Hà Nội - 02437919191    TP. Hồ Chí Minh - 02839919191    MekongFM - 02838309090
  • Hà Nội - 02437919191   
  • TP. Hồ Chí Minh - 02839919191   
  • MekongFM - 02838309090   

Chuyện hôm nay: Hệ sinh thái ngập nước và câu chuyện thoát nước của Thủ đô

Phạm Trung Tuyến - 01/06/2022 | 6:15 (GTM + 7)

Mỗi khi các đô thị ngập lụt vì những trận mưa lớn, người ta lại ồn lên câu chuyện hạ tầng thoát nước, và các ý tưởng trữ nước được đem ra mổ xẻ, rồi bị lãng quên khi nước rút. Góc nhìn của nhà báo Phạm Trung Tuyến về việc hồi sinh những hồ nước tự nhiên.

30 năm trước, khi lần đầu đi máy bay, điều khiến tôi ngạc nhiên nhất là khi máy bay cất cánh, nhìn xuống, và nhận ra thành phố Hà Nội nằm giữa một vùng mênh mang xanh trong của các đầm nước.

Đó là một khung cảnh tuyệt vời đẹp đẽ của đô thị châu thổ, nơi quần cư của một cộng đồng nương tựa vào hệ sinh thái đầm nước đặc trưng nơi hạ lưu của các dòng sông.

Hà Nội khi đó thường có những trận lụt to, khi lũ tiểu mã từ sông Hồng đổ về, kết hợp với mưa lớn. Nhưng sông Hồng đã lâu không còn lũ, điều đó khiến các đầm nước bên sông nhanh chóng bị phù sa bồi lấp, và con người san lấp. Bên ngoài đê đã hình thành phố xá cũng lâu rồi, các điếm canh đê ở Hà Nội phần lớn đã không còn sử dụng.

Vậy mà Hà Nội vẫn lụt, dù chỉ là lụt cục bộ mỗi khi có mưa to, và cũng đủ để người ta nghĩ đến chuyện dùng lu, bể, thậm chí sân vận động làm nơi hút nước.

Khi đó, tôi tự hỏi, những đầm nước đâu rồi? Vì sao chúng ta bỏ đi những đầm nước tự nhiên, để rồi phải tranh luận về việc đầu tư hệ thống bể ngầm tốn kém và ít thân thiện?

Câu chuyện hạ tầng thoát nước luôn được quan tâm mỗi khi tình trạng mưa ngập xảy ra...

Câu chuyện hạ tầng thoát nước luôn được quan tâm mỗi khi tình trạng mưa ngập xảy ra...

Hồ Tây, xưa là Đầm Xác Cáo, vốn là một hệ sinh thái tự nhiên, là nơi giữ và điều hòa nước cho cả vùng tây bắc Hà Nội. Nơi mà nước mưa, nước thải được lọc trong nhờ hệ thực vật thủy sinh đầm lầy, nơi mà các loài thủy cầm sinh sống và đi vào thi ca.

Giờ thì nó đã được kè cứng bằng bê tông và thuần túy chỉ còn là vai trò của một cái bể chứa nước thải khổng lồ, không còn sinh cảnh, chỉ còn đàn vịt mà bạn tôi lặng lẽ thả xuống hồ cho vui mắt và thỉnh thoảng có con lạc lên hàng bún măng.

Không riêng hồ tây, hầu hết các hồ đầm từng có tác dụng điều hòa nước trong thành phố đã chịu chung số phận. Hệ thống đầm nước trong các làng cổ vùng thập tam trại (từ quận Ba Đình xuống Cầu Giấy) đều dần dần biến mất, hoặc xây kè thành bể với bốn bề bê tông.

Khu vực Đống Đa, Thanh Xuân, Hai Bà Trưng, Hoàng Mai vốn rất nhiều hồ đầm cũng không còn dấu vết, hoặc nếu còn cũng chỉ mang hình dáng bể bê tông lộ thiên.

...nhưng cũng nhanh chóng bị quên lãng sau đó. Ảnh minh họa

...nhưng cũng nhanh chóng bị quên lãng sau đó. Ảnh minh họa

Khác với những hồ đầm sinh cảnh tự nhiên, các bể bê tông không có khả năng hút thấm, thẩm thấu nước mà phải dựa vào hệ thống cống ngầm thường xuyên bị tắc nghẽn do rác thải đô thị. Vì thế mà khả năng giải cứu úng lụt của đường phố bị hạn chế rất nhiều.

Và cho dù có thấm hút được nước mưa, thì thứ nước ấy cũng nhanh chóng trở nên tù đọng và trở thành sự khó chịu của dân chúng bởi sự ô nhiễm khi không có sự trợ giúp một cách tự nhiên của thực vật thủy sinh.

