ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

An ninh mạng - Cần làm chủ công nghệ thông tin  

Minh Thùy - Trúc Thủy
Trong xu thế cả nước đẩy mạnh cuộc cách mạng công nghệ 4.0, xây dựng xã hội theo định hướng nền tảng số thì việc tầm soát, quản lý, đảm bảo an ninh, an toàn thông tin mạng là yêu cầu tất yếu.

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

an ninh mạng
Công nghệ thông tin, bên cạnh việc tạo ra cơ hội phát triển cũng đem lại nhiều thách thức

Công nghệ thông tin, bên cạnh việc tạo ra cơ hội phát triển cũng đem lại nhiều thách thức, tiềm ẩn nhiều nguy cơ bất ổn về  kinh tế - chính trị - xã hội. Thực tế, nhiều cuộc tấn công mạng có chủ đích đã xảy ra; đồng thời gia tăng tội phạm, bạo lực và nhiều hệ lụy xã hội khác cũng xuất phát từ “thế giới ảo”.

Trong xu thế cả nước đẩy mạnh cuộc cách mạng công nghệ 4.0, xây dựng xã hội theo định hướng nền tảng số thì việc tầm soát, quản lý, đảm bảo an ninh, an toàn thông tin mạng là yêu cầu tất yếu.

"An toàn thông tin mạng trong thời đại cách mạng công nghệ 4.0 không chỉ đơn thuần là không gian mạng mà gắn cả không gian quản lý. Nếu chúng ta không chuẩn bị đầy đủ, chắc chắn sẽ tạo ra những rào cản. Đặc biệt ở TPHCM chúng ta biết đề án "Đô thị thông minh", bản chất của nó là bước chuẩn bị cho chúng ta đi vào cách mạng 4.0".

"Vừa rồi là có một đợt tấn công mã độc trên diện rộng, câu hỏi này cũng đặt ra nhiều năm rồi là liệu bây giờ doanh nghiệp trong tình huống bị tấn công trực tiếp vào hệ thống thì họ có cách nào để tiếp cận đường dây nóng nhanh nhất về phía các đơn vị bảo vệ an toàn thông tin. Tại vì cho tới nay, như TPHCM chưa ra đời trung tâm an toàn thông tin cấp thành phố".

"Về tính truyền thông trong an toàn thông tin, mặc dù nhà nước đưa ra chỉ tiêu 10%. Thế nhưng kết quả, hiệu quả chưa cao. Thì một phần nhà nước truyền thông rất khô cứng. Doanh nghiệp truyền thông một cách hời hợt. Tức là mang tính đe dọa nhiều hơn. Như vậy đến với người dân thì chưa thật sự hiểu về công tác bảo đảm an toàn thông tin cá nhân của mình".

Không chỉ riêng Hà Nội và TPHCM, việc phát triển công nghệ thông tin có ý nghĩa quan trọng, giúp xây dựng nền kinh tế số, xã hội số. Tuy nhiên nếu thiếu công tác quản lý và tuyên truyền sâu rộng đến cộng đồng sẽ phát sinh nhiều rủi ro, hệ lụy gây bất ổn về an ninh trật tự.

Theo Trung tâm Ứng cứu khẩn cấp máy tính Việt Nam, 6 tháng đầu năm 2019, số vụ tấn công mạng nhắm vào các hệ thống máy tính của nước ta trong  đã có mức tăng kỷ lục, đạt mức 104% so với cùng kỳ năm ngoái.

Cụ thể, trong hơn 6.200 sự cố an ninh mạng có 240 trường hợp là phần mềm độc hại nguy hiểm, hơn 800 vụ phá hoại cơ sở hạ tầng kỹ thuật số, khoảng 2.000 vụ tấn công lừa đảo trực tuyến; khoảng 100.000 thiết bị được cho là bị lây nhiễm phần mềm độc hại tại nước ta mỗi ngày.

Thống kê khác từ Bộ Công An, cũng 6 tháng đầu năm ghi nhận hàng chục vụ tự tử, giết người, vu khống, bạo lực… liên quan đến thông tin kích động từ mạng xã hội.

Công nghệ thông tin, bên cạnh việc tạo ra cơ hội phát triển cũng đem lại nhiều thách thức
Hiện công tác quản lý ứng dụng, thiết bị thông minh của nhà nước lẫn doanh nghiệp còn hạn chế, do thiếu nguồn nhân lực công nghệ thông tin chất lượng cao. Ảnh: ANTV

Theo ông Ngô Vi Đồng - Phó Chủ tịch Hiệp hội An toàn thông tin Việt Nam, hiện công tác quản lý ứng dụng, thiết bị thông minh của nhà nước lẫn doanh nghiệp còn hạn chế, do thiếu nguồn nhân lực công nghệ thông tin chất lượng cao.

