ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Khách đến nhà mời trà hay mời rượu? 

Thái Sơn
Uống trà, một thú vui ẩm thực, từ lâu đã trở thành nét văn hóa truyền thống của mỗi gia đình người Việt

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Tết đến, xuân về là dịp mọi người trong gia đình quây quần bên nhau, bạn bè gặp mặt tâm tình, hàn huyên chuyện năm cũ, chia sẻ dự định trong năm mới và chúc nhau những điều tốt đẹp.

Trong không khí đó, không thể thiếu sự tươi thắm của sắc hoa đào, hoa mai cùng hương vị thanh nhã từ chén trà ngày xuân. 

Trà đi vào thơ, thơ đượm trong trà 

Ảnh minh họa
Từ lâu, trà đi vào thơ ca như một biểu tượng đẹp của tâm hồn người Việt

Uống trà, một thú vui ẩm thực, từ lâu đã trở thành nét văn hóa truyền thống của mỗi gia đình người Việt. Mỗi dịp xuân về, bên cạnh mâm ngũ quả, cành hoa đào, hoa mai, nồi bánh chưng Tết,… hầu như nhà nào cũng có ấm trà thơm mời khách quý ghé thăm.

Từ lâu, trà đi vào thơ ca như một biểu tượng đẹp của tâm hồn người Việt. Trà ngấm vào thơ, thơ đậm trong trà. Pha ấm trà thơm, tác giả Mai Quang có lời mời bạn cố tri:

Nhặt chút hương tĩnh lặng
Hãm chung trà vô vi
Cùng cảo thơm thi bút
Mời bằng hữu cố tri

Còn đối với nhà thơ Phạm Thuận Thành, hạnh phúc không quá xa vời, mà đến từ những điều vô cùng dản dị:

Mỗi sớm pha ấm trà
Niềm vui đến chật nhà
Hương bốn mùa gói lại
Gửi tặng người đường xa.

Đối với người Việt, trà mang nét văn hóa riêng, dản dị nhưng đủ tinh tế để mang đến sự thanh tịnh, an nhiên. Thưởng thức một chén trà cũng chính là thưởng thức nét văn hóa đó.

Cụ Nguyễn Phong Thái, năm nay đã ngoài 80 tuổi, người có nhiều năm nghiên cứu văn hóa trà Việt chia sẻ, thưởng trà là thú vui rất tao nhã, khi khách đến nhà, chén trà thay thế cho ‘miếng trầu’ để mở đầu cho mỗi câu chuyện.

Pha một ấm trà nóng, người ta có thể ngồi trà đàm, suy ngẫm, bàn luận mọi chuyện về thế sự: “Người dân Việt Nam mình coi việc mời trà như một cách để thể hiện sự hiếu lễ, trân trọng và mến khách. Trong văn hóa ứng xử, người nhỏ pha trà mời người lớn, gia chủ pha trà khi khách đến chơi. Ngồi bên ấm trà thơm ngon thường giúp mọi người gần gũi nhau, ấm áp hơn và những câu chuyện tâm sự cũng đậm đà ý nghĩa hơn. Đặc biệt trong không khí se lạnh của ngày Tết, uống một ấm trà ngon cũng là cách để con người giao hòa với đất trời thiên nhiên trong ngày đầu xuân mới”.

Văn hóa trà ngày đầu xuân

Đối với người Việt, trà mang nét văn hóa riêng, dản dị nhưng đủ tinh tế để mang đến sự thanh tịnh, an nhiên

Giữa những bộn bề lo toan của cuộc sống thường ngày, Tết là dịp mọi người quây quần bên gia đình, bạn bè, cùng nhau uống trà như một cách thể hiện tình thân.

Với một người yêu trà, nghiên cứu và trồng nhiều loại chè như Nghệ nhân Văn hóa Ẩm thực trà Việt Nam, Nguyễn Cao Sơn, thưởng trà không chỉ là thói quen mà còn là một nét văn hóa.

