ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Cứu trợ vùng lũ cần con tim và cả lý trí dẫn đường 

Trọng Điển - Trọng Nghĩa
Mọi hoạt động cứu trợ đều xuất phát bằng trái tim yêu thương. Tuy nhiên thực tế cũng cho thấy nhiều hoạt động cứu trợ tiến hành tự phát, không được tổ chức, quản lý, điều phối một cách chuyên nghiệp thì khó đạt hiệu quả cao và dễ nảy sinh bất cập.

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Nhiều ngôi nhà ngập sâu trong nước. Ảnh: Người lao động

Những ngày qua, hình ảnh chân thực về sức tàn phá khủng khiếp của các cơn bão khiến người dân cả nước không khỏi xót xa khi đồng bào miền Trung oằn mình trong bão lũ.

Nước trắng trời, biến đường thành sông, nhấn chìm nhà cửa, của cải và cả tính mạng của người dân. Lúc này đây người dân trên khắp cả nước đều hướng về miền Trung ruột thịt bằng nhiều hình thức cứu trợ khác nhau.

"Bà xem qua các báo từ hôm bữa đến nay cho nên bà rút hết tiền lương để ủng hộ ủng hộ là 500 thùng mì, hôm qua bà ủng hộ 10 triệu, hôm nay bà ủng hộ 10 triệu nữa".

"Chị vận động mấy cô chú người thì góp công, người thì góp sức, mình gói bánh gửi ra ngoải. Mình giúp đỡ được bao nhiêu thì mình giúp".

"Hôm trước em lướt facebook thấy khu vực nào ở miền núi họ gói bánh chưng để ủng hộ, cái em cũng suy nghĩ thôi mình không gói bánh chưng thì mình gói bánh tét, với kho quẹt để gửi ra cho bà con ăn liền".

Có thể thấy mỗi hành động, sự giúp đỡ hướng về đồng bào miền Trung dù nhỏ bé nhưng chan chứa tình người, tiếp sức cho bà con vượt qua khó khăn, hoạn nạn. Thế nhưng, thật đau lòng những ngày gần đây trên mạng xã hội lan truyền những đoạn clip, hình ảnh sai sự thật về việc người dân miền Trung vứt bỏ đồ cứu trợ bên đường hoặc những video được dàn dựng, cắt ghép nhằm trục lợi cá nhân.

Những video này đã nhận được nhiều sự chú ý của cư dân mạng và gây ra nhiều luồng ý kiến trái chiều; đồng thời cũng làm méo mó đi hình ảnh của đồng bào vốn đang chịu nhiều khốn khổ do bão lũ.

Là người trực tiếp cầm lái chuyến xe thiện nguyện đến đồng bào tỉnh Quảng Bình, anh Hữu Sơn cho biết hiện những thông tin lan truyền trên mạng hoàn toàn sai sự thật:

"Mình cũng chia sẻ thật luôn bởi vì mình là người trực tiếp sát cánh cùng bà con nơi đây thì những cái clip họ quay lên để họ phỉ báng là hoàn toàn không đúng thực tế. Những áo quần đó là của bà con bị lụt, bị rách, nhem nhúng bà con không dùng được. Bên cạnh đó, cũng có vài ba cái áo quần khi mà mình cho mình chọn không kỹ thì người ta không dùng được thì bà con bỏ ra nhưng chỉ là một phần rất là nhỏ, không như những thông tin trên mạng đã đưa".

Một người dân lội nước ra nhận nhu yếu phẩm hỗ trợ.
Một người dân lội nước ra nhận nhu yếu phẩm hỗ trợ.

Trường hợp trên chỉ là một trong hàng trăm bài viết lan truyền trên mạng chứa đựng những thông tin sai sự thật, ngụy tạo hòng “dàn dựng” nên một thực trạng đen tối của tình hình mưa lũ gây biết bao thiệt hại to lớn cả về người và của các tỉnh miền Trung.

Theo Luật sư Nguyễn Văn Hậu – Hội Luật gia TpHCM thì những hành vi lan truyền thông tin sai sự thật sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính, thậm chí xem xét đến xử lý hình sự nếu sự việc nghiêm trọng.