Thế nhưng để đào tạo được đội ngũ chuyên sâu này là thách thức lớn với doanh nghiệp. Bởi chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, tỉ lệ chi cho an toàn, an ninh mạng tối thiểu 10% tổng kinh phí cho công nghệ thông tin.

Song, tỉ lệ này đang ở mức dưới 5%. Trong khi, chính sách về thông tin, bảo mật thông tin, xử phạt về vi phạm an ninh an toàn thông tin mạng vẫn chưa được phổ biến rộng rãi đến người dân.

"Một trong những tôn chỉ mục đích của chúng ta là làm sao nâng cao nhận thức chung, làm sao chia sẻ những vấn đề về an ninh, an toàn thông tin. Không chỉ các doanh nghiệp triển khai, ứng dụng công nghệ thông tin mà đến cả người dân - tất cả người dân đều tham gia vào lĩnh vực này. Bởi vì ai cũng có điện thoại thông minh, ai cũng có ứng dụng thì cần có những nhận thức đầy đủ về lĩnh vực an ninh và an toàn thông tin".

Trước những diễn biến phức tạp về an ninh mạng, để nâng cao công tác quản lý, hướng đến xây dựng đề án đô thị thông minh, bà Võ Thị Trung Trinh - Phó giám đốc Sở thông tin và truyền thông TPHCM cho biết:

"Hiện nay thành phố đang xúc tiến để làm sao thành lập được công ty cổ phần vận hành trung tâm an toàn thông tin thành phố. Khi công ty này ra đời sẽ giải quyết cho thành phố một số công việc sau. Một là đảm bảo được một lực lượng chuyên gia chuyên trách về an toàn thông tin, thực hiện được một số dịch vụ an toàn thông tin cho thành phố. Đặc biệt trong trung tâm này sẽ đầu tư được một số các thiết bị chuyên sâu. Sau khi thành lập công ty, thành phố sẽ ban hành một quy chế để phối hợp; để đảm bảo thành phố vẫn có được một lực lượng chuyên trách, chuyên nghiệp, để có cơ chế thu hút được sự quan tâm của doanh nghiệp và các chuyên gia trong lĩnh vực này".

Tại buổi họp mặt với lãnh đạo thành phố ngày 22/12 mới đây, Trung tướng Nguyễn Châu Thanh – Nguyên Chủ nhiệm Tổng cục Kỹ thuật Bộ Quốc phòng cũng đề nghị, trong bối cảnh tập trung đầu tư hạ tầng công nghệ, xây dựng đô thị thông minh thì cần đẩy mạnh giáo dục - đào tạo cư dân cho đô thị thông minh. Nếu không chú trọng đào tạo đúng mức thì có thể xảy ra lãng phí lớn hoặc tuột mất cơ hội kết nối thông minh với các đô thị thông minh khác.

Về vấn đề này, ông Trần Vĩnh Tuyến - Phó Chủ tịch UBND TPHCM cho hay, thành phố cũng đang triển khai nhiều giải pháp, chương trình đề án nhằm bảo mật, kiểm soát không gian mạng, đặc biệt là trung tâm an toàn thông tin mạng cấp thành phố của Sở Thông tin và truyền thông đề xuất. 

"Việc tư vấn, đầu tư sẽ giúp cho thành phố xử lý được những tình huống, sự cố khi xảy ra. Vì hiện nay chúng ta thật sự lúng túng khi xảy ra sự cố về mạng. Nếu có công ty này thì sẽ đóng góp nguồn lực và hoạt động một cách bài bản, chuyên nghiệp; sẽ giúp cho thành phố tăng cường công tác kiểm tra, giám sát hệ thống an toàn thông tin. Theo chỉ đạo của chính phủ là chúng ta phải đầu tư kinh phí, nhân lực cũng như là hệ thống chuyên nghiệp, để đảm bảo đầy nhanh việc xây dựng chính quyền số thì phải gắn với việc đảm bảo hạ tầng an toàn thông tin".

