ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Đi chung xe: Thế giới triển khai và quản lý thế nào? 

VOVGT - Mô hình đi chung xe đã được triển khai từ lâu ở các đô thị trên thế giới và được đánh giá là xu hướng phát triển của GT hiện đại theo mô hình chia sẻ.

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Theo một nghiên cứu được công bố gần đây, dịch vụ dùng chung xe ô tô đang phát triển nở rộ ở châu Âu có thể làm giảm mạnh lượng xe sở hữu cá nhân ở châu Âu xuống còn 200 triệu xe vào năm 2030 so với mức 280 triệu xe hiện nay. Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng, khi số lượng xe điện và xe tự lái tăng lên, sẽ có nhiều người dân châu Âu sử dụng dịch vụ xe dùng chung. Theo đó, xe dùng chung có thể vận hành 58.000 km/năm, tương đương quãng đường di chuyển của xe taxi trong một năm, so với mức hoạt động chỉ 13.200 km mỗi năm của xe sở hữu cá nhân.

>>> Kinh doanh vận tải: Đừng để quy định ‘ép’ người kinh doanh 'lách luật'

Ở khu vực Đông Nam Á, điển hình của việc đưa thói quen đi chung xe để chủ động giảm ùn tắc giao thông là Malaysia. Quốc gia này được xem là nơi sở hữu lượng xe hơi nhiều thứ 3 thế giới với 93% hộ dân sở hữu ít nhất một xe hơi nên việc quá tải về hạ tầng giao thông đã và đang diễn ra. Người dân Malaysia đã chọn và thử nghiệm mô hình đi chung xe để giúp việc đi lại nhanh và thuận lợi hơn với chi phí tiết kiệm.

Phương thức đi chung xe tại Malaysia cho phép các tài xế đón được nhiều hành khách trên một chặng đường đi và hành khách có thể chia sẻ hành trình, chia sẻ chi phí với một "bạn đường" khác, có lộ trình ngang qua điểm đến của nhau. Phương thức này cũng được đánh giá cao về tính hiệu quả trong việc giảm ùn tắc đô thị hiện đại.

Anh Nguyễn Tuấn Quỳnh, một người dân tại Hà Nội chia sẻ thông tin về mô hình này:

"Ở nước ngoài, họ dùng mô hình này rất nhiều bởi tính phổ biến và tiện lợi. Riêng chặng đường từ sân bay tới các đô thị lớn thì việc sử dụng dịch vụ đi chung xe đã phát huy hiệu rõ rệt bởi sân bay ở các nước thường không ở gần nội đô mà phải di chuyển một quãng đường xa nên khi kết hợp đi nhiều người thì chi phí giảm hơn rất nhiều, có ý nghĩa tiết kiệm lớn mà nhiều người muốn sử dụng".

>>> Những băn khoăn quanh việc cấm dịch vụ đi chung xe

Hiện nay, ở các nước trên thế giới như: Anh, Mỹ, Australia, Singapore, Hàn Quốc… đã có quy định gọi là “đường dùng chung”, tức là những tuyến đường ưu tiên, ít ùn tắc, đảm bảo lưu thông nhanh cho những xe hơi 4 chỗ có tối thiểu 3 người trở lên cùng di chuyển. Đây được coi là giải pháp thông minh để giảm tải sự quá tải của phương tiện lên hạ tầng giao thông. Các chuyên gia cũng dự báo trong tương lai, trung bình cứ 3 km di chuyển trên đường sá ở châu Âu sẽ có một km di chuyển bằng xe dùng chung và dịch vụ dùng chung xe sẽ thịnh hành không chỉ ở các thành phố mà còn ở các vùng nông thôn của châu Âu.

Đi chung xe là giải pháp đi lại đã được áp dụng từ lâu trên thế giới và phát triển mạnh ở khu vực Châu Âu. Đi chung xe có 3 lợi ích chính là giảm lưu lượng xe tham gia giao thông, tiết kiệm chi phí đi lại cho khách hàng và giảm thiểu khi CO2 thải ra cho môi trường.

VOV Giao thông đã ghi nhận một số ý kiến đánh giá tác động của mô hình đi chung xe đối với hệ thống giao thông đô thị ở các đô thị trên thế giới:

"Ở nhiều quốc gia đã đưa vào sử dụng mô hình xe đi chung, họ đã sớm nhận thấy ý nghĩa của việc tiết kiệm phương tiện, nhiên liệu và chi phí đi lại. Mặt khác giúp cho đô thị giảm bớt áp lực về hạ tầng giao thông khi giảm được số lượng phương tiện lưu thông trên đường".

"Nhiều đô thị coi đi chung xe là giải pháp để giải quyết được tình trạng quá tải hạ tầng giao thông đô thị. Nhiều quốc gia hiện nay đã tính được các biện pháp để ưu tiên cho xe đi chung nhiều người nhằm khuyến khích mô hình này phát triển trong tương lai".

