ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

TP.HCM đề xuất cấm kinh doanh đòi nợ thuê: Hãy sửa sai trước khi quá muộn  

Huy Hoàng
Không dễ để đưa ra quyết định cấm hoàn toàn dịch vụ đòi nợ thuê, song rất cần những quy định pháp lý chặt chẽ hơn nữa để hạn chế thấp nhất những hệ lụy tiêu cực mà loại hình này gây ra cho xã hội. 

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Từ khi được Pháp luật và Nhà nước hợp thức hóa, hoạt động đòi nợ thuê đã phần nào giải quyết được những vấn đề trong hoạt động tài chính, nhất là những khoản nợ khó thu hồi, ít nhiều hỗ trợ giảm tải áp lực cho các cơ quan tư pháp, tòa án.

Trong bối cảnh kinh tế tăng trưởng nhảy vọt trong vài năm qua thì dịch vụ kinh doanh đòi nợ thuê phát triển nhanh như nấm sau mưa.

Tỷ lệ thuận với sự gia tăng số lượng doanh nghiệp kinh doanh đòi nợ thuê là hàng loạt vụ việc người dân bị các nhóm đòi nợ thuê khủng bố, hành hung, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lý, cuộc sống của người dân cũng như gây bất ổn cho an ninh trật tự xã hội.

Quán Phở Hòa Pasteur phải đóng cửa để khắc phục hậu quả
Quán Phở Hòa Pasteur phải đóng cửa để khắc phục hậu quả. Ảnh: Người lao động

Tiêu biểu nhất là sự việc chủ quán phở Hòa nổi tiếng tại quận 3, TPHCM bị các đối tượng bất hảo dưới danh nghĩa đòi nợ thuê liên tục tấn công bằng nhiều hình thức khác nhau trong một thời gian dài. Ông Phạm Tùng Linh - chủ quán phở Hòa tỏ ra bức xúc khi nhắc lại khoảng thời gian kinh hoàng đó.

"Liên tục bị tạt mắm tôm, sơn, lòng lợn thẳng vào trong nhà trúng các thực khách cũng như nhân viên phục vụ. Gia đình anh bị tổn hại nghiêm trọng về tinh thần cũng như hoạt động kinh doanh mua bán".

Thời gian qua trên địa bàn TPHCM đã xảy ra không ít vụ việc các nhóm giang hồ núp bóng các công ty đòi nợ gây ra nhiều vụ tấn công cả về thể chất lẫn tinh thần, gây tâm lý hoang mang sợ hãi cho các con nợ, người thân cũng như hàng xóm xung quanh.

"Tụi nó xịt sơn đâu buổi tối nửa đêm mình không biết, nhà đó họ đi hết hoặc ở nhà thì tụi nó bóp khóa cửa ngoài nhốt luôn".

"Tụi nó tới làm cái ào xong cái bỏ đi, nhiều lúc người già ở nhà thấy cũng hoảng sợ té xỉu",

"Tụi nó kéo giang hồ đến đây bao hết cái hẻm này tầm 30 người, lúc đó có chồng em gọi công an đến can ngăn thì mới bỏ đi".

"Buổi sáng 1, 2h thức dậy đâu ngủ được vì hôi quá, bà con hàng xóm cũng phàn nàn rất nhiều".

Sự biến tướng của hoạt động đòi nợ thuê không chỉ diễn ra ở TPHCM mà còn ở nhiều địa phương khác trên cả nước đã gióng hồi chuông báo động về tình trạng xem thường pháp luật của một bộ phận người hành nghề đòi nợ thuê. Đại tá Phạm Thật - Phó giám đốc Công an tỉnh Bình Thuận đánh giá tình trạng này đã gây ra một sự bất an lớn trong dư luận địa phương này.

"Chúng đe dọa và sử dụng các hình thức khủng bố, bắt cóc người thân, gây tai nạn…. tạo một nỗi bất an, gây ảnh hưởng trực tiếp đến tình hình an ninh trật tự tỉnh nhà".

