Từng được mệnh danh là “dòng sông đen” giữa lòng đô thị, rạch Xuyên Tâm có chiều dài gần 9km đi qua địa bàn 4 phường là Gia Định, Bình Thạnh, Bình Lợi Trung và An Nhơn, nhiều thập kỷ qua phải gồng mình trước tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng cùng các khu nhà tạm lụp xụp ven sông.

Dự án nạo vét, cải tạo môi trường, xây dựng hạ tầng Rạch Xuyên Tâm có 3 gói thầu là XL01, XL02 và XL03, có tổng mức đầu tư hơn 17.200 tỷ đồng, chiều dài gần 9km đi qua 4 phường Gia Định, Bình Thạnh, Bình Lợi Trung và An Nhơn, trong đó tuyến chính dài khoảng 6,6km từ Kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đến sông Vàm Thuật và 3 tuyến nhánh Cầu Sơn, Bình Lợi, Bình Triệu dài hơn 2,2 km.

Dự án đã bàn giao cơ bản mặt bằng vào tháng 6 vừa qua. Hiện nay một số gói thầu đã tăng cường máy móc thi công, nhân lực đẩy nhanh tiến độ thi công. Đây là dự án trọng điểm của TP.HCM, không chỉ khơi thông dòng chảy, giải quyết triệt để ô nhiễm môi trường mà còn góp phần lớn vào công tác chỉnh trang đô thị và mang đến không gian sống văn minh cho hàng vạn hộ dân.

Video Podcast:Rạch Xuyên Tâm mang kỳ vọng thay đổi diện mạo đô thị TP.HCM

Cuối giờ sáng 1 ngày cuối tháng 7/2026, trên công trường gói thầu xây lắp 03 (XL03) thuộc Dự án nạo vét, cải tạo môi trường, xây dựng hạ tầng Rạch Xuyên Tâm đang có hơn 100 kỹ sư công nhân tài xế và cán bộ kỹ thuật đang thực hiện hàng loạt hạng mục khác nhau từ kích ngầm lắp đặt hệ thống thoát nước, lên khuôn bó vỉa, rải đá dăm về mặt…

Dưới cái nóng hầm hập buổi trưa Sài Gòn nhưng ai nấy cũng tỏ ra hồ hởi bởi công trình đang trong những bước nước rút cuối cùng.

Ông Lê Thanh Tùng – Chỉ huy trưởng hạng mục thi công kích ngầm gói thầu XL03 (công ty TNHH xây dựng công trình Hùng Vương) cho hay, những ngày qua không khí thi công trên công trường rất sôi động, dù ít nhiều có bị gián đoạn bởi yếu tố thời tiết song tất cả các đơn vị đã tăng tốc để bù tiến độ.

Theo ông Tùng thì sự gắn bó khắng khít giữa Chủ đầu tư, liên danh các nhà thầu, tư vấn giám sát và tập thể người lao động là động lực chính để duy trì nhịp đập liên tục trên công trình. Tuy vậy, vẫn còn đó những khó khăn nhất định:

"Về vận chuyển vật liệu thông thường làm ở đây, thiết bị là tải trọng lớn nhưng mà đường Phạm Văn Đồng hầu như là họ cấm theo giờ, ví dụ như sau 10:00 tối mới được vào và 4:00 sáng phải đi ra, đó cũng là một cái khó khăn cho cho nhà thầu.

Mục tiêu cuối cùng là 2/9 thông xe nên từ chủ đầu tư nhà thầu cũng như tư vấn rất quyết tâm. Anh em tăng ca liên tục, tư vấn túc trực 24/24 trên công trường và chủ đầu tư hầu như ngày nào cũng ra công trường để đi đến cái mục tiêu cuối cùng là ngày 2/9 thông xe bờ trái".

Theo quan sát, thời điểm hiện tại trên công trường gói thầu XL02 đang túc trực hơn 200 nhân lực và hàng trăm máy móc thiết bị thi công 3 ca liên tục nhằm lấy lại các đường găng tiến độ bị chậm vì yếu tố khách quan trước đó.

Tham gia dự án từ cuối năm 2025, nhưng anh Văn Trường Đệ, 42 tuổi, công ty TNHH xây dựng thương mại dịch vụ Huynh Đệ, công nhân đóng cọc bờ kè Rạch Xuyên Tâm đoạn qua phường Bình Thạnh cho hay, công trình có những thay đổi tích cực kể từ đầu tháng 7 trở lại đây, nhất là sự đồng tình ủng hộ của bà con xung quanh dự án:

"Giai đoạn ban đầu, còn vướng mặt bằng với một số khó khăn khi người dân họ chưa biết được mình làm gì, nhưng về sau này người dân cũng nhìn thấy anh em đang làm bờ kè là để cải tạo cái môi trường cho nên họ rất đồng tình, tạo điều kiện cho anh em rất nhiều.

