ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Gián đoạn nguồn cung đưa giá quặng tăng mạnh trở lại 

Nguyễn Thương
Quặng sắt và thép là những mặt hàng hưởng lợi lớn trong các chính sách kích thích kinh tế của Trung Quốc và Mỹ, từ việc đầu tư cơ sở hạ tầng như hệ thống đường sắt cao tốc đến quá trình chuyển đổi năng lượng xanh trong trung và dài hạn. Vì vậy, việc thay đổi nguồn cung trong ngắn hạn cũng có thể gây ra những biến động mạnh về giá.

Giá quặng sắt quốc tế bật tăng trở lại vào giữa tuần này, trong bối cảnh biến động trên thị trường. Đóng cửa phiên hôm qua, giá quặng sắt kỳ hạn tháng 7 trên Sở Giao dịch Singapore đã tăng hơn 2% lên 204 USD/tấn.

Tương tự, vào lúc 11h00 (theo giờ Việt Nam) hôm nay (10/6) trên Sở Giao dịch Hàng hóa Đại Liên, giá hợp đồng quặng sắt được giao dịch nhiều nhất tăng nhẹ lên 184 USD/tấn. Còn ở Sở Giao dịch Hàng hóa Thượng Hải, giá thép thanh kỳ hạn tháng 10 cũng tăng hơn 21 USD/tấn lên 809 USD/tấn.

Trong khi tại khu vực Bắc Âu và Đông Nam Á, giá thép cuộn cán nóng đi ngang ở mức 1395 USD/tấn và 945 USD/tấn, thị trường Mỹ tiếp tục tăng nhẹ 10 USD lên 1800 USD/tấn.

Mới đây, Tập đoàn khai thác quặng Vale của Brazil thông báo tạm dừng các hoạt động tại mỏ quặng sắt Timbopeba do tuyến đường sắt Estrada de Ferro Victoria Minas ở khu Fabrica Nova cũng bị tạm ngưng. Ước tính khối lượng quặng sắt khai thác sẽ bị giảm khoảng 33.000 tấn mỗi ngày.

Việc Vale không đưa cụ thể mốc thời gian khôi phục sản xuất khiến thị trường lo lắng về nguồn cung quặng sắt toàn cầu và giá đã tăng lên đáng kể trong tuần này.

Tuần trước, lượng tồn kho quặng sắt tại 46 cảng chính của Trung Quốc được thông báo chạm mức thấp nhất kể từ ngày 05/02, còn 127,65 triệu tấn. Điều này cho thấy mức tiêu thụ quặng sắt đã tăng mạnh trong thời gian qua và dự kiến sẽ duy trì trong ngắn hạn, trước khi thời thiết mưa ẩm kịp tràn về nước này.

Theo dữ liệu của Reuters, nhu cầu hàng hóa tăng vọt và giá quặng sắt cao kỷ lục đã khiến kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Australia sang Trung Quốc tăng vọt trong 5 tháng đầu năm. Tổng giá trị thương mại giữa Australia và Trung Quốc tăng 32,6% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 80,7 tỷ USD.

Giá quặng sắt tăng mạnh đã thúc đẩy gia tăng giá trị thương mại vào thời điểm quan hệ ngoại giao bất lợi giữa hai nước, trong khi Trung Quốc cảnh báo họ đang tìm kiếm thị trường thay thế để cung cấp nhiên liệu cho ngành công nghiệp của mình.

Tổng khối lượng nhập khẩu quặng sắt của Trung Quốc tính theo khối lượng đã tăng 6% lên gần 445 triệu tấn trong 5 tháng đầu năm, tương đương tổng giá trị giao dịch đã tăng 86% lên 40,4 tỷ USD. Trung Quốc thực sự phụ thuộc phần lớn vào Australia và Brazil về quặng sắt.

Quặng sắt và thép cũng là những yếu tố hưởng lợi lớn từ các chính sách kích thích kinh tế của Mỹ và Trung Quốc, từ việc đầu tư cơ sở hạ tầng như hệ thống đường sắt cao tốc đến quá trình chuyển đổi năng lượng xanh trong trung và dài hạn.

Tổ chức S&P Global mới đây đã dự báo thiếu hụt thương mại quặng sắt qua đường biển sẽ giảm sâu vào nửa cuối năm nay và tiếp tục kéo dài sang năm 2025.

