ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Đóng BHXH 10 - 15 năm có thể nghỉ hưu: Thêm lựa chọn cho người đóng bảo hiểm 

Kiều Tuyết - Hoàng Hà
Mới đây trong dự thảo tờ trình Chính phủ về đề nghị xây dựng Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi), Bộ Lao động Thương binh và xã hội đề xuất giảm số năm đóng BHXH tổi thiểu xuống còn từ 10 - 15 năm có thể được nhận lương hưu.

Quy định này nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động có số năm tham gia BHXH thấp được thụ hưởng chính sách an sinh xã hội về hưu trí khi hết tuổi lao động, hướng tới mục tiêu bao phủ BHXH toàn dân.     

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Đề xuất giảm thời gian đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu nhằm đảm bảo cân đối giữa mức đóng và hưởng trong điều kiện hiện nay
Đề xuất giảm thời gian đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu nhằm đảm bảo cân đối giữa mức đóng và hưởng trong điều kiện hiện nay

Nghe thông tin về dự kiến giảm số năm đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu từ 20 năm xuống 15 năm và thậm chí là 10 năm có thể được nhận lương hưu, chị Nguyễn Thị Thu, công nhân Xí nghiệp Veston - Tổng Công ty May 10 rất vui, bởi hơn 20 năm gắn bó với ngành may chị và nhiều đồng nghiệp hầu hết đã mắc phải bệnh nghề nghiệp. 

"Điều kiện đấy tốt hơn cho công nhân may, vì nghề nặng nhọc, ngồi nhiều ảnh hưởng đến cột sống, bây giờ nhiều người phải thôi việc sớm vì thoái hóa đốt sống cổ, không thể cúi làm được. Chị không theo được nữa, mấy tháng nữa chị đang định nghỉ, tại vì không làm được nữa, đau lưng, đau cổ và mắt kém. Mong muốn giảm bớt số năm đi để được hưởng chế độ và đỡ thiệt thòi". 

"Môi trường nó bụi, rất ảnh hưởng đến phổi, cho nên nhiều khi làm đến quá tầm hay bị tức ngực khó thở. Nếu nhà nước giảm như thế cũng là tốt, bởi vì làm lâu năm bị bụi vào phổi và bị thoái hóa cột sống".

Không riêng công nhân may mà người lao động tại nhiều ngành nghề cũng bày tỏ sự đồng tình với chủ trương này, đặc biệt là những lao động làm việc trong các doanh nghiệp ngoài công lập. Tuy nhiên, người lao động đang lo ngại việc giảm số năm đóng BHXH tối thiểu nhưng tuổi nghỉ hưu lại tăng liệu có bất cập?  

"Nếu chính sách của nhà nước mà giảm được số năm đóng bảo hiểm như thế thì sẽ phù hợp cho những đối tượng sức khỏe yếu, thì họ sẽ có lương hưu hàng tháng mặc dù nó thấp hơn 20 năm".

"Những người làm ở các DN bên ngoài thời gian đóng bảo hiểm không phải lúc nào cũng đóng được dài, có thể nó bị ngắt quãng. Trong trường hợp không đủ năm, không được hưởng lương hưu thì rất thiệt thòi. Chủ trương này cực kỳ phù hợp, họ sẽ cảm thấy có thái độ tích cực đối với BHXH và sẵn sàng tham gia BHXH".

"Giảm được cái đấy thì công nhân có lợi, nhưng vấn đề là giảm nhưng lại tăng tuổi nghỉ hưu lên thì lại kéo dài thời gian, lại bất cập cho công nhân. Vì thời gian kéo dài mà ngành nghề độc hại, bụi nhiều, tiếng ồn nhiều không làm được lâu".

Ông Phạm Trường Giang, Vụ trưởng Vụ BHXH, Bộ Lao động Thương binh và xã hội khẳng định, Nghị quyết số 28 của Ban chấp hành Trung ương về cải cách chính sách Bảo hiểm xã hội đặt ra mục tiêu đến năm 2021 có khoảng 45% số người sau độ tuổi nghỉ hưu được hưởng lương hưu, bảo hiểm xã hội hằng tháng và trợ cấp hưu trí xã hội.