Theo thống kê của UBND TPHCM thì đến hết quý 1/2019, trên địa bàn có 45 doanh nghiệp đăng ký hoạt động dịch vụ đòi nợ thuê trên địa bàn. Cũng theo báo cáo mà UBND TPHCM gửi Bộ Tài Chính về tình hình hoạt động kinh doanh hoạt động đòi nợ thuê thì hiện nay hầu hết các công ty đòi nợ thuê đã biến tướng thành lập thêm pháp nhân công ty bảo vệ, khi tiến hành đòi nợ thuê thì sử dụng nhân viên bảo vệ tham gia để gây áp lực khách hàng, dẫn đến khó khăn trong công tác xử lý hành chính của cơ quan chức năng.

Mặt khác, việc cho phép hoạt động kinh doanh dịch vụ đòi nợ hoạt động hợp pháp vô tình là kẻ hở để một số đối tượng (hoạt động đòi nợ thuê, xã hội đen…) lợi dụng núp bóng đầu tư, hoạt động qua hình thức cấu kết giữa các công ty tài chính, công ty đòi nợ và các đối tượng hình sự, các băng nhóm tại địa phương gây hệ quả phức tạp về an ninh trật tự.

Đây cũng chính là cơ sở để UBND TPHCM một lần nữa đưa ra đề xuất đưa dịch vụ đòi nợ thuê vào dành mục ngành nghề cấm đầu tư, kinh doanh. Được biết là đề xuất này cũng đã được Bộ Kế Hoạch đầu tư tiếp thu và đưa vào dự thảo điều chỉnh một số điều của luật đầu tư sắp tới.

Một vụ đòi nợ thuê xảy ra trên địa bàn Q.1, TP.HCM
Một vụ đòi nợ thuê xảy ra trên địa bàn Q.1, TP.HCM. Ảnh: Thanh niên

Dưới góc nhìn của Luật sư Nguyễn Đức Chánh - Giám đốc công ty luật Counsel thì thay vì “quản lý không được thì cấm” như trước giờ thì các cơ quan quản lý nhà nước cần thường xuyên kiểm tra hoạt động của các doanh nghiệp này, xử lý nghiêm thậm chí rút giấy phép đối với các doanh nghiệp có xảy ra biến tướng mất an ninh trật tự.

"Loại hình này có những điểm tốt và điểm xấu vì vậy kiến nghị này không khác gì tư tưởng không quản lý được thì cấm. Mặt khác, nếu được thông qua sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến các doanh nghiệp đang kinh doanh loại hình này làm đúng chức năng, nhiệm vụ, tạo ra việc làm. Phải nhìn nhận rằng loại hình này đã giải quyết được 1 phần bài toán về các quan hệ tranh chấp dân sự, có thể giảm tải được áp lực cho các cơ quan tư pháp, thi hành án".

Còn tiến sĩ Trần Anh Tuấn - Ủy viên Ủy ban kinh tế quốc hội lại cho rằng thay vì dùng một giải pháp hành chính để đi giải quyết cái ngọn của vấn đề thì cần xử lý cái gốc của vấn đề.

"Thật sự là xã hội có nhu cầu nên mới phát sinh dịch vụ này. Chúng ta không nên cấm những việc mà nhu cầu xã hội phát sinh mà cần xem xem các nhu cầu có chính đáng hay không. Nếu hoạt động đó là phi pháp thì chúng ta nên chặn bên cho vay và bên đi vay thì sẽ không còn dịch vụ này nữa".

Hãy sửa sai trước khi quá muộn 

Đề xuất cấm kinh doanh dịch vụ đòi nợ thuê của UBND TPHCM đã vấp phải không ít ý kiến trái chiều từ dư luận cũng như các chuyên gia luật và kinh tế. Không dễ để đưa ra quyết định cấm hoàn toàn dịch vụ này, song rất cần những quy định pháp lý chặt chẽ hơn nữa để hạn chế thấp nhất những hệ lụy tiêu cực mà loại hình này gây ra cho xã hội. 