Nhân dịp đầu xuân, phóng viên VOV Giao thông có buổi trò chuyện với với Nghệ nhân Nguyễn Cao Sơn. Mời quý vị và các bạn cùng nghe anh chia sẻ về văn hóa trà trong ngày đầu xuân.

PV: Thưa quý vị và các bạn, tôi đang có mặt tại không gian Cao Sơn trà của nghệ nhân Văn hóa Ẩm thực trà Việt Nam, Nguyễn Cao Sơn. Xin chào nghệ nhân Cao Sơn.

Nghệ nhân Cao Sơn: Vâng chào bạn, chào quý vị thính giả của VOV Giao thông.

PV: Được biết anh đã dành rất nhiều thời gian nghiên cứu về trà Việt qua các tài liệu trong nước và quốc tế. Nhân ngày đầu xuân, xin anh chia sẻ một số nét trong văn hóa ẩm thực trà của người Việt?

Nghệ nhân Cao Sơn: Nói đến văn hóa trà Việt, đó là niềm tự hào của mỗi người dân Việt chúng ta. Thực tế ở các quốc gia khác nhau, sẽ có cách nhìn nhận khác nhau về cách uống trà.

Nhưng đối với người dân Việt thì trà đã đi vào cuộc sống thường nhật và đến rất gần với người Việt hàng ngày. Có câu các cụ xưa hay nói: ‘Bán dạ tam bôi tửu/Bình minh sổ trản trà’.

Nếu buổi sáng mà uống một vài chén trà thì đối với sức khỏe rất tốt, rất có lợi, cũng như việc uống trà sẽ làm cho tinh thần sảng khoái, để chuẩn bị tinh thần tinh tấn, cho một ngày làm việc mới.

Văn hóa trà của người Việt

Thưởng trà là thú vui thanh tao hết mực giản dị của người Việt

PV: Tôi thấy ở Việt Nam trà có mặt ở nhiều nơi. Từ trong nhà ra ngoài phố, từ hàng quán vỉa hè đến nơi tiếp khách sang trọng. Tuy nhiên, người Việt lại có cách uống trà khá đơn giản, không cầu kỳ như Nhật Bản hay Trung Quốc. Theo anh, phong cách uống trà của người Việt như thế nào?

Nghệ nhân Cao Sơn: Khác hẳn với văn hóa trà đạo Nhật Bản hay trà đạo Trung Quốc, Việt Nam có nền văn hóa trà Việt trải dài. Thực sự nét văn hóa uống trà của người Việt rất dung dị.

Điều quan trọng nhất là bạn uống với ai, và uống trong không gian nào. Đối với người Việt việc uống trà diễn ra thường nhật, nhưng vào dịp quan trọng thì được gọi là thưởng trà. Lễ nghi của người Việt trong khi thưởng trà cũng rất hay và phong phú.

Ví dụ, trong một tiệc trà, người lớn tuổi luôn được mời thưởng trà đầu tiên. Còn trong buổi thưởng trà có những người đồng tuổi nhau thì thường mọi người sẽ ưu tiên mời người phụ nữ trước.

PV: Theo anh không gian thưởng trà như thế nào là thích hợp nhất?

Nghệ nhân Cao Sơn: Với cá nhân tôi, không gian uống trà hay thưởng trà muốn nhẹ nhàng hay thanh tịnh thì phải dùng tất cả các yếu tố như người Việt mình thường nói là cần đúng thời điểm.

Vào xuân, trong nhà thường có một chậu thủy tiên, một chậu cúc đại đóa kết hợp với cây quất ngoài sân, những đóa hoa vẫn đang nở, có một cành đào phai nhẹ nhàng, tất cả những yếu tố đó lan tỏa và cộng hưởng thành một không khí ngày Tết, một không gian thưởng trà rất thanh nhẹ.

Thưởng trà ngày xuân luôn có một ý nghĩa đặc biệt

PV: Ngồi uống trà trong không gian này tôi cảm giác rất tĩnh tâm, thấy mình như đang sống chậm lại và cảm thấy thư thái hơn. Còn với anh, thưởng trà trong tiết trời đầu xuân có ý nghĩa như thế nào?