Ba Lan khuyến khích đi chung xe để giảm phương tiện cá nhân

Từ kinh nghiệm triển khai và sử dụng mô hình đi chung xe ở các đô thị trên thế giới, các chuyên gia cũng cho rằng, các đô thị lớn ở nước ta hiện đều đang phải đối mặt với thực tế quá tải hệ thống giao thông. Trong lúc chờ đợi nâng cấp hạ tầng, bên cạnh giải pháp nâng cao chất lượng xe công cộng để thu hút người dân tham gia, thì việc cung ứng các dịch vụ di chuyển chung xe như các mô hình mới mà các nước trên thế giới có thể coi là một giải pháp chủ động để giúp giảm áp lực giao thông đô thị, kìm hãm xe cá nhân, giảm ùn tắc, đồng thời, vừa tiết kiệm chi phí, tạo văn minh đô thị.

Ông Bùi Danh Liên, Phó Chủ tịch Hiệp hội vận tải Hà Nội nêu ý kiến về vấn đề này:

"Tại Việt Nam, mô hình dịch vụ đi chung xe mà chúng ta đang có nhiều lo ngại phải hạn chế cũng chính là mô hình mà các nước trên thế giới đã thực hiện thành công. Vì thế, tôi cho rằng, cơ quan quản lý cần bám sát nhu cầu thực tế và sự phát triển của công nghệ để có những điều chỉnh kịp thời. Có như thế chúng ta mới đáp ứng được nhu cầu sử dụng phương tiện của người dân, đồng thời phần nào giải quyết được những bức xúc về giao thông đô thị hiện nay".

Học hỏi kinh nghiệm của các đô thị trên thế giới về mô hình sử dụng chung xe ô tô cho thấy, chúng ta không chỉ cần những điều chỉnh của cơ quan quản lý và còn phải thay đổi thói quen của người tham gia giao thông, họ cần chủ động chia sẻ - đi chung xe, di chuyển với các phương tiện công cộng để góp phần giảm ùn tắc. Đây cũng là giải pháp nên làm, để bắt kịp nhịp giao thông hiện đại, văn minh của khu vực và chủ động giải phóng bản thân, cộng đồng khỏi vấn nạn ùn tắc giao thông.

>>> Sở GTVT Hà Nội không cho Grab và Uber triển khai dịch vụ đi xe chung

Phóng viên Kênh VOV Giao thông Quốc gia đã có cuộc trao đổi với Thạc sỹ Vũ Anh Tuấn, Phó Trưởng bộ môn Quy hoạch Quản lý Giao thông Giao thông vận tải, Trường Đại học Giao thông vận tải Hà Nội nhằm đánh giá về mô hình và cách quản lý của các đô thị trên thế giới đối với hình thức đi chung xe; từ đó đưa ra một số tư vấn cho việc ứng dụng tại Việt Nam.

Nội dung cuộc trao đổi tại đây:

PV: Trước hết, xin ông có thể chia sẻ khái quát về các hình thức của dịch vụ đi chung xe đang được triển khai ở các đô thị trên giới và những tác động mà nó mang lại?

Thạc sỹ Vũ Anh Tuấn: Theo tìm hiểu của tôi thì hiện nay trên thế giới có 3 hình thức thuộc mô hình đi chung xe, nghĩa là sử dụng xe với phương thức chia sẻ. Trong đó có 2 mô hình truyền thống là tổ chức các câu lạc bộ, các công ty cho thuê xe để các cá nhân thuê lại xe sử dụng trong thời gian ngắn hạn; hình thức thứ 2 là thông qua mạng internet hoặc các hình thức cung cấp thông tin để hành khách có nhu cầu tìm kiếm và chủ động xin đi cùng phương tiện của người khác có cùng lộ trình với mình. Còn loại hình mới phát triển gần đây là ứng dụng công nghệ thông tin để kết nối dịch vụ vận chuyển, người cung cấp nhu cầu vận chuyển và khách hàng có nhu cầu đi lại.

Mỗi mô hình này có những ưu nhược điểm khác nhau; tuy nhiên.\, về mặt logic có thể thấy là chúng ta có thể đáp ứng được nhu cầu đi lại với việc ít sử dụng xe hơn thì mật độ phương tiện sẽ giảm đi, hạ tầng giao thông được giảm tải thì hệ thống giao thông đô thị sẽ được cải thiện.

PV: Từ kinh nghiệm trong phát triển và quản lý mô hình đi chung xe trên thế giới, theo ông có những điều gì mà chúng ta có thể học hỏi để triển khai mô hình này mang lại hiệu quả ở các đô thị Việt Nam?

Thạc sỹ Vũ Anh Tuấn: Lý do chính mà hiện nay các đô thị Việt Nam chưa muốn triển khai mô hình đi chung xe chủ yếu liên quan tới vấn đề quản lý, tất nhiên là mô hình này tiềm ẩn những nguy cơ mà nhà quản lý phải tính đến. Vì thế, chúng ta cần học hỏi những đô thị trên thế giới hiện nay đã cho phép hoạt động của mô hình đi chung xe ở việc họ đã thay đổi những gì trong khung pháp lý so với nền tảng trước đó. Từ việc có khung pháp lý thì chúng ta có thể quản lý được những rủi ro mà chúng ta đang lo ngại hiện nay.

PV: Xin cảm ơn những ý kiến ông.

Đi lại

Nhật ký Đô thị

Thế giới

Kinh doanh

Diễn đàn