ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Chế độ trách nhiệm gì khi dự án BRT 01 không đạt hiệu quả? 

Nguyễn Sĩ Dũng
Đến thời điểm này, có thể khẳng định dự án buýt nhanh BRT 01 không đạt không hiệu quả như mong muốn. Điều này đòi hỏi các cơ quan liên quan cần sớm kiểm điểm, xác định trách nhiệm tập thể, cá nhân có liên quan đến dự án, từ đó có biện pháp xử lý phù hợp, tạo tiền đề, phòng ngừa cho các dự án tiếp theo.

VOV Giao thông giới thiệu bài viết của TS. Nguyễn Sĩ Dũng - Nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội.

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

>>> Thanh tra Chính phủ kết luận sai phạm tại Dự án xe buýt nhanh (BRT) Hà Nội

>>> Tuyến buýt nhanh BRT: Hiệu quả không như kỳ vọng, để lại nhiều hệ lụy

>>> Bài học nào từ dự án BRT 01? 

>>> BRT 01: Bất ổn, bất thường, có dấu hiệu tiêu cực và lợi ích nhóm?

>>> Để xảy ra lãng phí lớn tại dự án BRT 01, quy trách nhiệm thế nào?

Tháng 7 năm 2021 vừa rồi Thanh tra Chính phủ đã có kết luận về một số sai phạm của Dự án BRT của Hà Nội và khẳng định dự án này chưa đạt hiệu quả như mong đợi.

Xử lý trách nhiệm của những người để xảy ra sai phạm là việc cần làm. Việc này không khó. Xử trách nhiệm của những người đã quyết định triển khai một dự án không đạt hiệu quả cũng là việc cần phải làm.

Nhưng, quả thật, việc này rất khó. Trong bối cảnh thể chế của nước ta lại càng khó.

Chế độ trách nhiệm đối với những người để xảy ra sai phạm trong quá trình triển khai Dự án BRT là chế độ trách nhiệm pháp lý. Chế độ trách nhiệm đối với những người quyết định triển khai một dự án kém hiệu quả như Dự án BRT là chế độ trách nhiệm chính trị.

Mặc dù, chế độ trách nhiệm pháp lý vẫn có thể được áp đặt cho những người đã ban hành quyết định triển khai dự án BRT, nếu như những người này nhận hối lộ để quyết định một dự án như vậy. Tuy nhiên, trong trường hợp này, việc áp đặt chế độ trách nhiệm là rất dễ dàng.

Vì hành vi vi phạm pháp luật đã xảy ra và hoàn toàn có thể chứng minh được. Vấn đề sẽ phức tạp hơn nhiều, khi Dự án được quyết định triển khai chỉ vì những người ban hành quyết định không đủ giỏi hoặc không thấy trước hết bối cảnh kinh tế-xã hội của thành phố. Trong trường hợp này, chế độ trách nhiệm chính trị cần phải được áp đặt.

Chế độ trách nhiệm chính trị thường được áp đặt thông qua Hội đồng nhân dân. Hội đồng nhân dân thành phố có thể bỏ phiếu bất tín nhiệm đối với các quan chức đã thúc đẩy và quyết định việc triển khai Dự án BRT. Tất nhiên, bỏ phiếu bất tín nhiệm là một quy trình chính trị.

Các quan chức có liên quan sẽ được quyền giải trình trước Hội đồng tại sao họ quyết định triển khai một dự án như vậy. Họ cũng có thể phản biện lại kết luận của Thanh tra về việc Dự án không đạt hiệu quả mong đợi bằng những số liệu và phân tích của mình.

Cuối cùng, quan trọng là với những giải trình như vậy, họ có thuyết phục được các đại biểu Hội đồng hay không và có còn được các đại biểu Hội đồng tín nhiệm hay không. Nếu kết quả bỏ phiếu cho thấy họ bị bất tín nhiệm thì họ buộc lòng phải từ chức.

Nếu ngược lại, họ vẫn được tiếp tục giữ chức vụ của mình. Đối với chế độ trách nhiệm chính trị, người ta không căn cứ vào chuyện đúng hay sai, mà căn cứ vào chuyện còn được tín nhiệm hay không để quyết định.

Chế độ trách nhiệm chính trj cũng có thể được xác lập ở mức độ nhẹ hơn. Đó là việc Hội đồng có thể chất vấn và ban hành nghị quyết phê bình, nhắc nhở các quan chức đã ban hành quyết định.

Nếu một nghị quyết như vậy được thông qua, thì các quan chức có liên quan sẽ khó còn đủ uy tín để tiếp tục nắm giữ chức quyền của mình. Và thông thường đây là sức ép quan trọng để họ từ chức.

Rất tiếc, ở nước ta việc Quốc hội, Hội đồng nhân dân bỏ phiếu tín nhiệm các quan chức đã được quy định, nhưng thủ tục bỏ phiếu tín nhiệm còn rất khó khăn.

Và trên thực tế, việc chưa được triển khai không chỉ ở Hội đồng nhân dân Hà Nội mà còn ở bất kỳ Hội đồng nhân dân nào khác trong cả nước. Cũng như việc bỏ phiếu tín nhiệm, việc Hội đồng nhân dân áp đặt chế độ trách nhiệm chính trị bằng cách chất vấn và thông qua nghị quyết phê bình, nhắc nhở cũng chưa được triển khai ở nước ta.

Với những quy định về việc miễn nhiệm và từ chức vừa được Bộ Chính trị ban hành mới đây, phải chăng chúng ta cần nhanh chóng triển khai cơ chế áp đặt chế độ trách nhiệm chính trị thông qua Quốc hội và Hội đồng nhân dân như đã trình bày ở trên?!

Bình luận

Đi lại

Đô thị

Giải trí

Kinh doanh

Diễn đàn