Điều đó khiến cho động lực san lấp, phủ mặt chúng trở nên rõ ràng hơn.

Hà Nội, khi tôi còn nhỏ đang tập viết những bài luận đầu tiên về nơi mình sống, từng được tự hào gọi là thành phố của hồ nước và cây xanh. Giờ thì không còn sự tự hào đó nữa. Việc hồi sinh các hồ nước đã mất đi là một điều vô vọng.

Nhưng khi chúng ta nghĩ đến việc đầu tư cho hệ thống bể ngầm thì sao không làm cho những bể bê tông lộ thiên gọi là hồ trở về trạng thái đầm nước tự nhiên như nó vốn có?

Số tiền để thi công một hệ thống bể nước khổng lồ để thoát úng cho thành phố có thể được dùng để hồi sinh, mở rộng các hồ nước sẵn còn tồn tại.

Tạo một vùng đệm thực vật quanh các hồ nước thay cho kè bê tông và các con đường nhựa ven hồ, điều đó khiến cho các hồ nước có thể được mở rộng khi mưa nhiều, và các loài thực vật đầm lầy có thể sinh tồn trở lại, làm sạch nước hồ.

Cá và thủy cầm cũng sẽ lại được sống như đã từng sống trong văn chương.

Trước 31/7 không hoàn thành thu phí không dừng, phải xả trạm và chịu trách nhiệm

Trước 31/7 không hoàn thành thu phí không dừng, phải xả trạm và chịu trách nhiệm

Phó Thủ tướng Lê Văn Thành khẳng định, kiên quyết không lùi bất cứ mốc tiến độ nào, nhất định hoàn thành trên toàn quốc trước ngày 31/7/2022. Sau thời hạn này, nếu trạm thu phí nào chưa hoàn thành sẽ phải xả trạm, không được tiếp tục thu phí, chủ đầu tư chịu hoàn toàn trách nhiệm.

Các bộ ngành có thể tự đồng bộ dữ liệu để người dân đỡ vất vả, được không?

Các bộ ngành có thể tự đồng bộ dữ liệu để người dân đỡ vất vả, được không?

Sau khi phải xếp hàng để làm căn cước công dân gắn chíp, người dân tiếp tục phải mang các loại giấy tờ cá nhân để được cấp mã định danh điện tử, rồi đem căn cước đi thông báo cho các nơi giao dịch để cập nhật dữ liệu mới.

Làm căn cước công dân gắn chip: Rồng rắn xếp hàng, đợi chờ mòn mỏi

Làm căn cước công dân gắn chip: Rồng rắn xếp hàng, đợi chờ mòn mỏi

Xếp hàng rồng rắn từ tờ mờ sáng, đi lại nhiều lần nhiều nơi mà vẫn chưa thể làm được căn cước công dân, hay đợi chờ hàng tháng thậm chí cả năm mà chưa được nhận căn cước, đó là tình cảnh của nhiều người dân tại TP.HCM thời gian qua.

Thiếu thuốc, vật tư y tế: Trung tâm mua sắm tập trung và quy định đấu thầu riêng có giải quyết được?

Thiếu thuốc, vật tư y tế: Trung tâm mua sắm tập trung và quy định đấu thầu riêng có giải quyết được?

Ngành Y tế Việt Nam đối mặt với tình trạng “thiếu” thuốc, vật tư tiêu hao, sinh phẩm khám chữa bệnh trầm trọng. Người bệnh như đang ngồi trên đống “lửa” khi liên tục bỏ tiền túi mua thuốc thay vì như trước đây được bảo hiểm thanh toán.

Nghi án phóng hỏa đốt nhà khiến 2 chị em tử vong

Nghi án phóng hỏa đốt nhà khiến 2 chị em tử vong

Qua điều tra bước đầu, công an xác định vụ việc nghi có đối tượng phóng hỏa đốt nhà khiến 2 chị em không qua khỏi.

Xe giường nằm chở hơn 40 khách bị lật, 17 người bị thương

Xe giường nằm chở hơn 40 khách bị lật, 17 người bị thương

Chiếc xe khách chở hơn 40 người đang chạy trên QL1 lúc trời mưa đã lao thẳng xuống ruộng lúa và bị lật khiến nhiều người bị thương.

Giải pháp nào giải quyết căn cơ vấn đề rác của Hà Nội?

Giải pháp nào giải quyết căn cơ vấn đề rác của Hà Nội?

Sau mỗi lần rác thải bị ùn ứ tại khu vực nội thành, chính quyền lại phải chỉ đạo các Sở, ngành phối hợp với các quận huyện giải quyết dứt điểm tình trạng này, song tình trạng ùn ứ rác vẫn thường xuyên xảy ra. Vậy, cần có giải pháp gì để đẩy nhanh tiến độ các nhà máy xử lý rác thải này?