ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Kiểm soát khí thải xe hai bánh: Nếu chần chừ hậu quả rất lớn 

Trọng Điển - Minh Thùy - Trúc Thủy
Tình trạng ô nhiễm không khí ngày càng nghiêm trọng tại các đô thị lớn mà nguyên nhân chính đến từ nguồn khí thải trong hoạt động giao thông vận tải. Bên cạnh giải pháp hạn chế xe cá nhân, phát triển GTCC thì việc đánh giá, kiểm soát khí thải mô tô, xe máy vô cùng cấp bách.

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Kiểm soát khí thải mô tô, xe máy:Nếu chần chừ hậu quả rất lớn
Tình trạng ô nhiễm không khí ngày càng nghiêm trọng tại các đô thị lớn nước ta hiện nay

"Theo tôi xe máy từ nào giờ mình chưa kiểm tra khí thải, những chiếc xe máy đời cũ theo tôi thì nên kiểm tra".

"Ủng hộ việc phải đem xe đi khám định kỳ. Kiểm tra định kỳ để được phép lưu thông mà không gây ô nhiễm".

"Xe gắn máy kiểm tra, kiểm định để tốt cho xe mình chạy, tốt cho môi trường, giữ gìn cho thành phố không ô nhiễm".

"Tất cả xe gắn máy, xe ô tô đều phát thải cả. Có nhiều người thấy họ đi xe máy khói còn nhiều hơn xe ô tô chạy dầu đời cũ, mấy trường hợp đó cảnh sát gặp cũng nên nhắc nhở họ nên đem xe đi bảo dưỡng".

Tính đến năm 2019, TP.HCM có gần 7,9 triệu phương tiện, trong đó hơn 730.000 ôtô và hơn 7 triệu xe máy, chiếm khoảng 95%. Tính toán theo chuẩn EURO 2 – mức gây ô nhiễm môi trường nặng nề, từ các cơ quan kiểm soát và nghiên cứu môi trường TP, lượng xe máy tiêu thụ 50% xăng nhưng thải ra khoảng 94% khí Hydrocacbon, 87% khí carbon monoxit, 57% khí Oxit nitơ và 33% bụi mịn PM1O trong tổng lượng phát thải của các loại xe cơ giới.Cùng lúc đó, tốc độ phát triển các phương tiện khá lớn 11%/năm đối với ô tô và xe máy là 6,5%/năm.

PGS - TS Hồ Quốc Bằng, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu ô nhiễm không khí và biến đổi khí hậu, Viện Môi trường và Tài nguyên, Đại học Quốc gia TP.HCM cho rằng, với tình hình trên, lượng khí thải sẽ tiếp tục tăng và gây hại nghiêm trọng đến sức khỏe con người trong thời gian tới.

"Bụi chứa các chất độc trong đó chứ không phải là bụi, đất đá thông thường. Ví dụ chứa các kim loại nặng, thủy ngân, các hợp chất hữu cơ… khi vào phổi chúng ta sẽ gây ảnh hưởng hệ hô hấp. Và theo tổ chức Y tế thế giới công bố, các loại khí đó có khả năng gây ung thư phổi".

PGS -TS Hồ Quốc Bằng kiến nghị, giải pháp ngắn hạn thành phố phải kiểm soát khí thải xe gắn máy. Đối với loại xe đã quá cũ kỹ, quá niên hạn sử dụng cần loại bỏ. Giải pháp trung hạn, dài hạn là chúng ta cần phải thay thế các phương tiện cá nhân bằng các loại phương tiện giao thông công cộng.

Tình trạng ô nhiễm không khí ngày càng nghiêm trọng tại các đô thị lớn nước ta hiện nay
Giải pháp trung hạn, dài hạn là cần phải thay thế các phương tiện cá nhân bằng các loại phương tiện giao thông công cộng.

Về vấn đề này, Sở Giao thông vận tải TPHCM cho biết, đề án quy định mức tiêu chuẩn khí thải và lộ trình kiểm soát khí thải đối với xe cơ giới đã được Bộ Giao thông vận tải xây dựng từ năm 2008.

Năm 2018, Cục đăng kiểm Việt Nam tiếp tục nghiên cứu các quy định áp dụng tiêu chuẩn khí thải, kiểm soát khí thải của phương tiện giao thông trong quá trình sửa đổi Luật giao thông đường bộ, làm cơ sở triển khai theo lộ trình đồng bộ trên toàn quốc.

