ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Dự thảo sửa đổi lần 8 NĐ86: Chưa thống nhất được chuyện cái mào trên xe 

Trung Tuyến - Chu Đức- Hải Bằng- Tuấn Linh
Điểm mới của dự thảo lần 8 là: Các hãng dùng phần mềm gọi xe đều phải đăng ký là doanh nghiệp vận tải, dù hoạt động như taxi hay xe hợp đồng thì loại hình xe này đều phải gắn mào khi hoạt động.

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Bộ GTVT tiếp tục khẳng định sẽ quản lý xe chở khách dưới 9 chỗ có ứng dụng phần mềm như đối với taxi

Dự thảo lần 8 Nghị định thay thế Nghị định 86 về kinh doanh và điều kiện kinh doanh vận tải bằng ô tô vừa được Bộ GTVT hoàn thành.

Trong đó, Bộ GTVT tiếp tục khẳng định sẽ quản lý xe chở khách dưới 9 chỗ có ứng dụng phần mềm như đối với taxi. Nghĩa là những loại hình xe 4 bánh của Grab, VATO, FastGo… sẽ bị coi là taxi.

Điểm mới của dự thảo lần 8 là: Các hãng dùng phần mềm gọi xe đều phải đăng ký là doanh nghiệp vận tải, dù hoạt động như taxi hay xe hợp đồng thì loại hình xe này đều phải gắn mào khi hoạt động.

Một số lái xe taxi truyền thống chia sẻ quan điểm:

“Tôi nghĩ Nghị định 86 đó rất hợp lý, nó công bằng cho anh em lái xe taxi. Khi gắn mào cơ quan quản lý có thể nhận diện được xe đấy như xe taxi, phải tuân thù như đi vào đường cấm, đậu xe dọc đường. Như Grab nếu người ta không có mà thì người ta đi đâu thì đi, cơ quan chức năng để phát hiện 1 xe Grab không đeo mào rất khó”.

“Theo tôi quy định đó cũng hợp lý bởi vì giữa cạnh tranh với nhau, có mào và tem mác đồng bộ sẽ tốt hơn. Ví dụ khách muốn vào tuyến phố cấm thì xe grab là xe của họ không có mào hay tem đôi khi cơ quan chức năng khó nhận biết thì họ có thể len lỏi vào được”.

Ở chiều ngược lại, các tài xế taxi công nghệ và khách quen của loại hình chở khách này lại có suy nghĩ khác:

“Xe ứng dụng này, phần chính đến 50% là người chạy không chuyên. Có thể người ta đi làm, thứ 7, chủ nhật người ta chạy hay có thể chạy buổi sáng rồi chiều người ta đi làm, người ta cũng có thể làm thêm giờ, về nhà có thể sinh hoạt như 1 xe gia đình. chính ra vì là không có mào, vì chạy không chuyên nên mới lái grab”.

“Bản thân mình thích đi taxi công nghệ vì rất tiện lợi vì có cảm giác đi xe của gia đình nên rất thoải mái, mình có thể sử dụng khi đi gặp khách hàng hay đi làm. Còn taxi công nghện mà gắn mào và logo của hãng thì chẳng khác gì mình đi taxi truyền thống cả, thê thì cần gì phải sinh ra hãng taxi công nghệ làm gì nữa”.

Sau 8 lần biên soạn, Dự thảo Nghị định thay thế Nghị định 86 đã có những thay đổi căn bản. Từ việc chưa quản lý chặt việc thí điểm xe hợp đồng điện tử dưới 9 chỗ ngồi, dẫn đến khiếu nại của các hiệp hội taxi truyền thống do lo ngại thiếu công bằng trong điều kiện kinh doanh; đến việc siết chặt hoạt động của taxi công nghệ, quản lý như taxi truyền thống.

Thay đổi này ngay lập tức nhận phản ứng từ các hãng đặt xe công nghệ. Đại diện Grab đồng ý chủ trương quản lý chung với taxi, nhưng cho rằng, cần phân biệt đặc điểm taxi công nghệ với taxi truyền thống.

Grab đề xuất Bộ GTVT bỏ yêu cầu bắt buộc phải gắn hộp đèn trên nóc xe hợp đồng vì hành khách đã nắm được thông tin xe, tài xế qua ứng dụng; Grab cũng đề xuất bỏ quy định doanh nghiệp tham gia vào một công đoạn hoạt động kinh doanh vận tải thì phải tuân thủ toàn bộ các điều kiện kinh doanh vận tải.