Nghệ nhân Cao Sơn: Thực sự uống trà thường nhật đã là khởi đầu cho một ngày mới rồi.

Nhưng uống một chén trà vào những ngày đầu xuân, trong không khí đất trời hân hoan đón chào vận hội mới, cũng như trong không khí trang hoàng của ngày Tết như thế này thì chắc chắn chén trà càng ý nghĩa hơn.

Đối với người Việt chén trà là đầu câu chuyện, là sự khởi đầu của tất cả mọi chuyện buồn vui. Với chén trà đầu xuân sẽ nhiều ý nghĩa hơn bởi mọi người sẽ hàn huyên, nhâm nhi và bàn những dự định trong năm mới.

Một năm có 365 ngày đã làm việc mệt mỏi rồi, những ngày đầu xuân là những ngày dành cho nhau, cho gia đình, cho những người bạn thân. Tôi nghĩ đó là chén trà rất ý nghĩa và thú vị.

PV: Theo anh, pha một ấm trà đúng cách có mất nhiều thời gian không?

Nghệ nhân Cao Sơn: Thực tế pha trà đúng cách thì không mất quá nhiều thời gian, quan trọng nhất là bạn đang ở trong hoàn cảnh nào. Ví dụ ở nhà thư thái thì bạn pha kiểu thư thái.

Nếu làm việc ở công sở hay đang đi trên đường thì sẽ có những cách riêng. Suy cho cùng thì việc pha trà đúng cách phải hiểu được yếu tố chính và quan trọng là bạn đang pha trà gì. Khi biết pha trà gì rồi thì bạn sẽ thấy cách pha rất đơn giản, chứ không quá cầu kỳ như mọi người thường nghĩ.

PV: Những năm gần đây, khi đến nhà nhau chơi, nhất là những dịp đầu xuân năm mới, mọi người thường lấy rượu, bia để mời, chúc tụng nhau. Anh quan niệm về việc này như thế nào?

Thưởng trà không chỉ là thói quen mà còn là một nét văn hóa

Nghệ nhân Cao Sơn: Người Việt hay có câu ‘Khách đến nhà không trà thì rượu’, nhưng ngày Tết thường mọi người phải qua thăm nhiều nhà.

Đến nhà ai cũng một chén rượu thì lượng rượu và lượng cồn trong máu quá nhiều thì thực sự không tốt. Với cá nhân tôi thì tôi chọn trà hơn chọn rượu. Tôi chỉ uống rượu trong trường hợp mình không phải đi đâu.

Tôi thấy, uống rượu đôi khi không làm chủ được bản thân và hành vi thì lại mang đến sự việc đáng tiếc. Ngày xuân đáng lẽ là ngày vui thì cuối cùng lại là câu chuyện đáng buồn. Tôi hy vọng mọi người sẽ có những cách lựa chọn đồ uống phù hợp, lựa chọn thông thái bởi ngày vui còn dài và đó mới là mục đích chính.   

PV: Xin cảm ơn anh vì buổi trò chuyện hôm nay, chúc anh thật nhiều sức khỏe và thành công với những dự định trong năm mới. Anh có muốn gửi lời chúc nào tới thính giả của VOV Giao thông?

Nghệ nhân Cao Sơn: Lời chúc thì ngày Tết, quý vị thính giả nghe đài VOV Giao thông đã được nghe rất nhiều lời chúc rồi. Nhưng với cá nhân Sơn và những người đam mê trà thì luôn luôn chúc mọi người một chữ ‘An’. Tâm an, vạn sự an. Tâm an, sự thành.

Và một thông điệp Sơn muốn gửi đến mọi người, tại sao chúng tôi yêu trà và muốn lan tỏa văn hóa trà Việt bởi chúng tôi thường nhắc đến Trà như cuộc sống và cuộc sống cũng như trà. “Cuộc sống giống như cách pha trà/Hãy đun sôi cái tôi của bạn/Làm bay hơi mọi lo lắng/Pha loãng mọi buồn phiền/Lọc đi mọi sai lầm/Và bắt đầu tận hưởng sự hạnh phúc. Đó là lời chúc của tôi. Xin cảm ơn các bạn.   

