ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Dự thảo trên tay: Mở cửa cho nhà đầu tư ngoại kinh doanh xăng dầu 

Kiều Tuyết - Quách Đồng
Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 83 về kinh doanh xăng dầu được kỳ vọng sẽ tạo khung pháp lý hoàn thiện, chặt chẽ hơn để tạo điều kiện thuận lợi cho các thương nhân, doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu cũng như tính giá cơ sở mặt hàng xăng dầu sát với thực tế.

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Bộ Công thương kiến nghị tạo thuận lợi để các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài tham gia phân phối xăng dầu. Ảnh: Dân trí
Bộ Công thương kiến nghị tạo thuận lợi để các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài tham gia phân phối xăng dầu. Ảnh: Dân trí

Dự thảo Nghị định về Kinh doanh xăng dầu được Bộ Công thương xây dựng từ tháng 10/2019, đã lấy ý kiến các Bộ, ngành có liên quan, UBND các tỉnh, thành phố, các Hiệp hội, các tổ chức, cá nhân chịu tác động trực tiếp và lấy ý kiến rộng rãi nhân dân. Hiện dự thảo đang được hoàn thiện để trình Chính phủ, sau khi đã có ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp.

Về mặt kết cấu, dự thảo Nghị định gồm 3 Chương, 51 điều với các nội dung quy định về: Thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu; Quản lý kinh doanh xăng dầu; Xuất nhập khẩu xăng dầu; Điều hành giá xăng dầu; Công thức tính mặt hàng giá cơ sở xăng dầu; Quỹ bình ổn giá xăng dầu...

So với Nghị định 83/2014 về Kinh doanh xăng dầu, dự thảo Nghị định lần này cơ bản giữa nguyên về phạm vi điều chỉnh và kết cấu, có bổ sung, sửa đổi một số điều cho phù hợp, đáp ứng nhu cầu thực tiễn triển khai hoạt động kinh doanh xăng dầu cho phù hợp với thực tiễn cuộc sống.

Đáng chú ý, so với Nghị định 83/2014, Điều 37 dự thảo Nghị định về Kinh doanh xăng dầu sửa đổi nhiều quy định theo hướng tính giá cơ sở mặt hàng xăng dầu sát với thực tế. Cụ thể, việc tính giá cơ sở mặt hàng xăng dầu được tính dựa trên hai nguồn trong nước và nhập khẩu, thay vì dựa vào giá xăng dầu nhập khẩu như trước. Bởi, thời điểm xây dựng Nghị định 83, khoảng 70% nguồn xăng dầu là nhập khẩu, nhưng hiện nay, xăng dầu sản xuất trong nước đang chiếm 70-75%.

Đặc biệt, để tăng tính cạnh tranh, thu hút các nguồn tài chính và nền quản trị doanh nghiệp tiên tiến, khoản 3, Điều 1 dự thảo sửa đổi, bổ sung Nghị định số 83/2014 đã cho phép các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu trong nước được chuyển nhượng cổ phần cho nhà đầu tư nước ngoài, nhưng không quá 35%.

Để bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho các địa bàn vùng sâu, vùng xa, khoản 5, Điều 24 của Dự thảo đã bổ sung theo hướng quy định điều kiện và khu vực được phép hoạt động của các phương tiện bán xăng dầu mini (sau khi đã được kiểm định an toàn theo quy định và chỉ được bán ở vùng sâu, vùng xa)

Tính cấp thiết của dự thảo cũng được thể hiện rõ khi việc tham gia các hiệp định thương mại tự do, dẫn đến có nhiều mức thuế suất thuế nhập khẩu xăng dầu khác nhau từ các thị trường, khu vực được hưởng ưu đãi về thuế quan. Đồng thời, Chính phủ cũng có những chủ trương tháo gỡ khó khăn, cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, tạo điều kiện cho doanh nghiệp, thu hút các nguồn lực đầu tư để phát triển kinh tế…

Công thức tính giá cơ sở xăng dầu được xây dựng trên cơ sở đánh giá lại khi hiện nay, sản lượng xăng dầu từ nguồn trong nước là 70%-75%, xăng dầu từ nhập khẩu chỉ chiếm 25%-30% trong tổng lượng xăng dầu tiêu thụ nội địa. 

Thay cách tính giá cơ sở với xăng dầu

Với rất nhiều quy định được sửa đổi, Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 83 về kinh doanh xăng dầu được kỳ vọng sẽ tạo khung pháp lý hoàn thiện, chặt chẽ hơn để tạo điều kiện thuận lợi cho các thương nhân, doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu cũng như tính giá cơ sở mặt hàng xăng dầu sát với thực tế.

Phóng viên VOVGT có cuộc trao đổi cùng ông Trần Duy Đông, Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước, Bộ Công thương -  đơn vị chịu trách nhiệm chính xây dựng dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 83 về kinh doanh xăng dầu để làm rõ hơn những điểm mới này.