Chuyên gia kinh tế TS. Nguyễn Minh Phong chia sẻ, định danh taxi công nghệ qua gắn mào, hộp đèn để nhận biết là chuyện bình thường. Tuy nhiên, dự thảo Nghị định mới còn lỗ hổng, và cần được thực hiện công bằng với tất cả các loại hình taxi:

“Thực tế hiện nay là taxi truyền thống họ vẫn có một loại hình kinh doanh  không gắn mào, tức là xe cho thuê tự lái. Nếu mà buộc tất cả loại hình công nghệ phải gắn mào  mà taxi truyền thống lại không gắn mào ở một số loại hình như đã nói thì lại không bình đẳng. Nên suy nghĩ vấn đề đó để điều chỉnh lại luật theo hướng là khi nào thì gắn mào, khi nào thì không gắn mào. Và liệu taxi công nghệ có được phát triển loại hình không gắn mào hay không. Nếu không được thì taxi truyền thống cũng không được phép không gắn mào”.

Một số chuyên gia về luật, đại diện Phòng Thương mại Công nghiệp VN (VCCI) thậm chí còn lo ngại, dự thảo mới áp đặt cơ chế quản lý cũ cho một hình thái kinh doanh mới là không hợp lý, thậm chí triệt tiêu mô hình mới.

Các chuyên gia lo ngại lo ngại, dự thảo mới áp đặt cơ chế quản lý cũ cho một hình thái kinh doanh mới là không hợp lý, thậm chí triệt tiêu mô hình mới.

Trong khi đó, trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Văn Thanh, nguyên Chủ tịch Hiệp hội vận tải ô tô Việt Nam nêu quan điểm, dư luận đang quá chú ý tới việc gắn mào hay không, taxi công nghệ thực hiện công đoạn nào trong hoạt động kinh doanh vận tải. Ông Nguyễn Văn Thanh cho rằng, những quy định trong dự thảo đối với loại hình này chưa thể gọi là chặt chẽ:

“Thứ nhất, hiện nay ta quản lý taxi truyền thống về giá rất ngặt nghèo, chi phí cho việc gài lại đồng hồ taxi là hết sức tốn kém. Thứ hai là đăng kiểm đối với taxi truyền thống thì thời hạn rất ngắn, nhưng đối với taxi công nghệ kia thì chưa xác định được rõ. Chế độ an sinh xã hội với người lao động, chế độ quản lý của phương tiện và lái xe taxi công nghệ cũng chưa chặt. Và khúc mắc nhất hiện nay, chính là ta chưa quản lý được doanh thu của taxi công nghệ, phải thể hiện rõ cơ quan nào chịu trách nhiệm quản lý, để tạo một sân chơi, mặt bằng cạnh tranh bình đẳng, công bằng công khai”.

Theo ông Nguyễn Công Hùng – Chủ tịch Hiệp hội taxi Hà Nội, Dự thảo lần 8 Nghị định thay thế Nghị định 86 đã có thay đổi và hiện khá toàn diện và tạo được sân chơi bình đẳng, đáng chú ý nhất là: quy định là tất cả các doanh nghiệp kinh doanh phải truyền dữ liệu giá cước về cho tổng cục thuế; taxi công nghệ là doanh nghiệp kinh doanh vận tải thì phải chịu các điều kiện về kinh doanh vận tải.

Ông Nguyễn Công Hùng khẳng định, sự thay đổi cũng có ảnh hưởng tích cực đến quyền lợi của khách hàng:

“Hiện nay, taxi công nghệ chạy trên đường nhưng bộ nhận diện của họ lại gần như không có. Trong quá trình 4 năm vừa qua xảy ra rất nhiều khiếu kiện của người tiêu dùng khi phản ánh lên grab thì không được phản hồi, hoặc phản hồi rất chậm, không như taxi truyền thống là chúng tôi phải giải quyết hàng ngày”.

Chủ tịch Hiệp hội taxi Hà Nội Nguyễn Công Hùng cũng chia sẻ, luận điểm cho rằng Dự thảo mới mang tính triệt tiêu thương hiệu taxi công nghệ “chỉ là bao biện”.

“Trước đây, Grab sử dụng quyết định 24 thí điểm với đặc thù là đơn vị kết nối vận tải, thiết kế chia sẻ. Bây giờ họ vẫn cứ đề xuất họ là sàn vận tải. Sự thật đã phơi bày rồi. Họ định đoạt giá cước, họ điều hành lái xe, họ tuyển dụng lái xe, họ xử lý kỷ luật lái xe. Đấy là họ đã kinh doanh vận tải. Thế thì khi họ đã vào diện kinh doanh vận tải rồi thì họ sẽ phải chịu các điều kiện đó”.

Dự thảo Nghị định 86 sửa đổi đã được Bộ GTVT triển khai bổ sung, lấy ý kiến và trình đến lần thứ 8 trong 3 năm nay, nhưng vẫn chưa được ban hành. Mấu chốt do Bộ GTVT chưa đưa ra được giải pháp phù hợp nhất cho quy định quản lý xe hợp đồng và xe taxi, gây ra những tranh cãi giữa một bên là xe hợp đồng, một bên là taxi truyền thống.

