Phân loại rác thải từ nguồn, bao giờ mới có thể triển khai? (Bài 1): Quá trình xử lý kém hiệu quả

Tác giả: Nguyễn Yên - Kênh VOV Giao thông 02/10/2018 15:07:30

VOVGT-Không tốn kém về tiền bạc, không mất nhiều thời gian nhưng sau nhiều năm triển khai, chương trình phân loại chất thải rắn sinh hoạt vẫn chưa như kỳ vọng..


Xe thu gom rác của lực lượng dân lập chỉ có một ngăn khiến việc phân loại rác của người dân thành công cốc

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Phân loại rác tại nguồn được coi là điểm mấu chốt trong quá trình xử lý và tái chế rác thải. Tại Hà Nội và nhiều đô thị ở nước ta, mặc dù đã tiến hành thí điểm nhưng hiệu quả công tác phân loại rác tại nguồn vẫn chưa được như kỳ vọng.

Vì thế, vấn đề mong mỏi của chính quyền, của các chuyên gia và người dân đô thị là phân loại rác thải từ nguồn để bảo vệ môi trường chưa biết bao giờ mới có thể triển khai trên diện rộng. Trong khi đó, vấn đề có thể nhận thấy ngay là, quá trình xử lý rác thải sẽ kém hiệu quả nếu rác không được phân loại từ nguồn.

Theo số liệu từ Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội, hiện mỗi ngày Hà Nội phát sinh hơn 5.400 tấn chất thải rắn sinh hoạt, trong đó tại khu vực các quận, thị xã là 3.200 tấn. Dù toàn bộ số rác thải phát sinh hằng ngày đều được thu gom, vận chuyển đến các cơ sở xử lý theo quy định, nhưng cách xử lý rác thải sinh hoạt vẫn đang được áp dụng bằng phương pháp chôn lấp là chủ yếu.

Trong khi đó, đối với rác thải sinh hoạt, việc phân loại trước khi xử lý, nhất là xử lý theo phương pháp hiện hành có ý nghĩa quan trọng. Bởi được phân loại tốt, khối lượng rác phải chôn lấp bao gồm cả rác có nguồn gốc hữu cơ lẫn vô cơ sẽ giảm xuống đáng kể, giảm độc hại do các loại vật liệu khó phân hủy tồn dư trong môi trường đất; giảm ô nhiễm về mùi hôi, nước rỉ rác; tiết kiệm diện tích đất dùng để chôn lấp.

Tuy nhiên, thực tế là, rác thải sinh hoạt hiện nay rất hỗn tạp: chai lọ thủy tinh, bì nhựa, kim loại; phế phẩm rau, củ, quả sau chế biến thực phẩm, thức ăn thừa... Với khối lượng hàng nghìn tấn mỗi ngày, nếu không phân loại tại nguồn thải thì không có cơ sở xử lý nào có thể làm nổi công việc tốn rất nhiều công sức này một khi rác đã thu gom về đơn vị

Tiến sĩ Ngô Thị Ngọc Anh - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Giới, gia đình và phát triển cộng đồng nêu ý kiến về vấn đề này:

"Chúng ta đã từng có quy định là rác thải thì phải được thu gom và phải được xử lý để đảm bảo môi trường. Nhưng chúng ta chưa làm được điều đó. Ở các đô thị lớn chúng ta cũng đã triển khai các dự án phân loại rác tại nguồn nhưng hết dự án thì đâu lại vào đấy. Điều này một phần xuất phát từ ý thức người dân, nhưng mặt khác cũng xuất phát từ việc xử lý thu gom của cơ quan chức năng chưa tốt".

Một người dân ở quận Hoàn Kiếm, Hà Nội, người từng tham gia thực hiện thí điểm phân loại rác cũng bày tỏ thất vọng vì việc làm này không được tiếp tục:

"Sau một thời gian thì không thấy ai nhắc tới việc phân loại rác nữa, rồi xe gom rác thành một loại nên người dân không còn bỏ riêng nữa, và không còn triển khai phân loại rác như trước đây nữa".

Trong khi đó, nếu phân loại tốt, các cơ sở xử lý còn tận dụng được lượng rác thải hữu cơ rất lớn để chế biến thành phân bón; nhiều loại rác thải có nguồn gốc vô cơ hoặc khó phân hủy có thể tận dụng để tái chế thành nguyên liệu sử dụng cho nhiều ngành sản xuất.

Tận dụng được rác thải, các cơ sở chế biến còn có thêm nguồn thu, tạo cơ sở để giảm giá thành xử lý, nâng cao thu nhập cho người lao động; có thêm nguồn lực đầu tư công nghệ mới, hiện đại, nâng cao hiệu quả kinh tế. Cùng với đó, ý thức bảo vệ môi trường của người dân cũng tăng lên.

