Đừng để Việt Nam trở thành bãi rác (Bài 3): Công nghệ xử lý nào phù hợp?

Tác giả: Hải Hà - Kênh VOV Giao thông 13/11/2018 02:30:06

VOVGT-Quản lý và xử lý an toàn các loại chất thải đang là một trong những vấn đề cấp bách đối với công tác bảo vệ môi trường ở nước ta hiện nay...


Đối với công nghệ chôn lấp rác, tính đến cuối năm 2015 có tới 80% bãi chôn lấp ráp của cả nước không hợp vệ sinh

>>> Đừng để Việt Nam trở thành bãi rác (Bài 2): Bất cập trong công tác quản lý công nghệ rác và những tác động tới môi trường

>>> Đừng để Việt Nam trở thành bãi rác (Bài 1): 'Loạn' công nghệ xử lý rác

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Kinh nghiệm của nhiều đô thị trên thế giới cho thấy, để đảm bảo môi trường đô thị được xanh, sạch đẹp, cần có những giải pháp hiệu quả, triệt để đối với rác thải đô thị, biến rác thải thành đầu vào cho quá trình sản xuất phân bón, nhiên liệu, phát triển rừng, không gian xanh cho đô thị.

Trong điều kiện hiện nay của Việt Nam, lựa chọn một công nghệ xử lý rác thải phù hợp là một câu hỏi đã và đang được rất nhiều các chuyên gia, người dân đặc biệt quan tâm.

Hiện nay, tại Việt Nam đang sử dụng 3 phương pháp chủ yếu để xử lý rác thải bao gồm chôn lấp, sản xuất phân compost và đốt rác.

Trong mỗi phương pháp xử lí rác, qua thời gian hoạt động đều bộc lộ những ưu và nhược điểm. Đối với công nghệ chôn lấp rác, tính đến cuối năm 2015 có tới 80% bãi chôn lấp rác của cả nước không hợp vệ sinh.

Tại các khu vực chôn lấp rác khu xử lý chất thải Nam Sơn, huyện Sóc Sơn, Hà Nộivà Khu xử lý chất Xuân Sơn trên địa bàn thị xã Sơn Tây và huyện Ba Vì vẫn còn tình trạng nước rỉ rác, mùi rác và ruồi đã gây ảnh hưởng đến chất lượng sống của người dân xung quanh.

Trong khi đó, tại Tp.HCM, năm 2016, người dân xung quanh khu vực xử lý chất thải rắn Đa Phước- Tp.HCM công nghệ Mỹ có vốn đầu tư hàng trăm triệu đô la Mỹ vẫn có hiện tượng mùi hôi thối từ nước thải của bãi rác gây ảnh hưởng đến hoạt động dân sinh…

Bên cạnh đó, còn nhiều bãi chôn lấp rác ở các địa phương là những bãi rác lộ thiên, không có hệ thống thu gom và xử lý nước rỉ rác và trong tình trạng quá tải… đang là nguồn gây ô nhiễm tới môi trường đất, nước, không khí.

PGS-TS Nguyễn Thế Chinh– Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách tài nguyên và Môi trường, Bộ Tài nguyên Môi trường phân tích, cùng là thực hiện chôn lấp rác, nhưng mỗi địa phương, mỗi khu xử lý rác thải lại có công nghệ chôn lấp khác nhau, trong đó nhiều nơi chất lượng chôn lấp chưa phù hợp. PGS-TS Nguyễn Thế Chinh nhấn mạnh:

“Nói về chôn lấp rác thải hiện nay thì tôi thấy HN có cả hiện đại, có cả vừa vừa và có cả rất lạc hậu. Ví dụ ở khu Nam Sơn thì người ta đã đưa công nghệ mới, công nghệ hiện đại vào nhưng ở nhiều huyện ngoại thành thì chôn lung tung, tận dụng ở ao hồ, những nơi rất mất vệ sinh. Hiện nay lẫn lộn nhiều cách chôn lấp, trong đó có cái đạt và chưa đạt”.

Đối với công nghệ sản xuất phân vi sinh, theo PGS-TS Vũ Thị Vinh, hiện nay phương pháp này chỉ giải quyết được một lượng nhỏ rác thải sinh hoạt do chưa phân loại rác tại nguồn và chất lượng phân sản xuất ra không đảm bảo yêu cầu quy định. Bên cạnh đó, một số lượng lớn rác cũng phải đem đi chôn lấp sau khi sản xuất phân hữu cơ.