Khách đến nhà mời trà hay rượu

Hãy nâng ly có trách nhiệm để Tết thêm vui bằng việc sử dụng đúng những đồ uống có cồn

Như nghệ nhân Cao Sơn vừa chia sẻ, người Việt thường có câu: Khách đến nhà không trà thì rượu. Một ấm trà thơm thường giúp mọi người gần nhau hơn, nhưng một ly rượu nồng cũng khiến cuộc vui thêm hào hứng.

Trong không khí vui tươi, ấm áp của những ngày đầu năm mới, thật thú vị và ý nghĩa khi được nhấp chén trà, nâng ly rượu, quây quần giữa những buổi trò chuyện, xum họp cùng anh em, bạn bè. 

Tuy nhiên, những năm gần đây, tục chúc rượu đầu xuân bị nhiều người lạm dụng và đang dần biến tướng. Cứ mỗi dịp Tết Nguyên đán, tình trạng sử dụng rượu bia lại tăng vọt, kéo theo vô số những tác hại như ngộ độc rượu, tai nạn giao thông do say rượu, các vụ xô xát, đánh nhau, bạo lực gia đình đều tăng theo.

Từng phải nhập viện cấp cứu đúng chiều mùng 2 tết Kỷ Hợi 2019, vì ngộ độc rượu, anh Trần Xuân Việt, quận Cầu Giấy, Hà Nội chia sẻ: “Đến nhà nào cũng làm vài ly, hết bia lại rượu, tối về mình thấy đau bụng dữ dội nên tối vợ phải đưa vào bệnh viện cấp cứu. Bác sĩ kiểm tra thì thấy chỉ số men gan ở mức nguy hiểm. Đợt đấy phải nằm hồi sức cấp cứu suốt 2 tuần, thế là vợ con cũng phải đón tết theo trong viện”.

Tết là để sum vầy, mỗi dịp tết đến, xuân về, chúng ta lại cùng nhau nâng chén, chúc nhau những điều tốt lành, nhưng việc uống rượu thế nào cho có văn hóa, đảm bảo sức khỏe mới là điều quan trọng.

Nhà văn, nhà báo Chu Nhạc, người có nhiều năm tìm hiểu về văn hóa lễ, tết của người Việt chia sẻ: “Lễ tết là dịp chúng ta gặp gỡ họ hàng, anh em lâu ngày ngồi với nhau có một chén rượu. Bên chén rượu đó người ta nói những câu chuyện cũ và chuyện của ngày hôm nay. Nhưng từ chuyện uống rượu đó người ta bắt đầu thi uống rượu, ép nhau uống rượu.

Rõ ràng việc uống quá là không tốt. Thứ nhất hại cho sức khỏe.

Thứ hai uống say người ta sẽ có những cử chỉ không còn văn hóa nữa. Cộng thêm nữa khi uống rượu việc lưu thông trên đường phố rất nguy hiểm. Tôi mong rằng, Tết năm nay, chúng ta hãy uống làm sao cho vui vẻ, đủ hưng phấn và văn hóa để tránh những thái quá và tác hại từ rượu gây ra”.

Chọn trà hay chọn rượu trong những ngày đón Tết, mừng Xuân mới là nhu cầu, thú vui của mỗi người. Nhưng niềm vui của mỗi người phải gắn với trách nhiệm gia đình, trách nhiệm cộng đồng.

Mỗi người cần tự ý thức tiết chế sử dụng rượu bia, tránh gây những hệ lụy cho người thân và xã hội, đặc biệt sau khi Nghị định 100 của Chính phủ về quy về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đường bộ, đường sắt và Luật Phòng chống tác hại của rượu bia chính thức có hiệu lực.

Hãy có trách nhiệm để Tết thêm vui bằng việc đã uống rượu bia thì không lái xe.
 

Bình luận

Thời tiết các vùng

Đi lại

Luật giao thông

Giải trí

Kinh doanh

Diễn đàn