PV: Theo dự thảo Nghị định thay thế Nghị định 83 thì công thức tính giá cơ sở mặt hàng xăng dầu thì có gì thay đổi so với trước và việc tính này thì dựa trên những yếu tố nào?

Ông Trần Duy Đông: Chúng tôi sẽ tính toán dựa trên hai nguồn, một là nguồn trong nước và hai là nguồn nhập khẩu. Lần này chúng tôi sẽ xây dựng là cái giá điều hành trong nước là giá bình quân gia quyền của nguồn trong nước và nguồn nhập khẩu.

Đối với nguồn nhập khẩu thì chúng tôi cũng sẽ xây dựng công thức điều hành, công thức tính giá dựa trên mức bình quân gia quyền, thuế nhập khẩu từ các thị trường khác nhau. Như vậy thì nó sẽ phù hợp với điều kiện thực tế hiện nay.

PV: Vì sao dự thảo đề xuất giảm thời gian bảo đảm ổn định mức dự trữ xăng dầu bắt buộc tối thiểu bằng 20 ngày cung ứng tính theo lượng tiêu thụ nội địa bình quân một ngày của năm trước liền kề thay vì 30 ngày như trước đây?

Ông Trần Duy Đông: Trước đây, khi chúng ta chưa có 2 nhà máy lọc dầu, và nguồn trong nước chúng ta chỉ đáp ứng một nguồn tương đối nhỏ từ 25 - 30% thì chúng ta cũng yêu cầu các doanh nghiệp phải tăng dự trữ, đặc biệt các doanh nghiệp đầu mối là phải dự trữ là 30 ngày.

Tuy nhiên, bây giờ, nguồn trong nước có thể đáp ứng được 75 - 80% thì việc giảm dự trữ của các doanh nghiệp đầu mối từ 30 xuống 20 ngày cũng thể hiện phần nào chuyện chúng ta tương đối tự chủ về mặt nguồn. Thứ hai, cũng giảm áp lực về mặt tài chính đối với doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu và thứ ba, nó cũng phù hợp với thông lệ các nước.

Ngoài ra, lần này tuy giảm dự trữ của các thương nhân đầu mối, nhưng chúng tôi lại yêu cầu quy định các thương nhân phân phối cũng phải có chia sẻ trách nhiệm là có dự trữ là 5 ngày. Ngoài ra, chúng tôi cũng thể chế hóa một quyết định của Thủ tướng Chính phủ trong việc yêu cầu hai nhà máy lọc dầu cũng phải đảm bảo về dự trữ dầu thô và dự trữ sản phẩm xăng dầu.

PV: Một vấn đề rất được dư luận quan tâm, đó là việc mở cửa cho các nhà đầu tư ngoại tham gia bán lẻ xăng dầu tại thị trường Việt Nam. Vậy dự thảo nghị định lần này thì quy định như thế nào?

Ông Trần Duy Đông: Chúng tôi cho phép nhà đầu tư ngoại tham gia thị trường xăng dầu Việt Nam với vốn tối đa là 35%, góp phần làm minh bạch hóa thị trường xăng dầu, làm cho thị trường xăng dầu cạnh tranh hơn.

Tuy nhiên, theo Luật doanh nghiệp thì các nhà đầu tư nước ngoài cũng không có quyền phủ quyết và do vậy chúng ta vẫn giữ được quyền quyết định trong vấn đề về kinh doanh xăng dầu dành cho các nhà đầu tư trong nước.

Nhà đầu tư nước ngoài có thể tham gia nhiều hơn vào thị trường bán lẻ xăng dầu nhưng không được sở hữu quá 35% vốn. Ảnh: Vnexpress

Mở cửa cho nhà đầu tư ngoại kinh doanh xăng dầu

Vậy, việc xây dựng một nghị định mới thay thế Nghị định 83/2014 cấp thiết như thế nào trong thời điểm này? Các quy định mới nếu được ban hành, sẽ có thể tác động ra sao đến các nhóm xã hội khác nhau? Phóng viên VOVGT có cuộc phóng vấn ông Đỗ Văn Sinh, Ủy viên thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội về vấn đề này.

PV: Bộ Công thương đang soạn thảo dự thảo Nghị định 83 sửa đổi về kinh doanh xăng dầu, ông đánh giá như thế nào về tính cấp thiết của dự thảo quy định này?

Ông Đỗ Văn Sinh: Thời gian qua, cơ cấu về việc chúng ta tự chủ xăng dầu có nhiều thay đổi. Trước kia xăng dầu chúng ta nhập khẩu khoảng 70 - 75% và bây giờ thì lại ngược lại, chúng ta đã tự chủ được khoảng độ 70% sản xuất trong nước. Một yêu cầu đặt ra là chúng ta ký hàng loạt các Hiệp định thương mại tự do. Đã ký rồi thì chúng ta phải thực hiện cam kết, phải mở cửa.

