ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Công nghệ có đang làm Tết ‘nhạt’ đi, mất dần tính truyền thống? 

Huy Văn
Từ bao thế hệ người Việt, Tết nguyên đán vẫn được chuẩn bị một cách chu đáo với không khí háo hức, rạo rực. Nhưng theo thời gian, công nghệ ngày một phát triển nên việc chuẩn bị cho Tết hay thậm chí là ăn Tết cũng được gói gọn, đơn giản hơn, chuẩn bị ít tốn công sức hơn, khiến nhiều người cho rằng chúng ta đang đánh mất đi “không khí Tết”.

Nghe nội dung chi tiết tại đây: 

Công nghệ đã thay đổi cách chúng ta đón Tết. Ảnh: Time Universal

Vào những ngày giữa tháng Chạp, cái Tết đã tới rất gần, người người, nhà nhà đều hối hả lo chuẩn bị, sắm sửa cho cái Tết, mà trước mắt là cúng ông Công ông Táo ngày 23 tháng Chạp. Nhưng không phải ai cũng có nhiều thời gian sắm Tết. 

Chị Nga, trú tại Q.Hai Bà Trưng, Hà Nội, hiện đang làm nhân viên ngân hàng. Càng gần Tết thì công việc lại càng bề bộn khiến chị không còn nhiều thời gian chuẩn bị cho Tết. Do đó, chị quyết định đặt bánh chưng cùng vài đồ ăn khác qua mạng, để vừa tiết kiệm thời gian, vừa đỡ tốn công đi mua. Chị Nga chia sẻ:

“Khoảng 1-2 năm trở lại đây, mình có thói quen mua hàng qua mạng. Các mặt hàng nhiều như ở siêu thị, lại thường xuyên có khuyến mại. Gần Tết như thế này, có nơi mình phải đặt trước 1-2 tuần để người ta còn kịp làm hàng, không thì sợ không mua được. Nếu có nhiều thời gian rảnh rỗi hơn thì mình cũng muốn tự đi mua, nhưng bận quá nên đành mua online cho tiện”.

Trong khi đó, tuy không phải lo chuẩn bị cho Tết, nhưng Trịnh Vy lại không thể về thăm bố mẹ vào dịp Tết do đang theo học tại bang Indiana, Mỹ. Để bớt nỗi nhớ quê nhà, vào dịp đầu năm mới, Vy vẫn hay gọi điện về cho gia đình:

“Tại nơi em học có khá ít người Việt nên em vẫn chưa một lần đón Tết ở đây. Thay vào đó, em sẽ gọi điện, chat video với người thân ở nhà để có thể chúc Tết ông nội, lại vừa có thể nhìn ngắm các món ăn, những cây đào, cây quất để cảm nhận không khí đón Tết”.

Nhiều người hoài niệm, nuối tiếc về cái Tết cổ truyền cách đây nhiều năm

Những chia sẻ vừa rồi là một vài trong số rất nhiều ảnh hưởng của công nghệ tới không chỉ ngày Tết cổ truyền, mà là cả đời sống sinh hoạt hàng ngày của chúng ta hiện nay.

Ở thời đại công nghệ, việc mua sắm trở nên đơn giản hơn với sự xuất hiện của các ứng dụng, trang bán hàng trực tuyến. Việc liên lạc, chúc Tết cũng có sự hỗ trợ của điện thoại, máy tính, Internet…

Sự góp mặt của công nghệ khiến chúng ta thay đổi ít nhiều cách đón Tết, khiến không ít người hoài niệm về cái Tết cổ truyền xưa. Nhà thơ Trần Đăng Khoa, Phó Chủ tịch Hội nhà văn Việt Nam chia sẻ những cảm nghĩ về cái Tết thuở ấu thơ:

“Tết khi tôi còn ấu thơ thì linh thiêng lắm. Tết được chuẩn bị rất kĩ nên bao giờ cũng háo hức. Những năm đó, phải nói là đói, vẫn còn chiến tranh, bom đạn liên miên, cả nước thì vẫn còn nghèo. Vì dân còn đói nên miếng ăn nó to lắm, thế nên cái Tết có khi được chuẩn bị kĩ đến cả năm trời. Chính vì thế mà Tết rất vui. Vui ở khẩu chuẩn bị. Có con lợn nào to nhất, béo nhất thì để dành đến Tết để thịt. Bộ quần áo nào đẹp nhất thì dành Tết mới mặc. Niềm vui gì thì dành đến Tết để chia sẻ. Có thể nói, ngày Tết lúc bấy giờ được chuẩn bị rất kĩ lưỡng, chứ không như bây giờ.”

Nhà thơ Trần Đăng Khoa cho rằng, công nghệ vẫn đem lại nhiều lợi ích, tích cực trong dịp Tết. Có thể nói, cái lợi của công nghệ trong dịp Tết được gói gọn trong 2 từ “thuận tiện”.

Tuy nhiên, chính sự thuận tiện đó vô hình đã làm đánh mất nhiều đặc trưng của ngày Tết cổ truyền:

“Có người chỉ cần ngồi ở góc nhà cũng được đi chu du Tết, không cần phải khởi hành, không cần lên máy bay, tàu xe. Chỉ ngồi nhà bằng một cú nháy chuột là họ được đi khắp năm châu bốn biển rồi, được đón Tết với các nước khác rồi. Ấy là chưa kể người ta có thể gặp người thân của mình bằng một cú nháy chuột, không chỉ là nói chuyện mà còn là trông thấy nhau. Đó là cái làm người ta tiện lợi hơn, vui vẻ hơn nhưng cũng mất đi rất nhiều cái thi vị của Tết. Trước đây, chờ đợi nhau cũng là hạnh phúc, nhớ thương nhau cũng là hạnh phúc. Bây giờ có gì mà thương nhớ, bấm chuột một cái là thấy nhau rồi. Cần nói chuyện gì thì cũng nói được rồi, cần giải tỏa, tâm sự gì cũng được. Công nghệ giúp người ta gần nhau hơn nhưng cũng làm mất đi nhiều cái thi vị. Nhiều khi văn chương, nghệ thuật lại bắt đầu từ những nỗi nhớ đó.”.

