ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Lì xì đầu năm: Giữ hộ con và ‘sống hộ’ con 

Kiều Tuyết - Hải Hà
Việc cha mẹ giữ hộ, hoặc “tiêu hộ” tiền mừng tuổi của con có thể dẫn đến những tác động như thế nào tới trẻ em, cả về tâm lý cũng như việc hình thành kỹ năng quản lý tài chính của trẻ? Đây là mối quan tâm của đông đảo các bậc cha mẹ, nhất là vào những dịp Lễ Tết, khi trẻ em nhận được nhiều lì xì.
 Li xi dau nam
Dịp Tết Nguyên đán là thời điểm trẻ em nhận được nhiều tiền mừng tuổi. Một số bậc phụ huynh thay vì hướng dẫn con lập kế hoạch chi tiêu thì thường giữ hộ hoặc sử dụng tiền mừng tuổi của con

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Đa phần các phụ huynh thường có tâm lý muốn giữ khoản tiền mừng tuổi của trẻ nhỏ, vì cho rằng, khoản tiền mừng tuổi mà trẻ có được là nhờ mối quan hệ xã hội của bố mẹ. Mặt khác, những năm gần đây, xã hội càng phát triển, số tiền lì xì của trẻ nhận được ngày càng nhiều hơn. 

Trong khi đó, trẻ em chưa nhận thức được giá trị của đồng tiền và chưa biết cách sử dụng nên việc cha mẹ giữ tiền sẽ đảm bảo sự an toàn cho số tiền này và sử dụng dụng vào mục đích học tập. Một số phụ huynh cho biết ý kiến:

“Thực ra tiền lì xì bình thường thì chị vẫn giữ hết tết sẽ mở 1 tài khoản  nhét tiền lì xì của các bạn. Khi nào có tiền cần dùng hoặc dùng cho mục đích học tập thì mới rút ra không thì mình cứ để đấy. Khi cầm tiền của con thì vẫn phải giải thích là cầm tiền vì mục đích gì”.

“Với khoản tiền đấy bố mẹ vẫn giới thiệu với con đấy là món quà mọi người chúc con mạnh khỏe, ngoan ngoãn và cũng nói rõ đấy là khoản tiền của con. Tuy nhiên tạm thời bố mẹ sẽ quản lý hộ con, cho tiền vào con lợn đất. Bố mẹ sẽ giữ cho đến khi con có mong muốn hay kế hoạch gì đấy”.

Một số chuyên gia xã hội phân tích, việc cha mẹ giữ tiền lì xì của con trẻ cũng có thể xuất phát từ hoàn cảnh kinh tế của một số gia đình, bố mẹ có thể sử dụng tiền đó để phục vụ cho hoạt động xã giao hay để mừng tuổi lại người khác. Trong khi đó, một số bố mẹ lo ngại, trẻ cầm quá nhiều tiền có thể làm rơi hoặc sử dụng vào những mục đích không có ích như chơi game, mua đồ dùng không cần thiết. 

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng khuyến cáo, nếu như cha mẹ không giải thích hoặc giải thích không phù hợp về mục đích giữ tiền hộ trẻ, trẻ dễ có tâm lý không thoải mái, thậm chí phản ứng tiêu cực. 

Một số trường hợp, cha mẹ “hứa” giữ tiền hộ trẻ, nhưng khi trẻ cần mua món đồ mong muốn phục hoạt động học tập, vui chơi có ích, cha mẹ lại “thoái thác” có thể làm mất niềm tin của trẻ. Về lâu dài, có thể ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái.

Xung quanh nội dung cha mẹ có nên giữ tiền lì xì của con, mấy ngày gần đây trên một số diễn đàn bàn luận về quy định Điều 56 Nghị định 167 đã có từ năm 2013. Theo đó, việc cha mẹ giữ tiền của lì xì của con được xem là hành vi chiếm đoạt tài sản riêng của thành viên gia đình, sẽ bị phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng. Khi được hỏi về nội dung này, Luật sư Minh Trường – Giám đốc Luật Minh Khuê nêu ý kiến: 

“Theo tôi điều điều này chưa phù hợp. Vì theo Luật dân sự, con cái chưa thành niên thì cha mẹ là người giám hộ đương nhiên. Giám hộ được hiểu là quản lý tài sản phát sinh của con, được tặng cho từ người khác, trong đó có khoản tiền mừng tuổi. Quy định xử phạt người giám hộ đương nhiên thì không chính xác. Tuy nhiên trong trường hợp này chúng ta cũng cần phân định các cháu nhỏ và các cháu lớn . Với những cháu nhỏ hơn thì hoàn toàn có thể điều chỉnh về Luật dân sự và cha mẹ đều có quyền làm việc đó”.