Theo đó, cần phải sửa đổi điều kiện hưởng chế độ hưu trí theo hướng giảm dần số năm đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu để được hưởng chế độ hưu trí từ 20 năm xuống 15 năm, hướng tới còn 10 năm với mức hưởng được tính toán phù hợp nhằm tạo điều kiện cho người lao động cao tuổi, có số năm tham gia bảo hiểm xã hội thấp được tiếp cận và thụ hưởng quyền lợi bảo hiểm xã hội.    

“Vấn đề này Trung ương đã quyết rồi, bây giờ mình thể chế hóa Nghị quyết của trung ương. Bây giờ Bộ Lao động xây dựng hồ sơ đề nghị xây dựng dự thảo luật thì sẽ đưa vào dự thảo vấn đề này, thể chế hóa vấn đề này”.

Ông Phạm Minh Huân, nguyên Thứ trưởng Bộ Lao động Thương Binh và xã hội cho rằng, đề xuất giảm thời gian đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu nhằm đảm bảo cân đối giữa mức đóng và hưởng trong điều kiện hiện nay.

Bởi lẽ trong trường hợp người lao động đến tuổi nghỉ hưu hoặc bị suy giảm sức lao động, không thể tiếp tục làm việc, nhưng thời gian đóng BHXH thấp sẽ được hưởng lương hưu thay vì việc lĩnh một lần khi về “hưu non” như quy định hiện hành. 

"Trong quá trình thực hiện xuất hiện một vấn đề là có người đủ tuổi nghỉ hưu nhưng thời gian tham gia BHXH chưa đủ 20 năm, những trường hợp này theo quy định của Luật BHXH sửa đổi năm 2014 họ sẽ phải lĩnh một lần, có thể họ sẽ tiêu dùng ngay trước mắt, nhưng sau đó hết tuổi không còn khả năng lao động thì lại không có nguồn nào đó để sinh hoạt cố định hàng tháng.

Trong lần sửa luật lần này mong muốn sửa đổi lại, hạ xuống 10 năm hoặc 15 năm. Tất nhiên là khi hạ xuống rõ ràng là mức hưởng lương hưu sẽ thấp. Nhưng so với việc lĩnh một lần thì lương hưu hàng tháng dù thấp nhưng vẫn tốt hơn để đảm bảo an sinh sau này".

Tuy nhiên, ông Huân cũng bày tỏ lo ngại về việc giảm thời gian tham gia BHXH sẽ tương ứng với mức lương hưu thấp. Đây là một thách thức đối với các nhà làm chính sách, làm sao tính toán  hợp lý trong việc đóng – hưởng, giảm thiệt thòi cho người lao động.

Đồng quan điểm này, ĐBQH Bùi Thanh Tùng –Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng phân tích thêm, việc rút ngắn thời gian đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu sẽ khuyến khích người lao động, đặc biệt là lao động ngoài công lập có thêm động lực tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện.

Từ đó sẽ gia tăng số người tham gia BHXH, kéo theo sẽ tăng nguồn thu vào quỹ BHXH, tạo điều kiện để người lao động tăng khả năng tiếp cận với lương hưu khi về già. Nhờ đó quỹ BHXH sẽ được cân đối, đảm bảo nguyên tắc đóng hưởng. 

"Việc này cần thiết, vì nếu vẫn giữ mức đóng BHXH tối thiểu là 20 năm trở lên mới được hưởng chế độ hưu trí thì có rất nhiều đối tượng không đủ điều kiện thực hiện được việc đó nên nhiều người lao động sẽ không mặn mà với việc đóng BHXH. Như vậy nó sẽ ảnh hưởng đến việc cân đối quỹ BHXH.

Vì quỹ BHXH phải cân đối giữa phần đóng và phần chi cho các đối tượng được hưởng chế độ BHXH và khi mà rất đông người lao động rút tiền một lần phục vụ cho mục đích trước mắt thì nó sẽ ảnh hưởng đến mức ổn định của quỹ".

Theo các chuyên gia, đề xuất giảm thời giam tham gia BHXH tối thiểu để được hưởng lương hưu là bước đi cần thiết
Theo các chuyên gia, đề xuất giảm thời giam tham gia BHXH tối thiểu để được hưởng lương hưu là bước đi cần thiết

Bảo hiểm xã hội là trụ cột quan trong trong chính sách an sinh xã hội của nhà nước. Việc cải cách chính sách BHXH theo hướng rút ngắn số năm đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu sẽ góp phần từng bước mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội, hướng tới mục tiêu bảo hiểm xã hội toàn dân.

