ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Lát đá vỉa hè, lợi thì có lợi… 

Kiều Tuyết - Nguyễn Yên
Vỉa hè trong thiết kế ngành giao thông chỉ phục vụ cho người đi bộ. Tuy nhiên, trên thực tế đã có nhiều sự linh hoạt khi khai thác, sử dụng không gian của vỉa hè dẫn tới nhiều hệ lụy mà sự xuống cấp nhanh chóng của những vỉa hè mới lát đá tự nhiên chỉ là một trong số đó.

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Có thể nói đến nay, các dự án lát đá vỉa hè ở Hà Nội chưa thuyết phục được người dân về tính cấp thiết, tính hiệu quả, nếu không muốn nói là tốn kém, lãng phí.

Chưa kể, việc thi công còn nhiều bất cập, ảnh hưởng đến đời sống người dân và giao thông đi lại. Vậy, Thành phố, các quận nơi triển khai dự án trả lời thế nào về vấn đề này?

Vỉa hè trên đường Nguyễn Khánh Toàn ngổn ngang vật liệu

Ngổn ngang các loại vật liệu, nhiều đoạn vỉa hè bị đào xới và việc thi công lát đá đang tiến hành nhỏ giọt. Đó là ghi nhận của phóng viên trong chiều 24/12, tại tuyến đường Nguyễn Khánh Toàn, quận Cầu Giấy.

Trên tuyến đường này đang được triển khai lát vỉa hè bằng đá tự nhiên theo chủ trương về cải tạo hè phố do UBND thành phố Hà Nội ban hành. Dù chất lượng thi công, chất lượng đá còn không ít băn khoăn, nhiều tuyến phố vừa lát đá xong thì thời gian ngắn đã hỏng. Dẫu vậy, việc lát đá vẫn đang được mở rộng trên tuyến đường khác.

Nhiều người dân tại đây bày tỏ bức xúc bởi quá trình thi công chậm trễ làm ảnh hưởng đến việc sinh hoạt, đi lại:

"Để thế này bẩn quá. Bụi. Cứ để ngổn ngang ra thế này, làm sao nhanh chóng gọn gàng cho dân đỡ khổ".

"Làm đến đâu thì làm cho nó gọn gàng, sạch sẽ đến đấy, chứ để thế này đến bao giờ làm được, Tết nhất đến nơi rồi”.

Không chỉ quá trình thi công ảnh hưởng đến đời sống người dân mà đáng nói hơn, nhiều tuyến đường sau khi được thay thế từ gạch truyền thống sang đá tự nhiên đã có tình trạng xuống cấp với vết nứt vỡ, có chỗ các viên đá lát bung ra khiến vỉa hè lồi lõm, lởm chởm.

Lý giải về việc đá lát vỉa hè vừa sử dụng đã hư hỏng, ông Lê Thành, Ban quản lý Dự án đầu tư xây dựng quận Đống Đa cho biết, nếu việc bảo quản sau thi công không được đảm bảo thì chất lượng công trình sẽ bị ảnh hưởng:

“Trèo lên quá sớm thì không cần đến ô tô mà chỉ cần đến xe máy, người đi bộ vừa lát xong đã đứng lên thì nó sẽ bong vì lớp vữa và bê tông chưa kết dính với lớp đá. Khi bong, bị cập kênh thì sẽ lan tỏa, bị một viên thì sẽ ảnh hưởng đến các viên xung quanh. Những đoạn xảy ra hiện tượng bong tróc đều do không giữ gìn”. 

Ngoài ra, theo TS.KTS Đào Ngọc Nghiêm - Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Hà Nội, vỉa hè của Hà Nội có kết cấu rất đa dạng, có những nơi chỉ là nhà ở, có chỗ lại là trụ sở các cơ quan, đơn vị nên phương tiện giao thông đi qua vỉa hè nhiều hơn.

