn cấp chính phủ thì chúng tôi kiến nghị đến cấp bộ ngành, trung ương. Tăng cường tham vấn chính sách để địa phương ban hành những chính sách thiết thực hiệu quả tiến tới đánh giá vùng hằng năm, từ đó sẽ có khuyến nghị với chính phủ tạo động lực để ĐBSCL phát triển.

PV: Bên cạnh sự phấn khởi về kết quả đạt được, có một vấn đề mà chúng ta cần quan tâm như đã đề cập là chỉ số FDI của ĐBSCL lại xếp cuối bảng xếp hạng cả nước. Vậy theo ông, các địa phương cần nỗ lực ra sao trong thời gian tới ạ?

Ông Nguyễn Phương Lam: So với cả nước ta thấy đây là vùng trũng thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Hiện nay, toàn vùng ĐBSCL tổng mức đầu từ tính từ thời điểm 2018 là 21 tỉ đô la từ nước ngoài. Ta chỉ hơn vùng núi phía bắc và Tây Nguyên thôi, chưa bằng 1 tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu. Đây là vấn đề khó khăn của vùng làm sao mà dựa vào nguồn đầu tư này để phát triển. Nhược điểm là về hạ tầng và nguồn nhân lực.

Chúng tôi nghĩ chính phủ đang nỗ lực tăng tỉ lệ đầu tư vào hạ tầng. Thời gian tới nếu chính phủ chỉ đạo quyết liệt đường cao tốc Tp.HCM – ĐBSCL, hạ tầng cầu đường, cảng biển Logistic trong 5 – 7 năm tới thì sẽ mở ra cho vùng thuận lợi thu hút đầu tư. Chúng tôi cũng khuyến nghị các địa phương nên tập trung vào môi trường kinh doanh đầu tư để phát triển hơn trong thời gian tới

PV: Vâng! Xin cảm ơn ông!

Dù còn tồn tại nhiều mối lo nhưng nhìn nhận trên bức tranh tổng thể thì VCCI đánh giá đồng bằng sông Cửu Long là khu vực có chỉ số ấn tượng và cao nhất trong các khu vực kinh tế của cả nước. Và bảng xếp hạng chỉ số năng lực không đơn thuần đưa ra vị trí cao hay thấp mà đây còn là tiếng nói đại diện cho tâm tư của của cộng đồng doanh nghiệp. Qua đó, mỗi địa phương sẽ có sự điều chỉnh hợp lý, thiết thực từng bước tạo niềm tin đối với doanh nghiệp, người dân.

Bình luận

Đi lại

Đô thị

Giải trí

Kinh doanh