"Đối với những hành vi đăng tải thông tin sai sự thật trên mạng xã hội về tình hình lũ lụt thì bị phạt hành chính 5 triệu đồng đối với mỗi trường hợp. Nếu còn tái phạm chúng ta sẽ xử lý hình sự đối với những người có thông tin sai lệch, xuyên tạc gây hoang mang trong nhân dân, gây hậu quả nghiêm trọng".

Thiết nghĩ để hoạt động thiện nguyện mang lại hiệu quả, lan tỏa giá trị nhân văn, mỗi người dân hãy bình tĩnh, tỉnh táo, tiếp nhận thông tin có chọn lọc, có kiểm chứng, nhất là những thông tin trên mạng xã hội, tránh để các đối tượng xấu lợi dụng, lôi kéo... Đồng thời, chúng ta nên “lắng nghe” người dân ở những vùng lũ thật sự cần những gì. Không nên hoạt động thiện nguyện theo kiểu phong trào thiếu tính toán mà hãy trao đi những gì mà người dân nơi đây thật sự cần đừng cho những gì mà mình đang có:

 

"Nếu được xin ủng hộ gạo và tiền để mua sắm nhá. Giờ nói thiệt là ủng hộ sách vở cho học sinh với gối chăn màn…"

"Nói chung mấy ngày hôm nay các đoàn ủng hộ cơm gạo no đủ nhưng mà hiện thiếu những cái đồ lặt vặt vì có bị sập, nhà không sập thì đồ đạc trong nhà cũng đi hết, không còn chi nữa".

"Ngoài thức ăn là những cái thiết yếu thì có thể cho thêm bà con nơi đây bếp gas mini, cồn hoặc là những cái đèn pin, đèn cầy tại vì nhiều bà con ngoài này không còn lửa, không còn nước sạch để đun nấu nữa".

Đội hình ca nô của nhóm bạn trẻ đi khắp vùng lũ Quảng Trị cứu trợ nhiều ngày qua. Ảnh: Thanh niên

Mọi hoạt động cứu trợ đều xuất phát bằng trái tim yêu thương. Tuy nhiên thực tế cũng cho thấy nhiều hoạt động cứu trợ tiến hành tự phát, không được tổ chức, quản lý, điều phối một cách chuyên nghiệp thì khó đạt hiệu quả cao và dễ nảy sinh bất cập.

Xung quanh nội dung này, Nhà báo Bùi Trọng Điển, Phó Giám đốc Kênh VOV Giao thông tại TP Hồ Chí Minh có bài bình luận “Cứu trợ vùng lũ cần con tim và cả lý trí dẫn đường”. 

Những ngày qua,  bão lũ hoành hành ở miền Trung gây bao cảnh ngập lụt, tang thương, khiến nhiều đồng chí đồng bào thiệt mạng. Trước nỗi đau khôn nguôi của bà con miền Trung, các cấp, các ngành từ trung ương đến địa phương cùng nhân dân cả nước lập tức thực hiện tinh thần” tương thân tương ái, ”lá lành đùm lá rách”; tổ chức các đợt quyên góp, ủng hộ, cứu trợ kịp thời.

Đây là những nghĩa cử cao đẹp, san sẻ, cho đi để nhận lại với mong muốn giúp bà con miền Trung sớm vượt qua cơn thắt ngặt của thiên tai, ổn định cuộc sống.

Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, ở đâu đó đã bộc lộ những hạn chế nhất định. Đó là phong trào thiện nguyện diễn ra rất nhanh, kịp thời nhưng đôi lúc thiếu bài bản, chuyên nghiệp. Dẫn đến tình trạng, việc cấp phát chưa trọn vẹn. Nơi cần thì hàng chưa đến, nơi có rồi nhưng nhiều đoàn vẫn tới cấp phát nhiều lần.

Đó là chưa kể, trong lúc mưa lũ hoành hành, đường sá ngập lụt, tấp nập các đoàn đến cũng gây ách tắc giao thông; chưa kể là không đảm bảo an toàn.

