ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

“Thắp sáng” kinh tế du lịch ban đêm: Cần những cơ chế, chính sách riêng biệt 

Kiều Tuyết - Nguyễn Yên
Trong khi các thành phố lớn trên thế giới đã thu về hàng tỷ USD từ việc phát triển kinh tế ban đêm gắn với du lịch thì ở Viêt Nam, kinh tế ban đêm còn manh mún, nhỏ lẻ, chưa có chiến lược bài bản do vướng nhiều nghi ngại về vấn đề quản lý, thời gian hành chính, thu hút nhà đầu tư…
Không khai thác được dịch vụ du lịch về đêm, để du khách đi ngủ sớm, đang trở thành một sự lãng phí lớn của ngành du lịch (Ảnh: Dân trí)
Không khai thác được dịch vụ du lịch về đêm, để du khách đi ngủ sớm, đang trở thành một sự lãng phí lớn của ngành du lịch (Ảnh: Dân trí)

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Phố Tạ Hiện là khu phố đêm náo nhiệt nhất ở Hà Nội. Những cửa tiệm, quán bia vỉa hè nằm san sát nhau bày bán những món ngon vỉa hè đặc trưng Hà Nội đã trở thành ấn tượng khó phai đối với khách du lịch nói chung và du khách quốc tế nói riêng. Tuy nhiên, những mô hình kinh doanh đêm ở đây cũng như tại Hà Nội dường như còn khá mờ nhạt, các sản phẩm này nhìn chung còn na ná nhau, thiếu điểm nhấn nên phát triển manh mún, không mang lại hiệu quả như mong muốn. Một số du khách tại đây chia sẻ: 

“Hà Nội thì nhiều chỗ vui chơi, giải trí nhưng vào buổi tối thì họ đóng cửa sớm nên vào buổi đêm còn thiếu chỗ vui chơi” 

“Đây là ngày đầu tiên tôi đến Việt Nam, tôi thấy mọi thứ không có gì khác biệt so với những nước khác”.

“Tôi đã có thời gian sinh sống tại Hà Nội, và tôi cũng chứng kiến sự phát triển nhanh chóng của các bạn trong suốt những năm qua. Tôi thấy phát triển kinh tế ban đêm là rất tốt, và tôi thực sự rất thích điều này”.

Theo ông Nguyễn Văn Tài, giám đốc Công ty Du lịch Vietsense, chi tiêu của du khách khi tới Việt Nam chủ yếu dành cho những dịch vụ thiết yếu như lưu trú, ăn uống, vận chuyển, tham quan ban ngày. 

Đó là lý do khi số lượng du khách tới nước ta tăng mạnh nhưng doanh thu từ du lịch thì lại tăng chưa tương xứng. Nếu khai thác tốt, việc phát triển các sản phẩm, dịch vụ du lịch đêm sẽ giúp tăng thời gian lưu trú, khả năng chi tiêu của du khách, tạo thêm việc làm, thu nhập cho người dân địa phương, là “con gà đẻ trứng vàng”:

“Nếu như không có các hoạt động vui chơi, giải trí, kinh doanh về đêm thì nó không làm cho điểm du lịch có sức hút và nó cũng không đem lại một nguồn thu lớn từ du lịch vì thực tế hoạt động vui chơi, giải trí về đêm chiếm tỷ trọng doanh thu rất lớn cho du lịch nên việc phát triển kinh tế đêm là vấn đề thiết yếu để phát triển du lịch tốt hơn”.

Các chuyên gia du lịch cho biết, sở dĩ vấn đề phát triển kinh tế đêm còn gặp nhiều khó khăn là bởi nhiều vướng mắc về chính sách. Nhiều địa phương từng lo ngại, phát triển hoạt động kinh tế về đêm sẽ ảnh hưởng đến đời sống của người dân địa phương, ảnh hưởng đến trật tự an toàn xã hội. 

Bên cạnh đó, có thể phát sinh nhiều tệ nạn xã hội; nhiều đối tượng xấu có thể lợi dụng các hoạt động du lịch đêm để thực hiện những ý đồ xấu nên hiện tại nhiều nơi hiện không cho phép kinh doanh quá 12 giờ đêm, mặt khách cũng chưa có chính sách phát triển “kinh tế ban đêm” nào nhiều hơn việc xây dựng các khu chợ đêm hoặc phố ăn đêm.

