ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Khi trẻ “bội thực” quà Giáng sinh 

Kiều Tuyết - Hải Hà
Việc nhận quà quá dễ dàng đã ít nhiều ảnh hưởng đến ý nghĩa  của ngày giáng sinh. Vậy, tổ chức Noel cho trẻ thế nào cho ý nghĩa, tránh ồ ạt trào lưu, gây phản cảm? 
Ông già noel tặng quà các cháu
Việc nhận quà quá dễ dàng đã ít nhiều ảnh hưởng đến ý nghĩa của ngày giáng sinh

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Theo quan niệm của phương tây, phong tục tặng quà cho trẻ em trong dịp giáng sinh là một cách giáo dục cho con trẻ phải cố gắng chăm ngoan để được nhận quà từ ông già Noel. Tuy nhiên, phong tục này khi du nhập vào Việt Nam đã bị “thương mại hóa”, nhiều trẻ em "bội thực" quà giáng sinh do có quá nhiều nơi tổ chức...

Việc nhận quà quá dễ dàng đã ít nhiều ảnh hưởng đến ý nghĩa của ngày giáng sinh. Vậy, tổ chức noel cho trẻ thế nào cho ý nghĩa, tránh ồ ạt trào lưu, gây phản cảm? 

Ngày lễ giáng sinh hay còn gọi Noel ở phương tây là một ngày lễ gia đình và đối với trẻ em, đêm giáng sinh là đêm kì diệu khi hầu hết mọi ước nguyện của trẻ sẽ trở thành sự thật. Đối với con trẻ trên toàn thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng, hình ảnh ông già noel xuất hiện trong ngày lễ giáng sinh rất đặc biệt:

“Con nghĩ rằng đó là một truyền thống tốt của nước ngoài và đã du nhập sang Việt Nam. Đội mũ đỏ, đi tuần lộc và ngày 25/12 sẽ mang quà cho trẻ em”.

“Con nghĩ ông già noel sẽ là một ông già hiền hậu tặng quà cho những bạn nhỏ ngoan, biết nghe lời bố mẹ”.

Những ngày này, để đáp ứng nhu cầu tặng quà giáng sinh cho trẻ em của các bậc phụ huynh, dịch vụ chuyển quà từ ông già noel rất “hot” những ngày này. Chỉ cần gõ từ khóa, dịch vụ “ông già noel”, trong vòng 57 giây đã có 536 nghìn kết quả. 

Dịch vụ ông già noel chuyển quà xuất hiện ở khắp mọi nơi, trong quán ăn, ở các cửa hàng bán đồ chơi, và có cả dịch vụ riêng chỉ nhận chuyển quà giáng sinh cho các bé có giá từ 150 - 200 nghìn đồng/ dịch vụ tùy từng thời điểm. Để tối ưu hóa sự tiện lợi cho cha mẹ, dịch vụ này cũng đã có thay đổi cho phù hợp. Đại diện một cơ sở cung cấp dịch vụ chuyển quà ông già noel cho biết: 

“Em vẫn nhận đến ngày 25 chị nhé. Bên em thì quà là chị chuẩn bị, bên em sẽ đến lấy quà và tặng cho em bé. Lúc nào ông già noel đến chị đưa cho ông già noel tặng luôn. Chị thanh toán cho ông già noel luôn”.

Việc tặng quà cho trẻ em dịp giáng sinh được nhiều gia đình thực hiện là nhờ điều kiện kinh tế đã khá giả hơn hoặc được làm theo “phong trào” mà chưa thực sự hiểu hết ý nghĩa của nó. Chị Nguyễn Thị Trâm ở quận Hà Đông chia sẻ:

“Như mình ngày xưa thì không có chuyện tặng quà và các bạn mình đều thế.  Nhưng bây giờ, tất cả ở trường đều tặng quà ở lớp rồi, nếu mình không tặng quà cho con mình, con mình sẽ bị tủi thân. Như năm ngoái, mẹ mang quà đến cho trường mầm non muộn, các bạn được tặng quà hết rồi, bố phải giả là ông già noel để tặng quà cho bé để bé đỡ tủi thân vì lúc đó bé rất là buồn”.