Hiện giờ mặt bằng phía chủ đầu tư hầu như giao 100% rồi, anh em cũng đang phối hợp rất tốt, hiện bây giờ tinh thần của anh em đang rất tốt, hi vọng sẽ đáp ứng kịp tiến độ".

Theo ông Phan Nhật Linh - Trưởng Ban quản lý dự án 3, Ban quản lý đầu tư xây dựng hạ tầng TPHCM, Dự án nạo vét, cải tạo môi trường, xây dựng hạ tầng Rạch Xuyên Tâm có 3 gói thầu là XL01, XL02 và XL03.

Trong đó đến thời điểm hiện tại, gói thầu XL03 đã đạt hơn 75% khối lượng và đang nỗ lực để hoàn thành thông xe kỹ thuật bờ trái tuyến khoảng 1,4km (phường An Nhơn) trước ngày 2/9/2026, bờ phải (phường Bình Lợi Trung) sẽ cố gắng hoàn thành trong tháng 11 và dứt điểm toàn bộ gói thầu XL03 trong năm 2026.

Với các gói thầu XL01 và XL02, mới khởi công từ tháng 12/2025, dự kiến hoàn thành vào tháng 8/2028, tuy nhiên đến cuối tháng 6 vừa qua đơn vị thi công mới nhận được 100% mặt bằng qua phường Gia Định, phường Bình Thạnh và 1 phần phường Bình Lợi Trung nên tất cả đang tập trung tăng tốc để bù tiến độ.

Chia sẻ thêm về những khó khăn trong thực tế thi công, Ông Phan Nhật Linh nói:

"Hiện nay, chúng tôi đang thi công trong khu vực nội đô, vấn đề vận chuyển và thiết bị vật tư quá khổ thì chúng tôi chỉ được cho phép vận chuyển thiết bị vào từ 22:00 cho đến 5:00 sáng. Hiện nay là mặt bằng chúng tôi đã được giao trống gần như là 100%, tuy nhiên về hạ tầng kỹ thuật nó còn tồn tại sau khi giải phóng mặt bằng.

Vấn đề hiện nay cũng khá là lớn là sau khi mà giải phóng mặt bằng xong thì rác và xà bần sau khi các hộ dân đã giải phóng mặt bằng hiện nay còn lại rất là nhiều. Chúng tôi cũng đang kiến nghị thành phố các giải pháp để xử lý để có thể có mặt bằng sạch cho quá trình trong thi công".

Liên quan đến yêu cầu rút ngắn tiến độ toàn bộ dự án vào cuối năm 2027 theo chỉ đạo mới nhất của thành phố, ông Phan Nhật Linh cho biết, Chủ đầu tư đã cùng với nhà thầu xây dựng lại kế hoạch tiến độ tổng thể, đánh giá tính khả thi và báo cáo UBND thành phố trước khi triển khai thực hiện.

Bên cạnh đó, đơn vị kiến nghị thành phố tăng cường phối hợp, đã tăng thêm thiết bị, modul cừ và các nguồn lực khác nhằm đảm bảo cho nhà thầu có đủ nguồn lực, thiết bị để rút ngắn tiến độ.

Có mặt trên công trường thi công dự án cải tạo Rạch Xuyên Tâm đoạn qua khu vực cầu Bùi Đình Túy, nơi đang diễn ra gói thầu XL02.

Theo thông tin mà VOV Giao thông Quốc gia cập nhật từ chủ đầu tư dự án, nếu như gói thầu XL03 sẽ có một đoạn được thông xe trước ngày 02/9/2026 thì tại khu vực gói thầu XL02 khối lượng và tiến độ thi công vẫn chưa đạt được như kỳ vọng.

Và để tìm hiểu thêm xung quanh nội dung này, PV VOV Giao thông Quốc gia đã có cuộc trao đổi nhanh với ông Phạm Tuấn Cường - Phó Chỉ huy trưởng gói thầu XL02.

PV: Đến thời điểm này, tiến độ thi công của gói thầu XL02 là bao nhiêu phần trăm và nhà thầu đánh giá như thế nào về tiến độ này?

Ông Phạm Tuấn Cường: Đến thời điểm hiện tại gói thầu XL02 đã đạt được 6% so với tiến độ đã đề ra. Trước đây tiến độ có chậm là bởi vì chúng tôi là nhận mặt bằng trong tình trạng da beo nên không thể triển khai đồng lọat tất cả các mũi thi công được. Nhưng sau ngày 30 tháng 6 2026 vừa qua, chính quyền địa phương đã bàn giao mặt bằng chúng tôi tương đối đầy đủ.