Tuy nhiên, dưới góc nhìn của VOVGT, việc giảm số năm đóng BHXH tối thiểu cần được cân nhắc kỹ để đảm bảo cuộc sống của người hưu trí. 

Mời quý vị đến với góc nhìn này của VOVGT qua bình luận nhan đề: Quyền lợi của người lao động có giảm khi giảm số năm đóng BHXH?  

Theo thống kê của Bộ Lao động Thương binh và xã hội cả nước hiện có khoảng 14,1 triệu người sau độ tuổi nghỉ hưu, trong có tới hơn 9,2 triệu người không được hưởng lương hưu hay trợ cấp xã hội khác. Cùng với đó, số lao động nghỉ hưởng trợ cấp BHXH một lần đang có xu hướng gia tăng, giai đoạn 2016 - 2020 tăng trung bình 9% mỗi năm.

Đáng lo ngại, trong ba tháng đầu năm 2021, số lao động nhận trợ cấp BHXH một lần tăng hơn 20,5% so cùng kỳ năm 2020. 

Nguyên nhân của tình trạng trên là do thời gian đóng BHXH tối thiểu được hưởng lương hưu quá chặt chẽ và quá dài dẫn đến số người đang tham gia rời bỏ hệ thống BHXH trước tuổi nghỉ hưu khá lớn, nhất là những người tham gia BHXH tự nguyện.

Bên cạnh đó do tác động của dịch Covid-19, khiến doanh nghiệp gặp khó khăn, dẫn đến nhiều lao động mất việc, nghỉ việc và đề nghị hưởng BHXH một lần với mong muốn có một khoản tiền để trang trải cuộc sống hiện tại.

Đây là thực trạng đáng lo ngại, không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người lao động, về lâu dài sẽ tạo áp lực lớn cho xã hội khi phải bố trí nguồn lực để bảo đảm an sinh và chăm sóc y tế.

Theo các chuyên gia, đề xuất giảm thời giam tham gia BHXH tối thiểu để được hưởng lương hưu là bước đi cần thiết. Bởi lẽ, trước khi sửa Luật BHXH năm 2014 Chính phủ đã quy định người lao động đóng BHXH tối thiểu 15 năm sẽ được hưởng 45% mức lương trung bình của cả thời gian đóng BHXH.

Tuy nhiên, khi Luật BHXH sửa đổi năm 2014 được ban hành thì thời gian đóng tối thiểu 20 năm mới được hưởng mức lương hưu 45%.

Như vậy, những người nghỉ hưu trong giai đoạn từ năm 2015 trở đi sẽ phải gồng thêm 5 năm nữa mới đạt được mức lương hưu tối thiểu 45% so với trước đây. Nghĩa là mỗi người về hưu sẽ bị trừ đi 10% mức lương hưu trung bình của cả thời gian đóng BHXH, mà với họ thì con số 10% không phải là nhỏ, nó ảnh hưởng đến đời sống của họ khi về già. 

Vì lẽ đó, trong lần điều chỉnh Luật BHXH lần này Chính phủ cần cân nhắc kỹ phương án rút ngắn thời gian đóng BHXH tối thiểu với cơ chế hưởng lương hưu sao cho phù hợp để người nghỉ hưu bớt thiệt thòi nhưng vẫn đảm bảo sự công bằng trong việc đóng – hưởng giữa các thời kỳ, tránh vênh trong cơ chế chính sách.

Bên cạnh việc giảm thời gian đóng cũng cần đi đôi với việc giảm tuổi nghỉ hưu đối với một số ngành nghề đặc thù nhằm giảm bớt khó khăn khi về già do lương hưu thấp.  

Ngoài ra, Chính phủ cần tiếp tục có cơ chế hỗ trợ từ ngân sách nhà nước đối với lao động là nông dân và lao động ở khu vực phi chính thức tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện. Có như vậy, người lao động mới có thêm động lực tham gia vào hệ thống BHXH, hướng tới mục tiêu bao phủ BHXH toàn dân. 
 

 

Bình luận

Đi lại

Đô thị

Giải trí

Kinh doanh

Diễn đàn