Anh Nguyễn Văn Đức, chủ cửa hàng Hamburger Bite ở Hà Đông cho rằng, để thay đổi thói quen giữ tiền lì xì của cha mẹ Việt là điều không dễ dàng. Tuy nhiên,  những năm gần đây, một số phụ huynh đã có cách tiếp cận hiện đại hơn và ngày càng quan tâm đến việc hướng dẫn quản lý tài chính cho trẻ em. 

Bản thân anh Đức cũng đã cho con gái tiếp xúc với tiền và hướng dẫn con cách chi tiêu từ khi con mới 2,5 tuổi và cho rằng điều này sẽ giúp hình thành kỹ năng quản lý tài chính trong tương lai cho trẻ: 

“Khi mà trẻ con được đào tạo càng sớm, thì các con sẽ càng biết quản lý và thành thục hơn sau này. Khi mà các con có được nền tảng như thế thì sẽ có cơ chế vận hành tốt hơn và định hình tương lai mục đích sử dụng tiền lì xì Kỹ năng quản lý tài chính của con phụ thuộc rất nhiều vào định hướng tài chính của cha mẹ . Mình nên có sự định hướng cho con thay vì mình cầm tiền của con mà thiếu đi sự hướng dẫn và định hướng”.

Theo chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong, đối với trẻ trong độ tuổi tiểu học , đối với những khoản tiền lớn thì cha mẹ có thể giữ hộ và cho trẻ tự quản lý một khoản tiền nhỏ trên dưới vài trăm nghìn. Đồng thời, cha mẹ có thể hướng dẫn trẻ cách chia số tiền có được cho các mục đích khác nhau như khoản mua sắm đồ dùng học tập, khoản đi du lịch, khoản để tiết kiệm, tiền từ thiện 

Tuy nhiên đối với những trẻ ở độ tuổi lớn hơn, từ 13 tuổi trở lên, bé đã có nhận thức khá rõ về tiền bạc, bố mẹ  không nên quản lý số tiền lì xì của con mà thay vào đó, cần thảo luận và trao đổi với trẻ về cách thức và mục đích sử dụng số tiền lì xì từ trước Tết. Điều này giúp bé hài hòa giữa chi tiêu cá nhân và tiết kiệm cũng như các mục tiêu xã hội. 

Điều này, giúp bé hiểu được giá trị và không quá tiêu tốn cho những cái phù phiếm. Đối với gia đình làm ăn, cha mẹ có thể gợi ý các bé đóng góp cổ phần để có thu nhập trong năm và giúp hình thành tư duy kinh tế. Trong những trường hợp, trẻ nhỏ bất đồng quan điểm về phương án quản lý tiền mừng tuổi, chuyên gia Nguyễn Minh Phong gợi ý:

“Trong những hoàn cảnh mà bé phản ứng với những phương án bố mẹ gợi ý . Chúng ta gợi ý những phương án thỏa mãn một phần nhu cầu của  bé cũng đồng thời mở mang về mục tiêu chi tiêu. Về cơ bản, thường bé hướng theo những mục tiêu ấp ủ cả năm, chúng ta không nên thô bạo gạt đi mục tiêu đó, một phần thỏa mãn nguyện vọng và một phần giúp bé hiểu như thế nào là hợp lý, như thế nào là cần thiết”.

Phong tục lì xì đầu năm mới là một nét đẹp văn hóa của người Việt Nam. Tuy nhiên, làm thế nào để giúp trẻ quản lý số tiền này một cách hiệu quả , chi tiêu đúng mục đích thì cần sự định hướng của cha mẹ, người lớn trong gia đình. Đây cũng là cơ hội tốt để cho trẻ học được những kỹ năng về quản lý tài chính và hiểu được giá trị của đồng tiền để có cách chi tiêu phù hợp. 

Không riêng việc quản lý tiền lì xì, mà nhiều bố mẹ- với lòng yêu con vô bờ bế cùng tâm lý bảo bọc, đang làm hộ con, quyết định hộ con gần như tất cả mọi việc, từ học hành đến vui chơi, từ lựa chọn bạn bè đến tương lai hướng nghiệp
Không riêng việc quản lý tiền lì xì, mà nhiều bố mẹ- với lòng yêu con vô bờ bế cùng tâm lý bảo bọc, đang làm hộ con, quyết định hộ con gần như tất cả mọi việc, từ học hành đến vui chơi, từ lựa chọn bạn bè đến tương lai hướng nghiệp

Những băn khoăn của nhiều bậc phụ huynh về việc có nên cho trẻ quản lý khoản tiền mừng tuổi phần nào cho thấy nhiều phụ huynh vẫn còn có tâm lý bao bọc, quản lý cuộc sống của con em mình. Mặt khác, nó cũng phản ánh sự  lúng túng của cha mẹ trước những thay đổi về cách thức giáo dục con trẻ trong thời đại mới.  

