ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Chi phí vận tải biển tăng cao do sự cố kênh đào Suez và thiếu container rỗng 

Huy Văn
Siêu tàu chở hàng mắc kẹt tại kênh đào Suez trong gần 1 tuần, khiến hàng trăm tàu thuyền không thể qua lại. Ảnh hưởng từ sự cố này có thể sẽ kéo dài ít nhất trong vài tuần nữa, khiến chi phí vận tải biển vốn đã bị tăng cao do tình trạng thiếu container từ cuối năm ngoái, nay sẽ càng tăng cao hơn nữa.
Sự cố kênh đào Suez từ hôm 23/3 đã chặn đứng toàn hàng hóa trị giá 9.6 tỉ USD. Ảnh: FT

Mắc kẹt tại kênh đào Suez từ hôm 23/3, siêu tàu chở hàng Ever Given nặng 220.000 nghìn tấn và dài 400m đã làm gián đoạn tuyến đường huyết mạch vận tải biển giữa châu Âu và châu Á trong gần 1 tuần, trước khi được giải cứu thành công vào hôm 29/3 qua chiến dịch có chi phí lên tới gần 1 tỷ USD. Thiệt hại mà sự cố này gây ra cũng lên tới hàng tỷ USD. 

Công ty dữ liệu hàng hải Lloyd's List cho biết việc Ever Given chắn ngang kênh đào Suez đã chặn đứng dòng hàng hóa trị giá khoảng 9,6 tỉ USD. Còn hãng tin Bloomberg dự đoán sắp tới sẽ có hàng ngàn hợp đồng bảo hiểm được lật lại để truy tìm bên chịu trách nhiệm. Các khoản bồi thường thiệt hại từ vụ việc này có thể lên đến hàng triệu USD.

Tiến sĩ Catherine Thomas từ Trung tâm Hiệu quả kinh tế của Anh quốc chia sẻ:

“Với một lượng lớn tàu thuyền cùng hàng hóa tồn đọng từ cả 2 phía của kênh đào, cho dù hoạt động hết công suất thì cũng phải mất vài tuần. Và trong khi đó, những tàu chở hàng xuất phát sau đều sẽ phải chuyển hướng, thay vì hướng tới kênh đào Suez”.

Theo kênh CNBC, vụ việc khiến cho chuỗi cung ứng, vốn đang đau đầu với tình trạng thiếu thốn container giữa đại dịch COVID-19, nay lại càng khó khăn.

Việc thiếu hụt container cho ngành vận tải biển bắt đầu từ quý IV năm ngoái. Đây được cho là kết quả của việc phân phối không đồng đều để đáp ứng nhu cầu của cả châu Á, châu Âu và Mỹ, dẫn tới chi phí vận chuyển hàng bằng container tăng đột biến. 

Theo số liệu của sàn Shanghai Shipping Exchange, tính đến giữa tháng 11/2020, chi phí vận chuyển một container 20 feet từ Thượng Hải đến Singapore khoảng 802 USD, tăng 370% so với 170 USD một tháng trước đó. Ông Li Qianmin, Giám đốc công ty Thiết bị hậu cần đa năng Thượng Hải cho biết:

“Sự thiếu hụt container xảy ra từ tháng 9 và càng trở nên nghiêm trọng sau đó. Dù Trung Quốc đang trong đà phục hồi kể từ khi dịch COVID-19 bùng phát, nhưng nhiều quốc gia vẫn chưa thể làm được điều này. Do đó, rất nhiều container được đưa tới Châu Âu và Mỹ nhưng không thể trở về”.

Đồng tình với quan điểm này, ông Mark Yeager, giám đốc công ty Redwood Logistics cho rằng, Trung Quốc đang trong giai đoạn hồi phục nên phải đẩy nhanh tốc độ xuất khẩu. Lượng vận chuyển hàng hóa bằng container tới Mỹ tăng kỷ lục đã gây ra tình trạng tắc nghẽn tại khu vực vịnh Mexico, làm chậm trễ quá trình bốc dỡ hàng. Hệ quả là các tàu chở container không thể quay lại châu Á. “Có 180 triệu container trên toàn cầu, nhưng nhiều trong số chúng lại không ở đúng chỗ” – Ông Mark cho biết.

Ngoài ra, ảnh hưởng từ dịch COVID-19 cũng khiến nhiều đơn hàng container mới bị trì hoãn hoặc hủy bỏ. Cộng thêm việc vận tải hàng không bị hạn chế khiến nhiều mặt hàng vốn được chuyển qua phương thức này cũng phải chuyển đổi qua vận chuyển đường biển. Khi nhu cầu vận tải tăng đột ngột thì việc thiếu hụt container gần như chắc chắn xảy ra. 

Trung Quốc đang đẩy mạnh xuất khẩu trong giai đoạn phục hồi kinh tế nên cần rất nhiều container rỗng. Ảnh: CGTN

Theo hãng tin Reuters, trong cố gắng khắc phục “cơn khát” container rỗng, chi nhánh Cainiao của gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc Alibaba đã tung ra dịch vụ đặt container. Dịch vụ này dự kiến sẽ trải dài trên 200 cảng ở 50 quốc gia và phí vận chuyển từ cảng đến cảng sẽ rẻ hơn từ 30% đến 40%. 

Tuy nhiên, các chuyên gia không quá lạc quan với điều này vì cho rằng nguồn cung cấp nguyên liệu làm container cũng đang bị ảnh hưởng bởi đại dịch. Một số người cho rằng, điều tốt nhất nên làm hiện tại là chờ đợi bởi mùa xuất khẩu chậm của Trung Quốc đang dần tới. Hy vọng khi đó chuỗi cung ứng có thể quay trở lại bình thường.

Còn tại Việt Nam, từ tháng 10/2020 trở lại đây, nhiều doanh nghiệp (DN) xuất khẩu phản ánh: Giá cước tàu biển tăng cao, gây khó khăn trong việc đặt thuê tàu cũng như tìm container rỗng để đóng hàng. Các hiệp hội ngành hàng và DN cho hay, tình trạng này kéo dài đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hầu hết ngành hàng xuất khẩu, nhất là đối với hàng nông sản, thủy sản - nhóm hàng có giá trị gia tăng thấp.

Bộ Giao thông vận tải đã yêu cầu Cục Hàng hải Việt Nam có biện pháp kiểm tra, xử lý,  cần rà soát các văn bản quy phạm pháp luật về giá cước vận tải và các loại phụ thu ngoài giá cước, đề xuất bổ sung, sửa đổi quy định nếu có. Cục Hàng hải Việt Nam cũng đã có văn bản yêu cầu các hãng tàu minh bạch giá cước và phụ giá, có biện pháp kiểm tra, giám sát các bộ phận không để xảy ra tình trạng trục lợi, chào giá bất hợp lý gây khó khăn cho chủ hàng và gây rối loạn thị trường vận tải biển.
 

Bình luận

Đi lại

Đô thị

Kinh doanh

Giải trí

Diễn đàn

Thế giới