Điện thoại, tivi, máy tính,... những món đồ dần không thể thiếu trong không chỉ Tết, mà cả đời sống sinh hoạt hàng ngày. Ảnh minh họa

Quả thật, công nghệ đã len lỏi vào đến từng chi tiết, hành động của chúng ta. Cái Tết cổ truyền trong thời đại công nghệ, lời nói giảm đi, nhường chỗ cho hình ảnh lên ngôi.

Đón giao thừa, xem bắn pháo hoa thì phải lấy điện thoại ra quay rồi đăng mạng, đi du xuân thì không quên chụp ảnh “check-in”; đến bữa cơm thịnh soạn cho đêm giao thừa cũng phải chụp lấy cái ảnh để làm kỉ niệm. Tất cả diễn ra nhanh – gọn – nhẹ. Nhưng với những bậc làm cha mẹ, ông bà, cái tình trong Tết cổ truyền bây giờ đã phai nhạt đi ít nhiều.

Nhưng chúng ta không thể chỉ đổ lỗi cho công nghệ. Một cái Tết hiện đại, nhanh gọn chưa chắc chỉ đem về những sự buồn tẻ, hoải niệm.

Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian, giáo sư Nguyễn Hùng Vỹ vẫn có cái nhìn vô cùng lạc quan về Tết cổ truyền trong thời đại ngày nay:

“Quan niệm Tết như một di sản tinh thần quá khứ, có những giá trị cơ bản được giữ lại. Nhưng trong hành động cụ thể thì không có Tết nào giống Tết nào cả. Thời đại bây giờ cũng vậy, năm nào cũng có những cái mới. Như tục nấu bánh chưng chẳng hạn, người ta có thể nhờ dịch vụ. Đi sắm, chợ Tết thì có thể ship hàng qua mạng. Hoặc thay vì trang hoàng nhà cửa trong dịp Tết bằng đèn, nến trước đây thì người ta dung đèn Led; thay cho các tranh cổ xưa thì dùng ảnh, v.v… Tất cả những cái đó tạo nên một dịp Tết cực kì phong phú, sôi động và đa sắc màu.”

Cũng theo giáo sư Nguyễn Hùng Vỹ, Tết vui hay không, mờ nhạt hay sôi động là tùy thuộc vào mỗi người. Điều này mang tính chủ quan cá nhân.

“Tết nhạt đi” theo một số người, theo giáo sư, đó là nhạt đi so với kỉ niệm của họ. Còn với Tết ngày nay, nếu chúng ta vẫn chuẩn bị tốt, vẫn có thể quây quần bên gia đình thì cũng không thể nói Tết nhạt đi được, Giáo sư Nguyễn Hùng Vỹ chia sẻ:

“Riêng cá nhân tôi, tôi thấy Tết ngày xưa khiến người ta nhớ nhiều, nhưng nó không khiến giá trị Tết cao hơn. Giữa cái ấn tượng “nhớ nhiều” và giá trị chung của ngày Tết cho chung cộng đồng thì ngày xưa không thể bằng bây giờ. Đánh đổi Tết hòa bình bây giờ để lấy Tết thời chiến như ngày xưa thì không ai muốn cả. Nhìn tổng thể, tôi thấy Tết bây giờ là cái Tết phong phú, đa sắc màu, nhiều thông tin”.

Tết, quan trọng nhất vẫn là đoàn viên

Đồng tình với quan điểm này, nhà thơ Trần Đăng Khoa cho rằng, điều quan trọng nhất của mỗi dịp Tết, đó là đoàn viên.

Người trẻ hiện nay, thường chọn cho mình cách hưởng thụ Tết bằng việc du lịch để tránh khỏi những lo toan, tránh khỏi những hỏi thăm về cuộc sống gia đình, chuyện cá nhân.

Nhưng đôi khi, những điều đó vô tình lại đẩy những người cao tuổi sang một bên:

“Giờ có những cái Tết kéo rất dài, lên tới 9-10 ngày, đủ điều kiện để đi du lịch thế giới. Nhưng vì niềm vui đi du lịch đó mà có thể họ quên đi người già. Người già, họ có cần gì đâu. Nhiều người nghĩ chỉ cần cho cha mẹ một đống tiền là được, cho mẹ một cái điện thoại là xong, alo là gặp được con. Nhưng một chiếc điện thoại, một đống tiền không thể thay thế người con ngồi trước mặt được. Cái đó, hạnh phúc hơn rất nhiều.”

Sau tất cả, Tết là thời gian để chúng ta sum họp, lấy lại năng lượng để bắt đầu một năm mới. Dù dù hiện đại hay truyền thống, dù trải nghiệm, khám phá những cái mới tại một vùng đất xa lạ, hay thảnh thơi, thư giãn, quây quần bên mâm cơm, bên cây đào, chậu quất, chỉ cần được quây quần bên gia đình, người thân, ấy chính là một cái Tết đúng nghĩa.

Bình luận

Đi lại

Đô thị

Giải trí

Kinh doanh