Cần những quy định pháp lý chặt chẽ hơn nữa để hạn chế thấp nhất những hệ lụy tiêu cực mà loại hình đòi nợ thuê gây ra cho xã hội. Ảnh: Thanh niên

Vốn luôn là một nhu cầu bức thiết của nhiều người, nhiều doanh nghiệp và của toàn xã hội. Song có một thực tế ở nước ta là không phải ai cũng dễ dàng tiếp cận được nguồn vốn chính quy bởi vô số rào cản hay quy định ngặt nghèo. Do đó không ít người đã phải cậy đến tín dụng đen, nhiều doanh nghiệp đã phải tìm vay từ những hợp đồng không chính thức với lãi suất cao gấp nhiều lần ngân hàng. Vì nhiều lý do khác nhau mà những khoản nợ ấy ngày càng trở nên khó đòi, bên cho vay bất đắc dĩ phải tìm đến dịch vụ đòi nợ thuê.

Không phải mất quá nhiều thời gian tìm kiếm bằng Google, bất kỳ ai cũng có thể tìm thấy hàng triệu kết quả liên quan đến cụm từ “đòi nợ thuê” với bảng giá và điều kiện hoạt động được công bố công khai. Rõ ràng, đòi nợ lâu nay trở thành một nhu cầu có thật trong xã hội nước ta và đã được pháp luật hợp thức hóa là một ngành nghề kinh doanh có điều kiện theo Nghị định số 104/2007/NĐ-CP.

Qua thời gian, không ít đối tượng lợi dụng các kẽ hở pháp lý đã làm biến tướng loại hình này dựa trên mối liên hệ hữu cơ giữa các công ty tài chính, công ty đòi nợ và các đối tượng hình sự. Nhiều cuộc đòi nợ đã không còn dừng ở thương lượng, đàm phán mà bắt đầu nhuốm màu bạo lực, khủng bố thậm chí đe dọa tính mạng người khác, gây hoang mang dư luận, làm ảnh hưởng trực tiếp đến tình hình an ninh trật tự xã hội. Trong nhiều vụ việc không chỉ có người bị đòi nợ mà người thân trong gia đình như cha, mẹ, anh, em, vợ, chồng, con cái thậm chí là hàng xóm cũng bị ảnh hưởng tiêu cực.

Đã có rất nhiều phản biện xã hội từ các góc nhìn khác nhau về sự tiêu cực của hoạt động đòi nợ thuê. Theo đó, dưới góc độ giáo dục, con cái của người bị nợ đang trong mọi độ tuổi đến trường bị khủng hoảng, mất niềm tin vào công bằng xã hội. Dưới góc độ gia đình, cha mẹ, vợ chồng, anh em... bị sang chấn tâm lý, ảnh hưởng đến sức khỏe, công việc, có không ít gia đình đổ vỡ hôn nhân. Dưới góc độ an ninh, an toàn xã hội, môi trường sống bị ảnh hưởng, trật tự công cộng xáo trộn...

 Với một quốc gia đề cao tính thượng tôn pháp luật thì thì đề xuất cấm kinh doanh dịch vụ đòi nợ thuê của TPHCM xứng đáng nhận được sự đồng tình. Đã đến lúc cần thiết có một biện pháp mạnh, quyết liệt để triệt tiêu hành vi xem thường pháp luật của không ít đối tượng hành nghề đòi nợ thuê cũng như hạn chế những nguy cơ mất an ninh trật tự. Song dưới góc độ kinh tế học và pháp luật thì đề xuất này dường như chưa thực sự thỏa đáng.

Cấm hay không cấm hoặc cho hoạt động với mức độ nào vẫn còn tùy thuộc vào quyết định của Chính Phủ. Song từ câu chuyện này, một lần nữa cho thấy sự thiếu nhất quán, thiếu chiều sâu của các cơ quan ban hành luật nước ta. Chính sự sơ sài, thiếu đánh giá tác động của loại hình kinh doanh đòi nợ đối với hoạt động kinh tế, an ninh xã hội…đã dẫn đến sự ra đời của những chính sách đầy kẽ hở nhưng thiếu tính chặt chẽ.

Đã đến lúc những người làm luật của các Bộ Ngành cần phải sửa sai một cách nghiêm túc và quyết liệt trước khi tham vấn cho Chính phủ về những quyết sách hợp tình hợp lý hơn.

Bình luận

Thời tiết các vùng
TP. Hà Nội
28°С
TP. Hồ Chí Minh
32°С
TP. Hạ Long
24°С
Nha Trang
30°С
Vũng Tàu
29,1°С

Đi lại

Đô thị

Giải trí

Kinh doanh

Diễn đàn