Do đó, nếu việc xử lý liên kết mặt đá với lớp bêtông ở dưới không căn cứ vào thực trạng, chức năng của vỉa hè mà chỉ rập khuôn cùng kiểu thì sẽ làm hư hỏng lớp mặt đá. Theo TS Đào Ngọc Nghiêm, vấn đề này cần phải xem xét trách nhiệm của cơ quan quản lý và trách nhiệm của các đơn vị thi công:

“Phải xác định rõ trách nhiệm giám sát của các quận, sau đó là trách nhiệm của của các đơn vị khi ký kết hợp đồng phải đảm bảo sự bền vững, nếu không phải có trách nhiệm chỉnh sửa sai lầm. Trong Luật xây dựng quy định rõ, bất kỳ công trình nào cũng phải đảm bảo bền vững, đặc biệt là trách nhiệm duy tu bảo dưỡng thì bây giờ đã đến lúc phải xem xét vấn đề này”.

Ô tô leo lên cả vỉa hè để di chuyển

Được biết, thời gian bảo hành của các nhà thầu đối với công trình lát đá vỉa hè là 12 tháng. Vì vậy, nhiều ý kiến cho rằng, cần sớm có sự kiểm tra, đánh giá chất lượng toàn bộ những tuyến phố đã được lát vỉa, trên cơ sở đó đề nghị các đơn vị xây dựng thực hiện nghĩa vụ bảo hành, sửa chữa khi có hư hỏng để đảm bảo chất lượng. 

Liên quan đến vấn đề này, Kênh VOV Giao thông đã có công văn gửi UBND Thành phố Hà Nội để tìm hiểu về chủ trương và biện pháp khắc phục những bất cập trong công tác lát đá vỉa hè thời gian qua.

Tuy nhiên, sau 5 ngày kể từ ngày nhận được công văn, một đại diện của Văn phòng UBND Thành phố cho biết, công văn vẫn chưa được Thành phố giao cho đơn vị có trách nhiệm trả lời.

Tại Hội nghị giao ban báo chí Thành ủy Hà Nội diễn ra mới đây, ông Phạm Thanh Học, Phó ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội đã khẳng định, vấn đề chính hiện nay là phải trả lại đúng chức năng sử dụng của vỉa hè. Đặc biệt từ nay đến Tết Nguyên đán, vấn đề giao thông sẽ có nhiều áp lực nên cần sớm trả lại vỉa hè cho người đi bộ, tránh như tình trạng hiện nay.

“Ai cũng hiểu áp lực giao thông rất ghê gớm, nhưng vỉa hè là của chung chứ có phải của cá nhân ai đâu và nếu chúng ta không dành để sử dụng cho người đi bộ để sử dụng đúng công năng của vỉa hè thì lát đá kiểu gì cũng vỡ.

Bây giờ vỉa hè đã được giao về cho các quận, huyện và hình như đã giao nhiệm vụ chủ yếu cho các phường. Thì bây giờ các lực lượng của phường, quận, các đồng chí phải ra quân, nhất là từ nay đến Tết”.

Vỉa hè không còn dành cho người đi bộ. Ảnh: Nhân dân

Vỉa hè trong thiết kế ngành giao thông chỉ phục vụ cho người đi bộ. Tuy nhiên, trên thực tế đã có nhiều sự linh hoạt khi khai thác, sử dụng không gian của vỉa hè dẫn tới nhiều hệ lụy mà sự xuống cấp nhanh chóng của những vỉa hè mới lát đá tự nhiên chỉ là một trong số đó.

Mời các bạn đến với góc nhìn này của VOVGT qua bình luận nhan đề “Vỉa hè mà biết nói năng”

Chuyện lát đá hay không, thực ra vốn không phải là vấn đề. Vỉa hè quan trọng ở việc phát huy công năng, giá trị đối với người sử dụng. Nên dù đá tự nhiên, đá công nghiệp hay bằng gạch, cũng chẳng có gì đáng bàn nếu công năng đảm bảo.

