ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

COVID-19 thúc đẩy thu phí tự động và mặt trái 

Thái Sơn
Dịch Covid-19 và sự phát triển của công nghệ tự động hóa khiến hàng triệu lao động đối mặt khả năng mất việc.

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Larry Collins phải nghỉ việc sau 23 năm gắn bó với nghề thu phí cầu
Larry Collins phải nghỉ việc sau 23 năm gắn bó với nghề thu phí cầu - Ảnh Time

Larry Collins đã có 23 năm làm việc tại trạm thu phí trên cây cầu Carquinez, thuộc khu vực vịnh San Francisco, bang California, Mỹ. Giá vé thay đổi theo thời gian, từ một vài đô la trước đây, đến 6 đô la ở thời điểm hiện tại. Nhưng trong suốt ngần ấy năm, công việc của người đàn ông 63 tuổi gần như không đổi. 

Mỗi buổi sáng, Collins có thói quen chào hỏi những người đi làm, trả lại tiền thừa cho tài xế, hay chỉ dẫn cho ai đó cần hỏi đường. Collins chia sẻ: “Đôi khi bạn là người đầu tiên họ gặp vào buổi sáng. Sự tương tác ban đầu ấy có thể khơi gợi rất nhiều cuộc trò chuyện trong ngày”.

Tuy nhiên, vào một ngày giữa tháng 3/2020, khi các trường hợp mắc Covid-19 tại Mỹ tăng vọt, người quản lý của Collins gọi điện, yêu cầu ông không đến làm việc vào ngày hôm sau. Các trạm thu phí phải đóng cửa để bảo vệ sức khỏe của cả tài xế và nhân viên bán vé. 

Thay vào đó, phí qua cầu sẽ được thanh toán tự động qua hệ thống thẻ FasTrak gắn trên kính chắn gió. Tài xế nào không dùng thẻ FasTrak có thể nhận hóa đơn gửi đến địa chỉ đăng ký theo biển số xe của họ.

Collins cho biết, ông cảm thấy sốc khi công việc đã làm suốt 23 năm qua đột nhiên ‘biến mất’. Tình cảnh tương tự cũng xảy ra với 185 nhân viên thu phí trên những cây cầu khác ở bang California. Tất cả đều được thay thế bằng công nghệ tự động.

Ông Daniel Susskind, nhà kinh tế thuộc Đại học Oxford, chia sẻ: “Ưu điểm của máy móc là không đổ bệnh, không cần cách ly để bảo vệ đồng nghiệp và cũng không cần nghỉ làm”.

Trạm thu phí cầu Carquinez không có nhân viên làm việc sau khi tất cả thay thế bằng công nghệ tự động 
Trạm thu phí cầu Carquinez không có nhân viên làm việc sau khi tất cả thay thế bằng công nghệ tự động - Ảnh Time

Xu hướng thay thế con người bằng máy móc đang tăng tốc ngày càng nhanh, khi các công ty phải vật lộn để tránh lây nhiễm Covid-19 ở nơi làm việc cũng như giữ chi phí vận hành thấp. 

Hiện chưa có con số thống kê về số lượng nhân viên thu phí phải nghỉ việc trên toàn nước Mỹ. Tuy nhiên, chỉ tính riêng tại bang Pennsylvania, mới đây, 500 nhân viên tại các trạm thu phí trên tuyến cao tốc dài 580km Turnpike Pennsylvania, đã bị sa thải.

Ông Mark Compton, Giám đốc đơn vị quản lý cao tốc cho biết, đây là quyết định ‘hết sức khó khăn’. Tuy nhiên, công ty không muốn phải đóng cửa tất cả các trạm thu phí, nếu một nhân viên bán vé có kết quả dương tính với Covid-19. Theo đó, kể từ nay các trạm thu phí sẽ hoàn toàn không dùng tiền mặt mà thay bằng hệ thống thu phí tự động E-Zpass.

Không chỉ các nhân viên thu phí cầu đường, sự bùng phát của dịch Covid-19 thời gian qua cũng khiến nhiều lao động khác trong ngành vận tải lâm vào cảnh lao đao. Bên cạnh đó, việc các doanh nghiệp tăng ứng dụng tự động hóa cũng là nguyên nhân đẩy không ít người lao động ra đường.

Theo dự báo của Công ty tư vấn SeaIntelligence, hơn 40.000 việc làm trong ngành vận tải biển của Hà Lan có thể biến mất trong vòng 3 hoặc 5 năm tới. 

Ở lĩnh vực giao thông đường bộ, dịch Covid-19 và lệnh dãn cách xã hội khiến nhiều tài xế bị giảm đáng kể thu nhập thậm chí mất việc. Riêng đối với hoạt động Taxi, một số chuyên gia nhận định, trong tương lai, khi công nghệ tự lái trở nên hoàn thiện và phổ biến, không gian sinh tồn của ngành này sẽ càng bị siết chặt.

Thời gian qua, thu phí tự động không dừng tại Việt Nam cũng đang được các đơn vị chức năng gấp rút triển khai. Theo tiến độ, những trạm BOT đã lắp đặt hệ thống thu phí điện tử không dừng phải vận hành từ 1/8. Các trạm chưa lắp đặt thì chậm nhất đến ngày 31/12/2020 phải thực hiện.

Theo các chuyên gia, so với trạm thu phí cố định, chi phí đầu tư thu phí không dừng giảm cả về hạ tầng lẫn nhân công, bên cạnh đó, hạn chế nguy cơ lây nhiễm dịch bệnh do không sử dụng tiền mặt. Tuy nhiên, điều này cũng khiến không ít người lao động có nguy cơ mất việc.

Nhiều ý kiến cho rằng, đặc thù của công tác thu phí đường bộ là hầu hết lao động giản đơn, số đông không có tay nghề hay bằng cấp chuyên môn. Không ít người gắn bó nhiều năm với công việc đơn thuần là ‘xé vé, thu tiền’, việc tự lực tìm một việc làm khác ổn định dường như quá sức với nhiều người lao động tại các trạm thu phí này. Chính vì vậy, việc có cơ chế, chính sách linh hoạt, liên kết tạo việc làm mới nhằm giảm bớt khó khăn cho người lao động, cũng là điều các đơn vị quản lý cần tính tới.

Bình luận

Đi lại

Đô thị

Kinh doanh

Giải trí

Diễn đàn

Thế giới