Theo PGS.TS Phạm Trung Lương - nguyên Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu phát triển Du lịch, Tổng Cục Du lịch, việc phát triển kinh tế ban đêm đang gặp một số vướng mắc về quy định pháp luật, gần đây nhất là Nghị định 54 của Chính phủ quy định chặt chẽ về kinh doanh karaoke, vũ trường, tránh việc lợi dụng hoạt động kinh doanh ban đêm để làm việc trái pháp luật như sử dụng ma túy,... 

Tuy nhiên, nếu đánh đồng tất cả các hoạt động dịch vụ về đêm giống như dịch vụ trái pháp luật này, nước ta sẽ mất đi những cơ hội để có được nguồn thu lớn từ kinh tế ban đêm. Do vậy, cần giải quyết được mâu thuẫn này mới phát triển được kinh tế ban đêm một cách lành mạnh, từ đó đáp ứng được nhu cầu của du khách và kinh tế du lịch mới có hiệu quả. 

Đồng thời, cũng cần đảm bảo quản lý được để tránh các hoạt động phi pháp. Đây là bài toán đặt ra cho các nhà quản lý chứ không nên dùng những quy định hành chính để áp đặt theo kiểu không quản lý được thì cấm. PGS.TS Phạm Trung Lương nêu ý kiến: 

“Phải điều chỉnh lại quy hoạch, nơi hiện nay các khu vui chơi, giải trí về đêm đang xen kẽ vào các khu dân cư và phải điều chỉnh lại quy hoạch đấy để điểm dịch vụ, vui chơi giải trí về đêm phải nằm một cách độc lập, không ảnh hưởng đến cuộc sống bình thường của người dân. Các quy định của pháp luật cũng cần điều chỉnh lại, những dịch vụ gì đúng là nhu cầu của khách du lịch thì phải cho phép. Khi pháp luật cho phép rồi thì cần tăng cường năng lực của đội ngũ quản lý những hoạt động này”.

TS Lê Đăng Doanh - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương cũng khẳng định, đã đến lúc cần mạnh dạn đổi mới tư duy về phát triển kinh tế ban đêm, từ đó có chiến lược cụ thể và thu hút được các nhà đầu tư lớn. 

TS Lê Đăng Doanh đề nghị, cần có khung pháp luật, tạo điều kiện để thực hiện chính sách phát triển kinh tế ban đêm; một số nơi như Đà Nẵng, Phú Quốc, TP Hồ Chí Minh nên thí điểm kinh tế ban đêm… Từ đó sẽ thấy kinh tế ban đêm đem lại lợi ích gì, có thách thức gì để tìm cách quản lý tốt hơn, cũng như có chính sách hỗ trợ cụ thể. 

“Trước hết cần tạo ra một khung pháp luật, có sự hướng dẫn của Chính phủ để các địa phương và ngành du lịch cùng các hình thức dịch vụ phát triển. Thứ hai là cần một chương trình đào tạo, hướng dẫn để có các chương trình, sản phẩm chất lượng cao, phù hợp với các quy định của pháp luật”.

Vậy hiện trạng và hướng phát triển nền kinh tế ban đêm ở Việt Nam sẽ ra sao?
Hiện trạng và hướng phát triển nền kinh tế ban đêm ở Việt Nam sẽ ra sao?

"Thắp sáng" nền kinh tế ban đêm sẽ kích cầu tiêu dùng, đẩy mạnh phát triển du lịch, tăng thu nhập cho người dân và đóng góp lớn vào ngân sách. Nhưng vấn đề này, làm như thế nào để hiệu quả thì cần được xem xét, tính toán bởi nó không hề dễ dàng. 

“Thắp sáng” kinh tế du lịch ban đêm

Khách du lịch muốn trải nghiệm và khám phá chứ ít ai muốn lên giường đi ngủ lúc 10 giờ. Thậm chí, nếu cấm những hoạt động vui chơi, giải trí vào ban đêm thì họ phải đi đến những nơi không đàng hoàng. Một số khách du lịch chỉ đến nước ta trong một thời gian ngắn nên họ muốn tận dụng tối đa thời gian để tìm hiểu đất nước, phong tục, ẩm thực của người Việt Nam. 