Trong khi đó, đối với công nghệ đốt rác, gần 80% các cơ sở đốt không có kế hoạch thu hồi năng lượng. Hiện chỉ có 2% trong số hơn 160 cơ sở đốt rác thu hồi năng lượng để phát hiện

Bên cạnh đó nhiều công nghệ đốt lò nhỏ còn có nguy cơ gây phát thải những chất khí độc hại đến môi trường. Những lò đốt rác hiện đại theo công nghệ plasma thì đòi hỏi chi phí đầu tư cao, khả năng tiêu thụ điện năng lớn và tính khả thi cũng không cao trong điều kiện kinh tế của Việt Nam hiện nay. TS Doãn Hà Thắng- Chuyên gia vật lý plasma cho biết về xu hướng giải pháp công nghệ xử lý rác bằng phương pháp đốt:

“Thế giới người ta đưa các chất xúc tác khác vào, chỉ cần ở nhiệt độ từ 80-300 độ đã cắt được cái đuôi clo của đi ô –xin, furan. Đấy là 1 cái hướng công nghệ tiên tiến và ở Việt Nam cũng bắt đầu xuất hiện.Khả dĩ hơn là khí hóa rác, không sử dụng nhiệt độ sinh khối thấp, lượng ô xi vào giảm nhiều nhất và lượng khí ra đồng thời trở thành khí đốt. Với nhiệt độ thấp như thế, phát thải khí dioxin là nhỏ nhất hiện tại kể cả so sánh với các lò của thế giới”.

Theo các chuyên gia môi trường, các công nghệ xử lý chất thải rắn sinh hoạt ở nước ta ngày càng đa dạng nhưng hiệu quả thực tế chưa được tổng kết, đánh giá một cách đầy đủ. Trong khi đó, hiện nay, một số doanh nghiệp trong nước đã sáng chế ra những công nghệ xử lý rác Made in Việt Nam.

Đó là Công nghệ lò đốt chất thải rắn BD-Anpha của Công ty TNHHH 1 thành viên Đức Minh được nghiên cứu, chế tạo bởi đội ngũ nhà khoa học thuộc Viện Khoa học và công nghệ Nhiệt Lạnh thuộc Đại học Bách khoa và Viện Khoa học và kĩ thuật Môi trường, ĐH Xây dựng; và Công nghệ khí hóa điện rác của Công ty TNHH 1 thành viên Sa Mạc xanh.

Tuy nhiên, những công nghệ trong nước đang triển khai áp dụng hầu hết do các doanh nghiệp tư nhân đảm nhiệm nên việc hoàn thiện công nghệ cũng như triển khai ứng dụng trong thực tế còn gặp nhiều khó khăn.

Để giải quyết vấn đề rác thải tại các đô thị hiện nay, nhiều ý kiến cho rằng, việc lựa chọn công nghệ nào còn tùy thuộc vào những điều kiện thực tế của mỗi địa phương, nhưng cần đặc biệt quan tâm đến việc quy hoạch, bố trí các nhà máy xử lý rác phù hợp và các tiêu chuẩn khí thải, nước thải.. đầu ra của Nhà máy phải đảm bảo an toàn, thân thiện với môi trường. Những công nghệ gây nguy hại tới môi trường cần xem xét loại bỏ.

Việc lựa chọn công nghệ xử lý rác còn tùy thuộc vào những điều kiện thực tế của mỗi địa phương

Tại Nhà máy cơ khí chế tạo thiết bị của tỉnh Hà Nam đang có mô hình xử lý rác thải theo công nghệ mới do kĩ sư người Việt Nam sáng chế. Công nghệ xử lý rác mới có ưu điểm là không phải phân loại rác đầu vào và sản phẩm đầu ra hoàn toàn thân thiện với môi trường, đó là những sản phẩm phân bón và khí hóa có khả năng phát điện

Kênh VOV Giao thông có cuộc trao đổi với KS Nguyễn Gia Long- Giám đốc NHà máy cơ khí chế tạo thiết bị môi trường là người phát minh ra công nghệ khí hóa phát điện

PV: Thưa ông, xin ông cho biết những ưu điểm của công nghệ khí hóa phát điện?

KS Nguyễn Gia Long: Thực ra công nghệ khí hóa được làm từ lâu. Hiện nay chúng tôi đang khí hóa đa nhiên liệu, tức là trong rác của chúng ta có rất nhiều các loại vật chất thuộc những gốc phân tử khác nhau mà chúng tôi phải chuyển thành một nguyên liệu đồng nhất.