Trong đó phường Bình Thạnh đạt 100% mặt bằng, phường Bình Lợi Trung đạt 90%. Hiện tại chúng tôi đang tập trung nhận lực nhân lực thiết bị để triển khai đồng loạt trên gói thầu và đã có 12 mũi thi công trên tất cả gói thầu để đẩy nhanh tiến độ.

PV: Từ thực tế thi công trên công trường, đâu là những khó khăn vướng mắc mà nhà thầu và các đơn vị liên quan đang gặp phải?

Ông Phạm Tuấn Cường: Những khó khăn mà nhà thầu đã gặp phải, thứ nhất là trước đây tình trạng mặt bằng bàn giao còn da beo nhưng sau 30 tháng 6 mặt bằng đã được tháo gỡ, tuy nhiên vẫn còn 39 hộ thuộc phường Bình Lợi Trung vẫn chưa bàn giao xong.

Thứ hai là về hạ tầng kỹ thuật điện, nước, viễn thông là 20 vị trí chưa được di dời triệt để.

Thứ ba là do thi công trong khu vực nội đô nên việc cấm giờ cấm tải cũng đã ảnh hưởng đến quá trình thi công thực tế.

PV: Với những khó khăn mà nhiều dự án khác đang gặp phải về mặt nhân lực hay là về mặt huy động các nguồn nguyên vật liệu, gói thầu XL02 của chúng ta hiện nay có gặp những khó khăn này hay không? Và cụ thể cái vấn đề đó là như thế nào?

Ông Phạm Tuấn Cường: Về nhân sự, trên công trường hiện nay chúng tôi đang triển khai là 12 mũi thi công và đã có khoảng 200 công nhân đang hoạt động và thi công 3 ca liên tục kể cả là Ngày Lễ hay cuối tuần.

Về nguyên vật liệu, nhà thầu đã kiến nghị với chủ đầu tư và xin là dự trữ các mỏ vật tư sẵn cho giai đoạn sắp tới. Cụ thể, trong quý ba và quý bốn của năm 2026, đa phần chúng tôi sẽ xử lý nền đất yếu là khoan CDM và thi công kè.

Với công tác khoan CDM, chúng tôi cần khối lượng là 24.000 tấn xi măng xỉ lò cao. Về thi công kè chúng tôi cần cọc BCD500 là 60.000 m dài và cọc SW400 là 24.000 m dài. Chúng tôi cũng thường xuyên họp giao ban và đệ trình với chủ đầu tư liên tục về khối lượng nguyên liệu vật liệu để có thể chủ động cái nguồn vật liệu sắp tới.

PV: Được biết là mới đây Chủ tịch Ủy ban dân thành phố Hồ Chí Minh cũng đã yêu cầu rút ngắn tiến độ đối với dự án rạch xuyên tâm. Thay vì tháng 8 năm 2028 như kế hoạch ban đầu, phải hoàn thành trước 31/12/2027. Chúng ta nhận định như thế nào về chỉ đạo này và nhà thầu có những đề xuất gì để có thể đảm bảo được mục tiêu mà lãnh đạo thành phố giao cho?

Ông Phạm Tuấn Cường: Với sự chỉ đạo từ chủ tịch thành phố, mục tiêu 31/12 /2027 là một mốc thời gian không phải là không khả thi nhưng mà đầy là thách thức. Để đạt được cái mục tiêu đó, nhà thầu có một số kiến nghị nội dung như sau.

Thứ nhất là về 39 hộ dân khu Tân Thuận, cần được di dời sớm trước 15/8/ 2026; về hạ tầng kỹ thuật, cần phải di dời sớm trước 30/8/ 2026. Chúng tôi đề xuất, thành phố hỗ trợ cấp phép, tạo luồng xanh giao thông để ưu tiên cho phương tiện vận chuyển phục vụ thi công dự án.

Chúng tôi phấn đấu huy động tối đa nhân lực, vật lực thiết bị, phối hợp chặt chẽ với Chủ đầu tư và các bên liên quan để bám sát các đường găng tiến độ để đảm bảo hoàn thành gói thầu như chỉ đạo của lãnh đạo thành phố.

PV: Một lần nữa xin cảm ơn ông đã dành thời gian chia sẻ với VOV Giao thông!

Có thể thấy Dự án nạo vét, cải tạo môi trường, xây dựng hạ tầng Rạch Xuyên Tâm đang chứng kiến những sự thay đổi hết sức tích cực khi nút thắt giải phóng mặt bằng dần được tháo gỡ.

Các nhà thầu, tư vấn giám sát, đơn vị thi công đang dồn toàn lực để thông xe 1 số đoạn tuyến cũng như phấn đấu hoàn thành toàn bộ dự án vào cuối năm 2027 theo chỉ đạo của chủ tịch UBND TPHCM.