Vì thế, hoạt động vui chơi giải trí về đêm là nhu cầu chính đáng và rất lớn của khách du lịch, đặc biệt là khách đến từ các quốc gia chênh lệch lớn về múi giờ thì nhu cầu giao dịch, đi lại càng lớn. Việc buổi đêm có những khu vui chơi, giải trí, dịch vụ đáp ứng nhu cầu của khách là cách làm tăng sức hút cho các sản phẩm du lịch, kéo dài thời gian lưu trú, tăng lượng chi tiêu của du khách. 

Hiện nay, phát triển kinh tế ban đêm đang gặp một số vấn đề do vướng mắc về quy định pháp luật, và các địa phương lo ngại việc mất an ninh trật tự. Nhưng nếu phát triển dịch vụ này ở các điểm xa khu dân cư phù hợp với vui chơi giải trí về đêm thì lại không bảo đảm các điều kiện về an toàn, trật tự đô thị.

Tuy nhiên, trước nhu cầu có thực, rất lớn và chính đáng của du khách trong và ngoài nước, đồng thời nhìn nhận đây là tiềm năng lớn để phát triển du lịch và kinh tế thì việc tìm lời giải cho mẫu thuẫn giữa mục tiêu quản lý và nhu cầu phát triển du lịch đêm trở nên bức thiết. 

Để quản lý được các hoạt động kinh tế ban đêm có nhiều cách, trong đó có cách quy hoạch thành một khu riêng như một số nước trên thế giới. 

Thứ hai, cần phải tạo hành lang pháp lý thống nhất về kinh tế ban đêm. Trong đó quy định rõ, khi phát triển hoạt động dịch vụ gì, thời gian, khu vực, người tham gia các lĩnh vực đó… phải đáp ứng tiêu chuẩn về tiếng ồn, ánh sáng, xa khu dân cư, bệnh viện, trường học, đồng thời tăng công tác quản lý nhà nước để tránh những biến tướng, tệ nạn phát sinh. 

Để triển khai mô hình kinh tế dịch vụ đêm, trước mắt nên áp dụng thí điểm việc phát triển sản phẩm, dịch vụ du lịch đêm ở một số tỉnh, thành phố là trọng điểm du lịch, đánh giá tác động và rút kinh nghiệm trong quản lý; tránh triển khai đại trà, tràn lan dẫn tới hoạt động không hiệu quả. 

Về nội dung, kinh tế ban đêm chắc chắn không gói gọn trong chợ đêm hay phố đi bộ mà còn hàng loạt dịch vụ khác như dịch vụ vận tải, thương mại, thậm chí là giao dịch tài chính xuyên quốc gia do đặc thù múi giờ khác nhau. 

Nhà nước cần xây dựng và ban hành đồng bộ nhiều chính sách để phát triển sản phẩm du lịch đêm như quy định khung giờ tổ chức các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, du lịch, vui chơi giải trí về đêm, khuyến khích các hộ gia đình ở những khu phố cổ, phố thương mại tổ chức các hoạt động sinh hoạt, buôn bán về đêm để hấp dẫn khách du lịch hay tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch về đêm.

Để đảm bảo cho nền kinh tế ban đêm, công tác an ninh cần được tăng cường hơn ban ngày; có thể thiết lập các đường dây nóng cho du khách thông tin kịp thời các vấn đề an ninh trật tự. Ngoài ra, các dịch vụ giao thông công cộng cũng cần được tăng tuyến, tăng thời gian phục vụ trong đêm.

Ngày 19/7 vừa qua, Văn phòng Chính phủ đã có công văn gửi các bộ, UBND Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành trực thuộc Trung ương yêu cầu chủ động nghiên cứu chính sách thúc đẩy mô hình kinh tế ban đêm của Trung Quốc. Nhiều địa phương sau khi tiếp nhận chỉ đạo của Thủ tướng đã chủ động nghiên cứu và tìm hướng đi nhằm phát triển kinh tế ban đêm. 

Với động thái mới nhất này, hy vọng các địa phương sẽ sớm có những giải pháp tổng thể, kích hoạt kinh tế ban đêm, biến phần thiếu hụt này trở thành khu vực kinh tế đem lại nguồn doanh thu đáng kể cho nền kinh tế.

Bình luận

Đi lại

Đô thị

Giải trí

Kinh doanh

Diễn đàn