Thứ hai chúng tôi không đốt mà sử dụng nhiệt để bẻ gẫy các mạch hydro- các bon tạo ra khí đốt tổng hợp và than các bon. Trong đó khí đốt tổng hợp được sử dụng như một nhiên liệu cho động cơ đốt trong chạy để phát điện, còn phần các bon có thể làm ra những hỗn hợp cho ngành vật liệu xây dựng cây trồng tốt nhất?

PV: Công nghệ này có điểm gì khác biệt so với những công nghệ xử lý rác hiện nay Việt Nam đang xử lý thưa ông?

KS Nguyễn Gia Long: Trong công nghệ này đầu ra đã được xác định là chuyển hóa năng lượng nên đầu vào không cần phân loại rác tại nguồn, không kén chọn, kể cả rác đã được chôn lấp đều được chuyển hóa thành năng lượng. Những vật chất vô cơ, những công nghệ khác phải bỏ đi riêng công nghệ này sẽ được sử dụng và là 1 tác nhân tạo ra sự khí hóa trong điều kiện là thiếu ô xi để tạo ra khí đốt tổng hợp và các khóang chất để bổ sung cho các bon organic.

PV: Hiện nay, các nhà máy đốt rác của Việt Nam đang phải đối mặt với việc quản lý khí thải dioxin, furan. Vậy công nghệ khí hóa điện này có gây ra những khí gây tác động tới môi trường hay không?

KS Nguyễn Gia Long: Câu trả lời của tôi là không. Vì trong tất cả quá trình xử lý với chuyển hóa chúng tôi phải làm trong điều kiện là không có ô xy. Do vậy, nhà máy chúng tôi không có ống khói, và không có phát thải thứ cấp. Do vậy là những thành phần khí độc hại không mong muốn trong công nghệ này không có.

PV: Đến nay công nghệ này đã được triển khai tại các nhà máy xử lý rác nào và đã đi vào hoạt động chưa?

KS Nguyễn Gia Long: Hiện nay chúng tôi đang triển khai tại Hải Dương, Tp.HCM, Hà Nội và một số tỉnh thành khác. Tuy nhiên mới chỉ là bước triển khai lắp đặt thiết bị. Một 2 tháng tới sẽ đi vào hoạt động.

Thường một công nghệ mới, chúng tôi phải mất rất nhiều thời gian để triển khai đề án thực nghiệm và phải có thời gian để các Bộ ngành trung ương đo kiểm và đánh giá các thông số kỹ thuật. Khi đủ các yếu tố đó chúng tôi mới được cấp chứng chỉ được phép lưu hành do vậy phải mất một thời gian khá lâu.

Vì đây là công nghệ mới, khi triển khai trên diện rộng chúng tôi cũng gặp rất nhiều khó khăn . Khó khăn thứ nhất là vấn đề vốn vì nó quá mới nên là rất khó thuyết phục. Thứ hai, những thị phần ở các tỉnh thành đều có dự án , quy hoạch các khu xử lý rác đều có công nghệ nằm ở đó trước rồi.

Tôi hy vọng là từ một hai nhà máy sắp sửa vận hành nó đạt được hiệu quả kinh tế cao, kéo theo hiệu quả môi trường cao thì các nhà quản lý, nhà đầu tư thay đổi tư duy để thay đổi theo công nghệ tiên tiến này.

PV: Vâng xin cám ơn ông!

Xử lý và giải quyết vấn đề rác thải giữ vai trò quan trong đối với sự phát triển bền vững của đô thị. Bởi vậy, các cơ quan chức năng cũng cần sớm xây dựng các quy định để kiểm soát tốt chất lượng công nghệ trước khi nhập khẩu vào Việt Nam, mỗi địa phương khi quyết định lựa chọn một công nghệ xử lý rác cần đặc biệt quan tâm đến chất lượng các sản phẩm đầu ra sau khi xử lý như khí thải, nước thải...để tránh để lại những hậu quả tới môi trường.

Tác giả: Hải Hà - Kênh VOV Giao thông 13/11/2018 02:30:06
Bình luận

0 bình luận

    Chưa có bình luận

Gửi bình luận

Ảnh - Clip

VOVGT HÀ NỘI



VOVGT TP HỒ CHÍ MINH



MEKONG

Mạng xã hội

Thống kê lượt Like trang vovgiaothong.vn của các mạng xã hội trên thế giới.

Giao thông đô thị

Thể thao