Không giống với những “ông già noel” xuất hiện trong những câu chuyện hay những bộ phim, “ông già noel” có dáng vóc đa dạng, từ trẻ đến già nhưng có điểm chung là ông già noel nào cũng vội vàng, chỉ kịp tặng quà cho các cháu ở cửa là vội vàng đi ngay. Vì thế mới có chuyện, ông già noel lái xe lao vun vút trên đường. Một bạn học sinh chia sẻ: 

“Ông già noel ở Việt Nam không bao giờ giống như trong trí tưởng tượng của mỗi người. Ông già noel phóng xe wave đi xe đạp, xe đạp điện, hay ô tô”.

Từ góc độ xã hội học, PGS- TS Trịnh Hòa Bình cho rằng, hình ảnh những ông già noel vội vàng đi phát quà, bất chấp cả việc vượt đèn đỏ hay vi phạm các quy định về an toàn giao thông hoặc có cách ứng xử, giao tiếp chưa phù hợp có thể tác động đến tâm hồn trong sáng của trẻ em: 

“Trong những trường hợp như vậy không chỉ làm phai nhòa mà còn lệch lạc đi hình ảnh của ông già Noel. Khi hình ảnh ông già noel bị thương mại hóa như vậy nó sẽ ảnh hưởng đến tâm hồn trẻ thơ và đến lúc nào đó, trẻ em cũng nhận ra việc tặng quà như một sự quy ước”.

Trong cách giáo dục trẻ em của người phương Tây, ông già noel sẽ chỉ xuất hiện một lần vào đêm giáng sinh và tặng một món quà mong đợi của trẻ em nhằm ghi nhận sự cố gắng chăm ngoan của những đứa trẻ và là sự động viên, khích lệ kịp thời đối với trẻ nhỏ.  

Tuy nhiên, ở Việt Nam, có tình trạng, trẻ con được ông già noel tặng nhiều món quà khác nhau, ở rất nhiều địa điểm khác nhau trong dịp giáng sinh. Chuyên gia xã hội học, Tiến sĩ Phạm Quỳnh Hương cho rằng, điều này có thể làm giảm niềm vui sướng của việc được nhận quà cũng như ảnh hưởng đến sự cố gắng, nỗ lực phấn đấu của con trẻ :  

“Làm cho trẻ con có thói quen dễ dàng trong sự tiêu dùng. Chính sự dễ dãi làm cho trẻ em có tâm lý có được những thứ mình muốn rất dễ dàng. Và những món quà đấy không thực sự là cái gì đó thiết yếu, nó coi đấy như một món quà từ trên trời rơi xuống và không phải mình quá mong mỏi mới có được”.

Các chuyên gia trẻ em cho rằng, việc tặng quà nói chung và tặng quà dịp noel nói riêng về bản chất là sự động viên, khích lệ kịp thời, giúp trẻ em có động lực để cố gắng phấn đấu. 

Đó cũng là thời gian để các em hoàn thiện bản thân, biết kiên nhẫn chờ đợi và cảm thấy hạnh phúc thực sự khi nhận được những món quà ao ước. Bởi vậy, để việc tặng quà dịp noel cho trẻ em phát huy đúng giá trị, các bậc phụ huynh, thầy cô giáo cũng cần có giúp các em hiểu được ý nghĩa, bài học của việc nhận và tặng quà trong dịp giáng sinh. 

Ông già noel đi xe máy tặng quà
Ông già Noel phóng xe wave đi xe đạp, xe đạp điện, hay ô tô tặng quà?

Giữa cái lạnh của mùa đông giá rét, những ông già noel không quản ngại khó khăn đi phát quà cho những trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, những gia đình vô gia cư là hình ảnh chúng ta thường thấy. 

Tặng quà cho trẻ em dịp giáng sinh không chỉ là cách để động viên con trẻ, đó cũng là cơ hội để các bậc phụ huynh, thầy cô dạy dỗ con em mình thấy được ý nghĩa của hành động chia sẻ và giúp đỡ các bạn có hoàn cảnh khó khăn. 

Trẻ em được gì ngoài “cơn mưa” quà tặng?