Giáo sư Đặng Thị Kim Chi, nguyên Phó Viện trưởng Viện Khoa học và Công nghệ môi trường, Đại học Bách khoa Hà Nội nhấn mạnh những ý nghĩa này:

"Việc phân loại rác tại nguồn mang lại nhiều hiệu quả, bởi ta có thể tìm được những loại rác thải để tái chế sử dụng, hoặc tái chế làm nguyên liệu khác như tái chế giấy, tái chế nhựa, tái chế kim loại. Gần đây còn có rác thải điện tử nên rất cần chúng ta phân loại tốt để đảm bảo môi trường".

Các chuyên gia về môi trường đều khẳng định, quá trình xử lý rác thải sẽ kém hiệu quả nếu rác không được phân loại từ nguồn. Hơn nữa, việc phân loại rác tại nguồn sẽ góp phần tiết kiệm được tài nguyên, mang lại nhiều lợi ích từ việc tận dụng phế liệu tái chế.

Lò đốt rác tích nhiệt xử lý rác thải triệt để, bảo đảm môi trường khu vực, tiết kiệm chi phí vận hành

Không những thế, nó còn góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ và sử dụng hợp lý tài nguyên và môi trường, giảm thiểu ô nhiễm, đồng thời còn tiết kiệm chi phí thu gom, vận chuyển, xử lý. Lợi ích như vậy nhưng tại sao nó không được duy trì và được triển khai nhân rộng? Đây là câu hỏi còn đang bỏ ngỏ.

Trao đổi cùng phóng viên kênh VOV Giao thông, GS.TS khoa học Phạm Ngọc Đăng, Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam cho rằng, việc phân loại rác tại nguồn có nhiều ý nghĩa. Nhưng để triển khai thành công, cần thực hiện liên tục, không nóng vội vì việc thay đổi nhận thức người dân không phải ngày một ngày hai.

PV: Thưa ông, ông đánh giá thế nào về hậu quả môi trường từ việc chúng ta triển khai thu gom rác một cách thủ công, thiếu sự phân loại như hiện nay?

GS.TS Phạm Ngọc Đăng: Cái việc hiện nay cứ đổ đống tất cả các loại rác thải với nhau, vận chuyển cũng lẫn lộn với nhau rồi đem tới đổ ở một nơi nào đấy là rất thô sơ, tùy tiện.

Điều này gây ra nhiều hậu quả như ô nhiễm nguồn nước, bốc các mùi hôi thối làm ô nhiễm không khí, ô nhiễm đất; và có rất nhiều loại chất độc hại tồn tại rất lâu trong đất. Tôi cho rằng để phân loại rác thải tại nguồn thì hai rào cản hiện nay đó là.

Thứ nhất là tập quán sinh hoạt của người dân, chưa được văn minh. Chúng ta từng có nhiều dự án quốc tế tài trợ để làm thử việc phân loại rác thải ra các loại túi khác nhau như rác độc hại, rác không độc hại, rác dễ phân hủy hay rác cần phải đốt...

Nhưng sau khi dự án kết thúc, thì đồng thời các việc đó cũng kết thúc luôn bởi người dân chưa có thói quen đấy, đồng thời việc thu gom và xử lý rác thải cũng cần thực hiện khác nhau. Nhưng người dân lại thấy chỉ có 1 xe đi thu gom chẳng hạn nên họ nghĩ là việc làm phân loại của mình là vô ích, thành ra kể cả về mặt công nghệ, xử lý đến tập quán, ý thức của người dân chưa hình thành được lối sống văn minh này.

PV: Vậy ông có đóng góp gì để có thể triển khai được mô hình phân loại rác thải tại nguồn trong các đô thị?

GS.TS Phạm Ngọc Đăng: Thứ nhất, vấn đề làm sao để giáo dục, tuyên truyền cho người dân bằng cả hành động thực tế để người dân thay đổi nếp sống, thay đổi hệ thống toàn diện mới làm cho việc thu gom rác thải đạt được hiệu quả, vừa là hiệu quả kinh tế vừa là hiệu quả môi trường.

Thực tế hiện nay các Thành phố chỉ quan tâm tới chỉ tiêu duy nhất là tỷ lệ thu gom, nên vấn đề thu gom rác thải rất quan trọng đồng thời tìm ra công nghệ xử lý rác thải phù hợp.

PV: Xin được cảm ơn ông với các ý kiến trong chương trình hôm nay!

Không tốn kém về tiền bạc, không mất nhiều thời gian, công sức nhưng sau nhiều năm triển khai, chương trình phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn ở Hà Nội và các đô thị vẫn chưa đạt được hiệu quả, nếu không muốn nói là quay lại con số 0.

Vậy việc phân loại rác thải từ nguồn, vì sao chưa thể triển khai nhân rộng?

Tác giả: Nguyễn Yên - Kênh VOV Giao thông 02/10/2018 15:07:30
Bình luận

0 bình luận

    Chưa có bình luận

Gửi bình luận

Ảnh - Clip

VOVGT HÀ NỘI



VOVGT TP HỒ CHÍ MINH



MEKONG

Mạng xã hội

Thống kê lượt Like trang vovgiaothong.vn của các mạng xã hội trên thế giới.

Giao thông đô thị

Thể thao