Việc có nhiều đoàn đến cứu trợ cùng lúc cũng khiến chính quyền và người dân địa phương lúng túng vì thiếu phương tiện xuồng máy, ghe đò để đưa đón, hỗ trợ. Cũng có đoàn do không hiểu rõ nhu cầu người dân vùng lũ, vùng sạt lở đang cần gì, muốn gì nên đem tặng các chủng loại hàng hóa như mì gói, thức ăn nhanh vào vùng lũ thì bị ngấm nước, không sử dụng được; buộc phải hủy bỏ; rất đáng tiếc.

Chưa kể, nhiều đối tượng lợi dụng việc thiện nguyện để trục lợi, đánh bóng tên tuổi; thậm chí có cả lừa đảo; khiến dư luận bất bình. Trên không gian mạng, cá biệt có các cá nhân trở thành những “ anh hùng bàn phím” khi chuyên khích bác, chỉ trích các hoạt động cứu trợ, nhận cứu trợ của các tập thể và cá nhân; tạo ra các dư luận trái chiều, gây tranh cãi không đáng có. Khiến cho một phần nguồn lực của xã hội bị phân tán; hoạt động cứu trợ cũng như đời sống của bà con vùng lũ thêm phần khó khăn.

Từ những tồn tại nổi lên trong hoạt động cứu trợ ở miền Trung vừa qua cho thấy, hoạt động thiện nguyện, cứu trợ sắp tới rất cần một hành lang pháp lý đủ mạnh với các quy định, chặt chẽ cụ thể, chi tiết. Tạo điều kiện tốt nhất cho mọi người, mọi nhà thể hiện tấm lòng của mình.

Về phía Nhà nước, mới đây, Thủ tướng Chính phủ cũng đã yêu cầu các bộ, ngành cho sửa đổi để thay thế Nghị định 64/CP về vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ nhân dân vùng thiên tai, hỏa hoạn, sự cố nghiêm trọng. Khi nghị định mới ra đời, đòi hỏi các cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương cơ sở phải hành động cụ thể hơn để Nghị định thể hiện tốt nhất trong cuộc sống.

Đội ngũ cán bộ công nhân viên chức, nhất là người hoạt động trong các tổ chức đoàn thể chính trị xã hội với chức năng của mình phải bắt kịp xu hướng của hoạt động thiện nguyện; luôn thể hiện sự tận tâm, tận lực đáp ứng tốt yêu cầu của các tập thể và cá nhân cho hoạt động này; tuyệt đối tránh phiền hà, gây sách nhiễu thậm chí là tiêu cực khi thực thi. Mỗi tập thể và cá nhân trong xã hội, khi tiến hành các hoạt động tốt đẹp này cũng cần phối hợp với các cấp, các ngành, nhất là cán bộ ở cơ sở để nắm rõ nhu cầu, mong muốn của người dân sở tại để có sự hỗ trợ vừa trúng vừa đúng.

Hoạt động cứu trợ luôn mang tính tự nguyện, phong trào, có hoàn cảnh khủng hoảng mới phát sinh; nhiều khi mang tính tự phát nên không tránh khỏi những lúng túng, dư luận trái chiều. Hoạt động này được dự báo là sẽ tiếp tục phát triển và mở rộng khi xã hội, con người còn phải đối diện với nhiều thiên tai, bệnh tật mới.

Tấm lòng của người dân thì luôn rộng mở. Vấn đề còn lại lúc này là cơ quan quản lý nhà nước phải thiết kế các khung chính sách định hình phù hợp để phát huy các  mặt mạnh, khắc phục các bất cập nảy sinh; xử lý các trường hợp lệch chuẩn, vi phạm. Từ đó cũng giúp cho người làm thiện nguyện căn cứ vào các quy định, quy chuẩn để áp dụng;thực hiện những việc làm đầy nhân văn của mình một cách chu đáo, trách nhiệm hơn.

Việc cứu trợ, thiện nguyện dù cần tình cảm sâu lắng từ con tim vẫn cần cả sự dẫn đường của lí trí là vậy.

Bình luận

Đi lại

Đô thị

Giải trí

Kinh doanh

Diễn đàn