Cần làm chủ công nghệ thông tin

Ngày nay, thiết bị công nghệ có kết nối mạng như: máy vi tính, điện thoại thông minh, camera giám sát, các thiết bị lưu trữ… trở nên công cụ không thể thiếu trong công việc và cuộc sống. Bên cạnh những ưu thế chúng mang lại thì tình trạng tội phạm, lừa đảo mất an toàn thông tin khi sử dụng các thiết bị này trở thành mối lo ngại không nhỏ.

Vì vậy, cần có chính sách phát triển đi đôi với công tác quản lý, kiểm soát an ninh, an toàn thông tin.

Chuyên viên đánh giá bảo mật làm việc tại Trung tâm Điều hành an ninh mạng CMC NextGen SOC. Ảnh: QĐND
Chuyên viên đánh giá bảo mật làm việc tại Trung tâm Điều hành an ninh mạng CMC NextGen SOC. Ảnh: QĐND

Theo thống kê của Bkav năm 2018, mỗi tháng có khoảng 82 triệu mối đe dọa người dùng internet Việt Nam. Riêng trong năm 2017, Việt Nam mất khoảng 12.300 tỷ đồng, vì các cuộc tấn công do mã độc. Thế nhưng, hầu hết người sử dụng internet lại khá chủ quan và có kiến thức rất hạn hẹp về vấn đề bảo mật thông tin cá nhân, huống chi các vấn đề lớn hơn ở tầm quốc gia.

Thực tế, khi mạng xã hội phát triển tràn lan như zalo, facebook, viber, youtube… đa số người dân vô tư tải, đăng ký ứng dụng, do bị lội kéo mà không quan tâm đến các điều khoản thỏa thuận kèm theo. Ngay cả việc họ đăng tin, kích like không có sự kiểm soát thông tin. Điều đó rất nguy hại, khi chỉ cần một cái lick chuột vào các trò chơi, biểu tượng câu like trên ứng dụng, cũng đủ khiến không ít cá nhân bị hack tài khoản. Các tội phạm lợi dụng tài khoản này tống tiền bạn bè, người thân thì mới vỡ lẽ.

Thậm chí, nhiều bài viết, vụ việc nói xấu, xuyên tạc sai sự thật, bôi nhọ, xúc phạm người khác, chỉ vì những cái kích like vô tội vạ đã đẩy nạn nhân vào con đường phạm tội, trầm cảm, tự tử. Chưa kể, những thông tin kích động, lôi kéo, dụ dỗ, chống phá nhà nước cũng lợi dụng từ mạng xã hội. Chứng tỏ, thời gian qua, ở một nơi các cấp, các ngành còn thờ ơ trong công tác tuyên truyền.

Ngay cả tổ chức, doanh nghiệp, hệ thống công nghệ thông tin còn nhiều điểm yếu, lỗ hổng. Do trước đây chúng ta chỉ phát triển ứng dụng, thiết bị công nghệ thông tin nhưng không chú trọng đến phát triển nguồn nhân lực và công tác bảo mật thông tin. Điều đáng nói, khi bị tấn công của một số cơ quan, đơn vị che giấu, không dám công khai.

TP.HCM nói riêng và các đô thị trong cả nước nói chung đang hướng đến xây dựng xã hội nền tảng số. Trong đó, tập trung xây dựng đô thị hạ tầng đô thị thông minh,  xây dựng trung tâm dữ liệu mã nguồn kết nối được thông tin từ các doanh nghiệp, trung ương và địa phương.

Do đó, chính quyền các địa phương cần quán triệt, tuyên truyền phổ biến, thực thi thực chất luật an ninh mạng được Quốc Hội thông qua vào năm 2018. Nhằm nâng cao nhận thức của các cấp lãnh đạo và cán bộ, công chức, nhân viên, thậm chí đến người dân về bảo vệ thông tin bí mật nhà nước nói chung và thông tin bí mật cá nhân nói riêng. Tăng cường đào tạo nguồn nhân lực công nghệ thông tin, công tác quản lý, đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật hạ tầng cơ sở.

Đồng thời, khuyến khích, hỗ trợ các cơ quan, tổ chức cũng cần chia sẻ thông tin về các cuộc tấn công mạng thay vì giữ kín như trước đây. Nhất là mỗi người dân cần trang bị đầy đủ những kiến thức, để trở thành người làm chủ “công nghệ”, làm chủ “thông tin”; tận dụng tốt lợi thế của công nghệ thông tin góp phần đảm bảo an ninh quốc phòng, phát triển kinh tế xã hội.

Bình luận

Đi lại

Đô thị

Giải trí

Kinh doanh

Diễn đàn