Đeo mào cho Nghị định (Bình luận của Nhà báo Phạm Trung Tuyến)

Sau khi Bộ GTVT hoàn thiện dự thảo lần thứ 8 Nghị định thay thế Nghị định 86 về kinh doanh và điều kiện kinh doanh vận tải bằng ô tô, rất nhiều tranh cãi đã nổ ra xung quanh dự định yêu cầu tất cả xe kinh doanh vận tải hành khách theo hợp đồng dưới 9 chỗ ngồi đều phải gắn mào, đề chữ “xe hợp đồng”.

Vậy, cái mào trên xe thực sự có mục đích gì, có cần thiết phải tốn kém để trang bị cho những chiếc xe hợp đồng hay không?

Taxi và Grab tranh cãi về quy định gắn mào trên nóc. Ảnh: Tuổi trẻ

Ban đầu, cái mào trên xe taxi có tác dụng giúp người dùng nhận diện để vẫy xe. Nó có ích đối với tài xế, và khách hàng, chứ không vì mục đích quản lý giao thông. Tại đa số quốc gia trên thế giới, taxi được coi là phương tiện vận tải công cộng, và đồng nghĩa với việc ưu tiên lưu thông so với phương tiện cá nhân.

Vì thế, cái mào là một đặc quyền của taxi nên người ta sẵn sàng tốn thêm chi phí để gắn mào.

Quy định bắt buộc gắn mào cho tất cả các loại xe vận tải hành khách theo hợp đồng tại dự thảo Nghị định lần này nhằm mục đích gì? Những người đại diện cho taxi truyền thống cho rằng đó là để đảm bảo công bằng giữa taxi truyền thống và taxi công nghệ.

Đảm bảo sự công bằng giữa các loại hình kinh doanh tương đồng là một mục đích tốt. Song, một chính sách tốt thì không nên tạo thêm các điều kiện gây tốn kém, lãng phí cho xã hội.

Khi mà công nghệ cho phép người dùng có thể nhận diện, gọi xe bằng các thông tin chi tiết thông qua ứng dụng, cái mào không còn cần thiết nữa, thậm chí ngay cả đối với taxi truyền thống.

Còn để các lực lượng quản lý nhận biết taxi, dù công nghệ, hay truyền thống, thì nên áp dụng giải pháp dùng biển số riêng cho xe cá nhân, và xe hợp đồng vận tải. Cái biển số riêng sẽ không tạo thêm chi phí, không làm thay đổi thiết kế của chiếc xe.

Quy định bắt buộc gắn mào cho tất cả các loại xe chở khách theo hợp đồng tạo nên một cảm giác khiên cưỡng, dường như những người làm dự thảo đang cố gắng ép văn bản để chiều theo mong muốn đầy sự cay cú của các doanh nghiệp taxi đối với những người tận dụng xe riêng để chở khách. Nếu quả thực như vậy, đây là một sự chiều chuộng vô lối.

Dự thảo thay thế nghị định 86 được soạn để phục vụ các doanh nghiệp taxi truyền thống hay để điều chỉnh các mối quan hệ mới phát sinh trên thị trường vận tải?

Nếu để tạo công bằng giữa taxi truyền thống và taxi công nghệ thì vấn đề không nằm ở cái mào. Bản chất vấn đề nằm ở chỗ các hợp tác xã vận tải sử dụng ứng dụng gọi xe của các công ty công nghệ khiến lái xe không phải chạy vòng vèo ngoài đường để bắt khách như taxi, có thể đi vào những tuyến đường mà xe taxi bị hạn chế.

Để đảm bảo công bằng cho taxi truyền thống, những người làm chính sách thay vì trói thêm các điều kiện cho xe hợp đồng điện tử thì nên cởi trói cho taxi bằng việc ưu tiên hạ tầng cho taxi theo tinh thần ưu tiên phương tiện công cộng, và taxi truyền thống cũng nên được phép từ bỏ cái mào trên đầu mình, nếu muốn giảm chi phí.

Nếu các nhà làm chính sách lo ngại việc bỏ mào sẽ khiến nhiều người tận dụng xe cá nhân để kinh doanh trốn thuế, họ có thể yêu cầu các công ty cung cấp dịch vụ kết nối phải báo cáo doanh thu của chủ xe thông qua dịch vụ kết nối của mình.

Cái mào, vì thế cũng không cần thiết đối với mục đích này.

Để nhận biết sự cần thiết của một chính sách, người ta có thể nhìn vào mục đích của nó. Nhưng khi một chính sách mơ hồ về mục đích, có lẽ cũng cần phải gắn cho nó một cái mào.

Bình luận

Đi lại

Đô thị

Giải trí

Kinh doanh

Diễn đàn