ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Tránh 'nhiễm độc' từ mạng xã hội, ai sẽ là 'lá chắn' cho trẻ? 

Mai Ngọc
Vì học theo “trò chơi treo cổ” trên YouTube, một bé gái 5 tuổi tại TP.HCM đã tử vong. Câu chuyện thương tâm làm các bậc phụ huynh bàng hoàng. Đáng chú ý, đây không phải là trường hợp đầu tiên.

Vậy làm thế nào để trẻ tránh “nhiễm độc” từ mạng xã hội khi còn có sự lỏng lẻo trong việc kiểm soát các video clip đăng tải. Phóng viên VOV Giao thông có cuộc trao đổi với bà Nguyễn Phương Linh, Chuyên gia về Giáo dục trẻ em, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý phát triển bền vững (MSD).

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Cha mẹ phải đồng hành với con trên internet.

PV: Theo bà, lý do chính của việc xuất hiện ngày càng nhiều những “thảm họa mạng” đó là gì?

Bà Nguyễn Phương Linh: Với sự phát triển của cộng nghệ, internet vạn vật thì bên cạnh những lợi ích cũng chứa đựng rất nhiều rủi ro, và thành tựu công nghệ càng nhiều, những rủi ro cũng có thể diễn biến phức tạp mà chúng ta không lường hết được.

Chúng ta tận dụng, tận hưởng những lợi ích của môi trường mạng, nhưng cũng là mảnh đất màu mỡ cho những kẻ ham lợi nhuận để câu view, câu like, hòng kiếm danh, kiếm tiền và những kẻ xấu lợi dụng mạng để thực hiện các hành vi phạm tội.

Trẻ em và thanh thiếu niên là đối tượng đi đầu trong việc sử dụng công nghệ, nhưng cũng là đối tượng rất dễ bị tổn thương do chưa có đủ kiến thức, tư duy phản biện và các kỹ năng cần thiết để tự bảo vệ bản thân. 

Vụ việc của em bé mất mạng, có thể vì học trò chơi treo cổ trên Youtube khiến chúng ta rất đau long.  Tôi cũng là một người mẹ, tôi cảm thấy đau lòng và cả bức xúc nữa. nhưng thực tế, chúng ta phải nhận ra rằng đây không phải vụ việc mới.

Đây là 1 mô típ kích thích trẻ em tự làm hại bản thân, tự hành hạ thân thể, thậm chí tự tử đã được lặp đi lặp lại dưới nhiều hình thức tinh vi và khó nhận biết khác nhau gây nguy hiểm cho trẻ em. Chúng ta đã từng dậy sóng với Cá voi xanh, hay Momo - tuy Momo sau đó đó được điều tra xác định chỉ là 1 trò chơi khăm, chứ không thật nhưng có 1 sự thật là các clip không lành mạnh, trá hình, xúi giục trẻ bạo lực, hay tự làm hại bản thân, kích động trẻ thử nghiệm những trò nguy hiểm không phải là hiếm.

Đây là những clip vô cùng nguy hiểm cho trẻ em.

Dù các cơ quan chức năng đã rất nỗ lực chặn lọc, gỡ bỏ, v.v. hay Youtube đã xây dựng riêng 1 nền tảng Youtube KID dành cho trẻ em, nhưng công nghệ phát triển không ngừng nghỉ và lúc nào cũng sẽ có những lỗ hổng để kẻ xấu lợi dụng. 

PV: Vậy cần phải làm gì để bảo vệ trẻ em trước những nguy cơ tiềm ẩn từ môi trường mạng?

Bà Nguyễn Phương Linh: Nói về giải pháp, để ngăn chặn cái xấu, tạo một môi trường mạng an toàn, lành mạnh cho sự phát triển của trẻ và cho tất cả mọi người, chúng ta cần một giải pháp tổng thể, sự chung tay của tất cả các bên liên quan. 

Đối với các cơ quan quản lý nhà nước, đó không chỉ nên là việc thắt chặt việc quản lý các nội dung xấu độc tràn lan trên môi trường mạng – tức là xử lý việc đã rồi, mà còn là phát triển các chính sách, các nền tảng và các phong trào tương tác lành mạnh trên môi trường mạng – tức là chúng ta đang nỗ lực để xây dựng, truyền thông về cái tốt đẹp đẩy lùi cái xấu.

Để làm được việc này, đương nhiên, các cơ quan quản lý nhà nước cần đứng ra làm cầu nối điều phối nỗ lực của tất cả các bên liên quan, các thành phần khác trong xã hội. Ngoài ra, Tổng đài Quốc gia Bảo vệ trẻ em 111 cần cập nhật và tư vấn thêm cho cha mẹ có nhu cầu về bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng.

Các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên mạng cũng có vai trò trong việc đảm bảo nền tảng của họ là an toàn và hữu ích đối với trẻ em, sẵn sàng gỡ bỏ, chặn những tài khoản, nhưng nội dung không lành mạnh trên môi trường mạng.