Đối với ô tô,việc kiểm soát khí thải được triển khai khá tốt. Riêng đối với xe máy, nhất là xe đã hết niên hạn sử dụng được nhận định là nguồn gây ô nhiễm lớn trong số các phương tiện cơ giới hiện nay nhưng vẫn chưa kiểm soát được. Do các chủ phương tiện, trong đóchủ yếu là lao động nghèo chưa chấp hành để ban ngành kiểm tra. Thứ hai là thiếu pháp lý để triển khai, vì chưa có quy định kiểm tra kỹ thuật xe định kỳ.

Ông Trần Quang Lâm – Giám đốc Sở GTVT TP. HCM cho biết:

"Căn cơ vấn đề ô nhiễm không khí là do phát thải xe gắn máy và ô tô nhưng hiện nay ô tô chúng ta đã kiểm soát, đăng kiểm định kỳ, đã có tiêu chuẩn. Tiêu chuẩn cho từng loại phương tiện: phương tiện cũ, nhập khẩu mới, đã qua sử dụng đều được quy định rất rõ. Nhưng mà đối với xe mô tô, xe gắn máy hiện nay chúng ta chưa có quy định. Chúng ta đang chờ luật giao thông đường bộ sửa đổi quy định việc phải đăng kiểm xe mô tô, xe gắn máy thì mới làm được. Tuy nhiên, để sửa luật này theo dự kiến phải mất khoảng 2 năm nữa".

Trước mắt, Sở GTVT cùng Hiệp hội các nhà sản xuất xe mô tô Việt Nam, Viện Khoa học công nghệ Bộ GTVT xây dựng kế hoạch triển khai thí điểm trong quý I và quý II năm nay về đề án kiểm soát khí thải xe mô tô, xe máy. Việc kiểm tra khí thải xe máy này sẽ thực hiện tại 8 trạm bảo hành của honda và yamaha ở quận 1, quận 3 và Q.Bình Thạnh.

Bên cạnh việc tuyên truyền, khuyến khích người dân sử dụng xe máy đến kiểm tra khí thải, Sở sẽ có những chính sách hỗ trợ sửa chữa, khuyến mãi. Đến tháng 11, Sở đánh giá thực trạng ô nhiễm của xe máy, dữ liệu hóa làm cở sởxây dựng đề án thí điểm trình Chính phủ ban hành cho thành phố về kiểm soát khí thải xe gắn máy.

Để đạt mục tiêu giảm 70% khí thải trong hoạt động giao thông năm nay, Sở Giao thông vận tải tiếp tục nghiên cứu thực hiện một số đề án như thu phí ôtô lưu thông vào trung tâm, tăng cường vận tải hành khách công cộng kết hợp kiểm soát phương tiện cơ giới cá nhân tham gia giao thông trên địa bàn TP.

Việc kiểm soát khí thải đối với phương tiện giao thông cơ giới không phải mới tuy nhiên để triển khai vào thực tế vẫn còn nhiều bất cập, thiếu giải pháp và tính thực thi.

Trong khi đó việc kiểm soát khí thải mô-tô và xe máy sau nhiều năm phác thảo ở đề án cụ thể nhưng loay hoay mãi vẫn chưa được ban hành và áp dụng.

Trước thực trạng ô nhiễm không khí trầm trọng tại Hà Nội và TP.HCM có nguyên nhân do các phương tiện giao thông cơ giới gây ra, trong đó có lượng lớn mô –tô và xe máy. Do đó rất cần cụ thể hóa để kiểm soát chặt chẽ; không thể kéo dài. 

Giải pháp trung hạn, dài hạn là chúng ta cần phải thay thế các phương tiện cá nhân bằng các loại phương tiện giao thông công cộng.
Việc kiểm soát khí thải đối với phương tiện giao thông cơ giới không phải mới tuy nhiên để triển khai vào thực tế vẫn còn nhiều bất cập, thiếu giải pháp và tính thực thi.