Nhưng đang có những sự thiếu rõ ràng trong quan điểm tiếp cận lợi ích xung quanh câu chuyện vỉa hè, dẫn đến sự dùng dằng và loanh quanh trong xử lý.

Hà Nội thời gian qua tỏ ra cảm thông và chia sẻ với tất cả các nhu cầu cần sử dụng vỉa hè. Dẹp xe máy thì không nỡ, vì người dân sống bám hè và khách hàng mua sắm để xe ở đâu? Dẹp quán xá thì thị dân và di dân mưu sinh kiểu gì? Cấm đỗ xe thì ô tô gửi đâu cho hết, khi ít nhất mười năm nữa mới có thể bắt đầu hạn chế xe cá nhân vào nội đô? Mà cấm đi xe lên hè thì tắc đường hàng tiếng, mấy ai đủ kiên nhẫn đợi chờ?

Nhưng khi mọi nhu cầu đều được cảm thông và chấp nhận, chính quyền đô thị dường như bị lạc lối trong việc xác định thứ tự ưu tiên sử dụng hè phố.

Nếu khẳng định vỉa hè là của người đi bộ, thì thật vô lý nếu để người đi bộ phải luồn lách mướt mồ hôi qua những hàng xe máy ô tô,  những biển bảng cột trụ trên hè, để rồi nản lòng, thà xuống đường đi quách cho xong.

Nếu xem kinh tế vỉa hè là một phần không thể thiếu ở đô thị như Hà Nội, TPHCM, thì cũng thật khó coi khi chức năng thứ hai này lại lấn lướt cả công năng chính, chỉ vì năng lực kiểm soát yếu kém.

Nếu xác định vỉa hè một số nơi có thể bố trí đỗ xe trong điều kiện quỹ đất quá hạn hẹp, thì cao độ và kết cấu chịu lực vỉa hè phải khác, chứ không chỉ láng xi măng rồi xếp đá lên trên.

Còn nếu đã xác định vỉa hè cũng có lúc cần trưng dụng làm đường đi, thì lát đá, lát gạch hay đổ bê tông cũng chẳng nên bàn, vì kết cục sẽ chỉ có một.

Vậy, Hà Nội và các đô thị thực sự muốn vỉa hè dùng để làm gì?  Dư luận rất khó đoán câu trả lời nếu nhìn vào những gì đang diễn ra. Tạo hành lang an toàn, thuận lợi cho người đi bộ là nguyên tắc hàng đầu để khuyến khích người dân sử dụng buýt, tàu điện, metro, nhằm giảm ùn tắc giao thông. Nhưng thay vì kiên quyết bảo vệ hè, các đô thị lại để cho xe cộ leo lên cày xới, vì chưa thể giảm được áp lực căng thẳng của giao thông (cả tĩnh và động).  Rồi đến khi đi bộ cũng mất an toàn, người dân lại trở về với phương tiện cá nhân, vỉa hè cũng không còn chỗ để mà trưng dụng. Đó là một sự luẩn quẩn đầy bế tắc trong phát triển giao thông đô thị theo hướng văn minh.

Vì thế, nếu gạt sang một bên bài toán hiệu quả đầu tư hay những câu chuyện lợi ích nào đó, thì về bản chất, chuyện lát đá vỉa hè vẫn chỉ là biểu hiện của sự luẩn quẩn trong tư duy, dùng dằng trong hành động của chính quyền các đô thị, chưa xác định rõ các lợi ích tối cao cần bảo vệ, các thứ tự cần ưu tiên trong sử dụng vỉa hè.

Vậy nên mới có chuyện, đá vẫn vỡ, gạch vẫn xô, hè và đường đôi khi vẫn không thể nào phân biệt, dù lãnh đạo các thành phố đã từng khẳng định rất mạnh mẽ quan điểm đòi lại vỉa hè; dù người dân đã bao lần lên tiếng.

Chỉ vì, vỉa hè chẳng biết nói năng.

Bình luận

Đi lại

Đô thị

Giải trí

Kinh doanh

Diễn đàn