Một chương trình Noel được tổ chức tại khu dân cư nọ: sau phần ca nhạc rộn ràng, đám trẻ con được hướng dẫn xếp hàng để ông già Noel phát quà. Nhưng cứ một cháu được phát, cháu khác lại nhao lên, sợ lâu quá không tới lượt. Có cháu đã nhận quà, vẫn xin thêm. Có cháu nhận rồi, đòi đổi lại, vì không hợp sở thích. Phát vài lượt mà vẫn chưa hết, “ông già Noel” chán quá, lắc đầu xua tay từ chối và chào tạm biệt. 

Những đứa trẻ hoặc tủi thân, hoặc hậm hực vì đợi mãi không được nhận quà. Trong khi số khác thì hỉ hả vui mừng, vì xin được cả lố. Một số phụ huynh cũng lắc đầu, thậm chí bực mình than phiền: đã không làm thì thôi, tổ chức kiểu này làm tổn thương con nít.

Không khó để nhận ra, nhờ việc tổ chức Noel, các Trung tâm Anh ngữ thỏa mãn mục đích PR qua cách tỏ vẻ quan tâm, chăm sóc trẻ. Nhà trường thỏa mãn nhu cầu được cảm thấy mình chu đáo, văn minh vì biết giáo dục học sinh về một sinh hoạt văn hóa trong hội nhập. Bố mẹ thỏa mãn nhu cầu được bày tỏ yêu thương. Còn với những nhóm người thực tâm muốn tổ chức một Noel ấm áp cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, thì cũng đã thỏa mãn đã thỏa mãn nhu cầu làm việc thiện.

Nhu cầu của người lớn trong việc tổ chức Noel đều thỏa mãn. Còn trẻ em thì sao? Chúng thực sự được gì từ mỗi dịp Noel? Trẻ em có nhớ bài học về điều thiện, về yêu thương từ truyền thuyết ông già Noel không? Có thể, nhưng sẽ không nhiều, khi các đơn vị tổ chức thường tập trung vào phần nhạc nhẽo và quà cáp nhiều hơn là ôn lại truyền thuyết đẹp.

Trẻ em có vui không? Đương nhiên là vui, nhưng những gì dễ đến cũng dễ đi. Niềm vui sẽ qua mau với những món quà đến vô điều kiện. Những ấn tượng nhất thời rất dễ trôi đi, sau một cơn mưa quà

Và, hình ảnh ông già Noel có còn là “đại sứ yêu thương” với trẻ em, khi đến và đi rất vội để còn chạy show, thậm chí hóa trang cẩu thả, khiến lũ trẻ chẳng còn chút bất ngờ, vì thừa biết, đó chỉ là lời nói dối vụng về của người lớn.

Không riêng Noel, mà Quốc tế Thiếu nhi, Tết Trung Thu… xu hướng tổ chức theo trào lưu, thương mại hóa ngày càng rầm rộ, không thiếu cả những biến tướng đáng buồn. Sự hối hả và cả dễ dãi, hời hợt, khiến cho người ta đôi khi quên đặt câu hỏi về ý nghĩa thực sự của nó, chỉ thực hiện như một thói quen.

Hậu quả là, có những đứa trẻ chỉ ngoan ngoãn khi sắp đến Noel. Những món đồ chơi ê hề bị quăng bừa bãi. Những lời nói dối trở nên bình thường. Và những sự hào nhoáng trở thành đặc trưng của Noel cũng như các dịp tết trẻ thơ, thay vì câu chuyện về lòng yêu thương, sự chia sẻ. 

Tất nhiên, không phải trẻ em nào cũng được biết đến Noel. Và xã hội luôn có quá trình tự điều chỉnh, tự cân bằng. Đến một lúc nào đó, rồi những sự phù phiếm sẽ qua, mọi thứ lại tìm về với giá trị thực. 

Nhưng thay vì chờ đợi quá trình lâu dài đó, có lẽ, đã đến lúc người lớn nên chậm lại một chút để tự hỏi: Chúng ta đang thực sự tặng gì cho con trẻ nhân danh yêu thương, bằng cách tổ chức giáng sinh như thế này?
 

Bình luận

Đi lại

Đô thị

Giải trí

Kinh doanh

Diễn đàn