Đối với gia đình và nhà trường, việc giáo dục cho cả cha mẹ, thầy cô và trẻ em về các kiến thức số, bao gồm các rủi ro trên môi trường mạng cần được đẩy mạnh và thực chất để tất cả đều có tư duy phản biện và biện pháp ứng phó với các rủi ro trên môi trường mạng. 

Các tổ chức xã hội và các cơ quan báo chí truyền thông cũng cần truyền thông mạnh mẽ các thông điệp bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng. 

PV: Từ những vụ việc đau lòng đã xảy ra (và tôi nhấn mạnh lại là chỉ vài phút lơ là của người lớn thôi đã gây ra hậu quả nghiêm trọng), theo bà vai trò của cha mẹ trong câu chuyện này là gì?

Bà Nguyễn Phương Linh: Làm cha mẹ thời đại số, chúng ta không cấm được trẻ em thời kỳ công nghệ số sử dụng công nghệ nhưng cần nỗ lực nhiều hơn, để đồng hành và hành động để bảo vệ con em mình trẻ em trong thế giới kỹ thuật số.

Để bảo vệ con khỏi những clip, đặc biệt là trẻ nhỏ bởi những thông tin độc, xấu trên mạng xã hội, tôi chia sẻ 1 số kinh nghiệm với bố mẹ. 

Điều cần làm đầu tiên đó là phụ huynh nên kiểm tra xem con mình đang xem kênh Youtube nào, nếu con xem Youtube, hãy đảm bảo con xem kênh Youtube Kids – bởi vẫn còn những lỗ hổng nhưng kênh này có nhiều biện pháp kiểm soát an toàn hơn so với kênh Youtube dành cho người lớn.

Bạn có thể cùng con đặt một Playlist các chương trình mà con thích xem và có thể bật chức năng kiểm soát của phụ huynh để có thể biết con đang xem gì và tìm kiếm gì, cũng có thể tắt chức năng tìm kiếm đối với trẻ nhỏ hơn. Hãy nói với trẻ bạn đang cố gắng bảo vệ con an toàn chứ không phải kiểm soát con.

Nếu là trẻ nhỏ dưới 7 tuổi, hãy đảm bảo rằng con chỉ xem các chương trình cùng với bạn hoặc bạn đã xem qua trước đấy, không nên bỏ mặc còn cùng thiết bị 1 mình. Ngoài ra, thời lượng xem cũng rất đáng quan tâm, thực tế, trẻ dưới 7 tuổi chỉ nên xem clip không quá nửa tiếng. 

PV: Đó là giải pháp dành cho trẻ nhỏ dưới 7 tuổi. Đối với lứa tuổi thanh thiếu niên thì sao?

Bà Nguyễn Phương Linh: Nếu trẻ trên 7 tuổi và bắt đầu sử dụng mạng có thể còn cho mục tiêu học tập nghiên cứu chứ không chỉ giải trí, việc cùng con phân tích những rủi ro trên môi trường mạng là vô cùng cần thiết, giúp con tự tạo sức đề kháng, tư duy phản biện để tự bảo vệ mình trên môi trường mạng.

Phụ huynh cần dành thời gian và nỗ lực trong việc nói chuyện với con hàng ngày, nuôi dưỡng tình bạn và sự chia sẻ, đồng cảm với con. Việc hiểu con sẽ giúp chúng ta nhanh chóng phát hiện kịp thời các vấn đề con đang gặp trên môi trường mạng, kể cả những trò con tưởng là vô hại giải trí nhưng là xúi giục nguy hiểm.

Ngoài ra, tiếp tục việc xử lý các tình huống giả định, những rủi ro giả định cùng nhau sẽ giúp bố mẹ và con cái cùng ý thức trong việc bảo vệ bản thân, gia đình và những người xung quanh an toàn trên môi trường mạng.

Phụ huynh dù lo lắng, tức giận cũng không nên phản xạ theo kiểu bản năng như tịch thu các thiết bị công nghệ của trẻ hay là cấm trẻ sử dụng Internet. Phản xạ bản năng là có thể hiểu được nhưng thực sự sự cấm đoán không giúp ích cho trẻ mấy, không phải là giải pháp lâu dài và đôi khi còn mang lại các phản ứng trái ngược mong muốn. 

Tóm lại, tôi vẫn nghĩ “lá chắn” gia đình – bao gồm cả sức đề kháng của trẻ em và nỗ lực đồng hành của cha mẹ. quan trọng nhất để bảo vệ trẻ em khỏi “nhiễm độc” trên môi trường mạng và tránh được những sự cố đau lòng. 

PV: Xin cảm ơn bà!

---

Mời các bạn nghe nội dung đầy đủ của chuyên mục Nhật ký đô thị ngày 23/10 tại đây:

 

Bình luận

Đi lại

Thế giới

Kinh doanh

Giải trí

Diễn đàn