Vì vậy, tôi thấy rằng đến thời điểm này chúng ta rất cần thiết phải ban hành để sửa đổi, bổ sung Nghị định 83.

PV: Vậy với những quy định đặt ra trong dự thảo nghị định thì ông thấy tính cấp thiết đó đã đáp ứng được yêu cầu hay chưa?

Ông Đỗ Văn Sinh: Tôi cho rằng hiện nay chúng ta cần phải làm mấy việc, thứ nhất, trước đây chúng ta chỉ cho các doanh nghiệp trong nước làm, mình đi kinh doanh ở nước ngoài, tại sao nước ngoài không được vào đây. Vậy thì kể cả nhà đầu tư nước ngoài, người ta có đủ điều kiện thì người ta được kinh doanh tự do. Vấn đề thứ hai, chúng ta cần phải tiếp tục cải cách rất mạnh, để thực sự là một thị trường mở, thị trường cạnh tranh, từ thủ tục hành chính về điều kiện kinh doanh, chúng ta phải công khai, để làm sao các doanh nghiệp, người dân, người ta được tự do kinh doanh theo đúng pháp luật của anh, thì thấy là những nguyên tắc rất quan trọng.

PV: Tại dự thảo nghị định lần này thì Ban soạn thảo cũng đưa ra rất nhiều quy định mới, chẳng hạn như thay đổi cách tính giá xăng dầu cơ sở, giảm thời gian dự trữ bắt buộc đối với doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu... Theo ông, những quy định mới này sẽ tác động như thế nào đến thị trường xăng dầu Việt Nam?

Ông Đỗ Văn Sinh: Năm 2019 Quốc hội đã giám sát về các quỹ ngoài ngân sách, trong đó quỹ bình ổn giá xăng dầu. Ủy ban thường vụ Quốc hội cũng đã có ý kiến kết luận rằng Chính phủ nên xem xét, Chính phủ nên xem xét, có thể không cần quỹ này nữa. Thứ nhất, chúng ta đã gần như tự chủ được 75 % rồi. Thứ hai là các tập đoàn kinh doanh lớn chúng ta đều có cổ phần chi phối. Vấn đề thứ ba nữa, về mặt thực chất quỹ bình ổn giá xăng dầu, đây chúng ta chỉ là kéo dài thời gian tăng giảm. Về bản chất kinh tế thì vẫn là tiền của người dân, người ta trả trước hay trả sau. Vậy thì tổng số tiền chi ra có thay đổi đâu, 20 tỷ lít trong 1 năm thì người ta vẫn trả đủ tiền anh, chẳng qua là trả trước hay trả sau.

Vấn đề thứ hai, trong Luật Giá, chúng ta có 11 mặt hàng Nhà nước phải bình ổn, nhưng chỉ có mỗi xăng dầu là có quỹ bình ổn giá, tại sao chúng ta vẫn quản lý được? Chúng ta hãy mạnh dạn, đến lúc này chúng ta có đủ điều kiện để chúng ta không cần quỹ bình ổn giá.

PV: Theo ông, tính khả thi và bất khả thi của dự thảo nghị định này như thế nào?

Ông Đỗ Văn Sinh: Cần phải xem xét trên khía cạnh: anh phải đảm bảo nguyên tắc 1 nguyên tắc thị trường, đã đến lúc chúng ta có thể mở cửa. Thứ hai, thị trường xăng dầu cũng không phải là một cái gì nó quá khó mua bán, nó rất nhiều.

Vấn đề nữa là nếu chúng ta không cải cách hành chính và minh bạch các điều kiện, các tiêu chuẩn và yêu cầu quản lý thì chúng ta sẽ có thị trường tốt.

PV: Xin cảm ơn ông

---

Các bạn có ý kiến ra sao về Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 83 về kinh doanh xăng dầu? Theo bạn, nên điều chỉnh, bổ sung các điểm nào để hoàn thiện Dự thảo, góp phần đem lại các lợi ích tốt nhất cho người dân, doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu?

Các bạn gọi tới hotline 02437.91919 hoặc qua fanpage VOV giao thông, để cùng đóng góp ý kiến cho Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 83 về kinh doanh xăng dầu, hoặc có thể góp ý trực tiếp trên cổng thông tin điện tử của Bộ Công thương.

---

Đón nghe và tương tác với “Dự thảo trên tay” lúc 13h15, thứ Hai và thứ Tư hàng tuần trên FM91, trên Spotify, Apple Podcast (đối với IOS) và Google Podcast (đối với hệ điều hành Androi)

Bình luận

Đi lại

Đô thị

Giải trí

Kinh doanh

Diễn đàn