Nếu chần chừ hậu quả rất lớn (Bình luận của Nhà báo Bùi Trọng Điển - Phó Giám đốc Kênh VOVGT) 

Có một thực tế hàng đi trên rất nhiều tuyến đường, tuyến phố ở Hà Nội hay TP Hồ Chí Minh, mọi người thường bắt gặp nhiều chiếc xe gắn máy cũ nát lưu hành nhả khó mù mịt, khiến bất cứ ai đi phía sau cũng phải đưa tay bịt mũi hoặc lùi lại lảng tránh. Nhiều chiếc xe cũ đến độ biến dạng mà ngay chủ nhân của nó cũng không biết năm sản xuất và niên hạn lưu hành.

Tình trạng xe mô tô, xe gắn máy xả khí thải góp phần gây ô nhiễm trầm trọng ở 2 thành phố lớn hiện nay, ai cũng biết nhưng các ngành chức năng vẫn loay hoay vì chưa có chế tài cụ thể để xử lý.

Liên quan đến thực trạng này, mới đây, Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hồ Chí Minh đã kiến nghị Bộ Giao thông Vận tải triển khai đề án kiểm soát khí thải phương tiện giao thông, tăng mức xử phạt đối với xe lưu hành không đảm bảo quy chuẩn kỹ thuật, quá  hạn bảo hành, trong đó có việc xử lý dứt dạt các trường hợp vi phạm.

Tuy nhiên, trong vai trò của mình, Bộ GTVT thừa nhận, việc kiểm soát để xử lý mới chỉ làm tốt ở loại hình ô tô; riêng đối với xe mô tô và xe gắn máy vẫn chưa thể áp dụng vì quy định về tiêu chuẩn kiểm định khí thải đối với loại phương tiện này chưa được quy định trong Luật giao thông đường bộ. Theo yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ, hiện Bộ đang giao cho các cơ quan bổ sung quy định này trong quá trình sửa đổi Luật Giao thông đường bộ. Từ đó làm cơ sở triển khai trong cả nước.

Như vậy, vấn đề tiêu chuẩn kiểm định khí thải đối với xe mô tô và xe gắn máy sẽ còn phải chờ đợi trong thời gian dài, trong khi số phương tiện cá nhân này ở các đô thị lớn đang gia tăng theo cấp số nhân với Hà Nội là gần 6 triệu xe mô tô và xe gắn máy, trong khi TP. HCM  chứng kiến sự gia tăng còn lớn hơn với hơn 7 triệu chiếc đang lưu hành. Tình hình ô nhiễm môi trường, ô nhiễm không khí do loại phương tiện này thải ra như vậy sẽ còn kéo dài; vấn đề kiểm soát trên bình diện cả nước tiếp tục bị bỏ ngỏ.

Nhận thức rõ” lỗ hổng” này, cuối năm ngoái, Sở GTVT TP. HCM đã trình UBND chương trình nghiên cứu thí điểm kiểm tra khí thải xe mô tô, xe gắn máy đang lưu hành; trên cơ sở đó sẽ hướng tới thí điểm kiểm soát khí đối với loại hình này.

Chương trình có sự phối hợp của Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam và Viện Khoa học và Công nghệ GTVT;  UBND TP mới đây cũng đã phê duyệt chương trình này, triển khai ngay trong quý I của năm nay.

Vấn đề lúc này là ngành GTVT TP và các đơn vị liên quan với chương trình chi tiết, cụ thể và căn cơ của mình cần có quyết tâm đủ lớn để hiện thực hóa trong đời sống. Bởi nhiều người sử dụng xe mô tô, xe gắn máy, nhất là xe cũ nát  là người có thu nhập thấp; chiếc xe không chỉ có mục đích đi lại mà còn để mưu sinh.

Xử lý vấn đề này đòi hỏi sự quan tâm giải quyết nhằm đảm bảo hài hòa giữa lợi ích cá nhân và lợi ích cộng đồng; đồng thời thực hiện lộ trình chuyển đổi thích hợp cho các cá nhân đang sở hữu các phương tiện xe mô tô, xe gắn máy được cho là cũ nát; trên cơ sở đó tạo ra sự đồng thuận khi triển khai.

Rõ ràng sự can đảm và chấp nhận đương đầu với các thách thức khi giải quyết các vấn đề liên quan đến kiểm soát khí thải do các phương tiện giao thông gây ra là trách nhiệm mà các cấp, các ngành phải có trong giai đoạn hiện nay; có như vậy mới không để các đề án, chương trình rơi vào quên lãng.

Bình luận

Đi lại

Đô thị

Giải trí

Kinh doanh

Diễn đàn