Giữ hộ con, và “sống hộ” con

Chuyện bố mẹ có bị phạt hay không khi tiêu tiền lì xì của con, thực ra chỉ nói cho vui trong những ngày giáp Tết. Bởi ai cũng hiểu, dù có tồn tại quy định về quyền tài sản riêng của con cái như mọi thành viên khác trong gia đình, nhưng sẽ chẳng ai đi kiểm tra xử phạt những ông bố, mà mẹ đang cầm giữ, sử dụng tiền lì xì của con dưới hình thức giữ hộ, tiêu hộ khi con chưa đủ năng lực hành vi.

Tuy vậy, đây là là câu chuyện không hề vặt vãnh.

Sự băn khoăn của phụ huynh về cách ứng xử đối với tiền lì xì của con cho thấy điều gì? Trước hết, đó là sự biến dạng đáng buồn của tục lệ lì xì đầu năm mới. Sẽ không có gì đáng băn khoăn lo lắng nếu lì xì đúng nghĩa là mừng tuổi, là những đồng tiền –thường là mệnh giá nhỏ thôi, tượng trưng cho may mắn đầu năm dành tặng cho trẻ em, người cao tuổi. Trẻ em nếu được lì xì theo cách này, thì bố mẹ hoàn toàn có thể yên tâm để cho con giữ với tất cả niềm vui và hãnh diện, để chúng được tự chi tiêu những khoản nho nhỏ mà chẳng phải lăn tăn.

Nhưng khi lì xì không phải chỉ để lấy may mà chỉ là “lấy cớ”, giá trị của nó lớn hơn, bố mẹ mới sinh ra lo lắng vì con có thể sử dụng sai mục đích, dẫn đến lãng phí, hoặc hư con. Còn trẻ em, trước những sự chênh lệch không nhỏ giữa mệnh giá phong bao, nếu không được định hướng đúng thì cũng có thể trở nên thực dụng.

Thứ hai, băn khoăn của người lớn về việc có nên cho con giữ tiền lì xì hay không, hoặc hướng dẫn con cách sử dụng thế nào, cho thấy sự chưa sẵn sàng của nhiều phụ huynh trước những thay đổi về triết lý và phương pháp giáo dục con trẻ. Chưa sẵn sàng, bởi họ đánh giá chưa hết cái được mất của từng lựa chọn.

Chọn cách an toàn là  quản lý hộ con, bố mẹ yên tâm rằng, con sẽ không lo bị trộm cắp cướp giật, không lo chơi bời hư hỏng, không lo tiền bị sử dụng một cách lãng phí.

Khi đã thấy an toàn, nhiều bố mẹ không còn bận tâm đến những gì đã “mất” với lựa chọn này. Đó là sự mất chủ động của con, khi mọi nhu cầu chi tiêu lớn nhỏ đều phải thông qua bố mẹ, dẫn đến hạn chế trong việc lập các kế hoạch cá nhân. 

Đó là sự mất tự tin của con khi chúng mặc định rằng, mình chưa có khả năng quản lý tiền bạc. Đó là sự thiệt thòi của con trẻ, khi chúng không được trao cơ hội để tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho các quyết định của mình, không có cơ hội để học cách quản lý chi tiêu từ chính sai lầm, thất bại.

Cũng có thể nhiều phụ huynh đã nghĩ tới các khía cạnh đó, nhưng vẫn chưa thực sự sẵn sàng trao cơ hội cho con. Bởi khi ở tuổi của con, họ cũng chưa từng được trao quyền, nên không thể nhận ra khác biệt.

Không riêng việc quản lý tiền lì xì, mà nhiều bố mẹ- với lòng yêu con vô bờ bế cùng tâm lý bảo bọc, đang làm hộ con, quyết định hộ con gần như tất cả mọi việc, từ học hành đến vui chơi, từ lựa chọn bạn bè đến tương lai hướng nghiệp. 

Những đứa trẻ được bố mẹ “sống hộ”, tất nhiên sẽ thiếu cả bản năng lẫn kỹ năng sống, rời vòng tay bảo bọc là ngơ ngác giữa đời, rất khó đứng dậy nếu chẳng may vấp ngã. Nếu được vấp ngã, được trải nghiệm sai lầm, được làm quen với thất bại từ nhỏ, điều đó sẽ gần như không thể xảy ra.

Tất nhiên, không có đứa trẻ nào giống nhau. Tùy vào khả năng, đặc điểm của con, bố mẹ sẽ biết phải cho con mình làm quen từng bước với các bài học thực tế như thế nào cho phù hợp. Nhưng để trẻ được sống cuộc đời của mình, được trưởng thành theo cách phù hợp với mình mà không phải là cái “khuôn” do người lớn áp đặt, trẻ em cần được người lớn đặt niềm tin, được thực sự trao quyền.

Lắng nghe trẻ em, các bố mẹ sẽ nhận ra rằng, các con thực sự mong muốn được chúng ta yêu thương theo cách đó./.
 

Bình luận

Đi lại

Đô thị

Giải trí

Kinh doanh

Diễn đàn