Trung Quốc yêu cầu nhiều quặng cao cấp hơn

Ngành công nghiệp thép Trung Quốc đặt mục tiêu mức phát thải cacbon đạt đỉnh vào năm 2025 và giảm 30% vào năm 2030. Các mục tiêu này được đặt ra phù hợp với kế hoạch tổng thể của nước này là đạt mức cacbon trung tính vào năm 2060.

Đáng nói, việc thúc đẩy quá trình khử cacbon dự kiến sẽ thúc đẩy nhu cầu đối với các nguồn nguyên liệu thô đầu vào như quặng sắt chất lượng cao. Chính quyền Đường Sơn, Trung Quốc đã bắt tay vào kế hoạch giảm phát thải từ 30 – 50% tại 23 nhà máy địa phương, đặc biệt là các hoạt động thiêu kết gây ô nhiễm nặng.

Các khu vực khác của Trung Quốc có thể áp dụng các biện pháp tương tự để giảm lượng khí thải cacbon trong tương lai. Các tạp chất như alumin và silica trong quặng cần được loại bỏ bằng cách sử dụng than cốc và đá vôi làm phụ gia trong quá trình luyện gang. Như vậy, quặng sắt càng có ít tạp chất thì càng ít tốn than cốc và đá vôi, từ đó ít thải ra cacbon hơn.

Ngoài ra, việc thúc đẩy quá trình khử cacbon có thể hạn chế nguồn cung thép. Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin đã kêu gọi các nhà máy Trung Quốc giảm sản lượng thép thô vào năm 2021 vì nhận định đây là phương án hiệu quả nhất giúp hạn chế lượng khí thải cacbon.

Australia là nguồn cung cấp quặng sắt lớn nhất với 61% tổng lượng quặng nhập khẩu vào Trung Quốc. Tuy nhiên, căng thẳng chính trị leo thang giữa hai nước đã khiến Trung Quốc phải tìm kiếm các nguồn cung thay thế.

Trong tháng 5, tổng khối lượng quặng sắt xuất khẩu tại cảng Port Hedland của Australia đạt gần 48 triệu tấn, tăng 0,6% so với cùng kỳ năm ngoái. Mặc dù vậy, khối lượng đơn hàng cập cảng Trung Quốc giảm gần 7% xuống 40,2 triệu tấn.

Các lô hàng quặng sắt của Australia dự kiến sẽ tăng lên 977 triệu tấn vào năm 2025. Gần đây, BHP đã bắt đầu sản xuất tại dự án mỏ South Flank, đặt tại trung tâm phía Tây với công suất 80 triệu tấn/năm. South Flank sẽ thay thế mỏ Yandi khi đã gần hết tuổi thọ và sẽ nâng cấp hàm lượng quặng trung bình từ 61 lên tới 62%, cùng với việc nâng tỷ trọng sản lượng quặng thô từ 25% tới 30%.

Xuất khẩu quặng sắt của Ấn Độ trong những năm gần đây cũng giúp lấp đầy sự thiếu hụt trên thị trường đường biển. Tuy nhiên, các ca nhiễm covid-19 đang gia tăng ở Ấn Độ đang làm dấy lên lo ngại về nguồn cung bị suy giảm vào năm 2021, trong khi nhu cầu trong nước tăng cao dự kiến sẽ làm giảm xuất khẩu trong những năm tới. Ngoài ra, lệnh cấm khai thác ở Goa đang hạn chế đà tăng của xuất khẩu Ấn Độ.

Những lo ngại về nguồn cung quặng sắt đã thúc đẩy Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc kêu gọi thăm dò nhiều hơn các khu vực trong nước và đa dạng hóa nguồn nhập khẩu với các đơn hàng từ Nga, Kazahstan, Mông Cổ và Đông Nam Á.

S&P Global dự báo xu hướng này có thể tăng lên trong trung hạn, giống như thời kỳ bùng nổ 2009 – 2013 trước đây.

Trong bối cảnh căng thẳng chính trị gia tăng giữa Trung Quốc và Australia, Tây Phi sẽ tạo cơ hội tốt nhất để Trung quốc đa dạng hóa nguồn cung trong dài hạn. Đơn cử như mỏ Simandou ở Guinea có khả năng sản xuất 200 triệu tấn quặng sắt cao cấp/năm.

Tuy nhiên cần chuẩn bị một khoản chi phí đầu tư lớn để xây dựng cơ sở hạ tầng, đường sắt và cảng khi tình trạng ở Simadou hiện nay vẫn còn sơ khai.

 

Bình luận

Đi lại

Luật giao thông

Giải trí

Kinh doanh

Diễn đàn