Hà Nội, khó khăn hồi sinh các dòng sông 'chết' (Bài 1): Tranh luận giải pháp cải tạo sông Kim Ngưu

Tác giả: Nguyễn Yên - Kênh VOV Giao thông 11/09/2018 09:13:40

VOVGT - Đồng tình với sự cần thiết cải tạo sông Kim Ngưu (Hà Nội) nhưng nhiều ý kiến cho rằng cần bỏ ngay "ý tưởng cống hoá"...


Sông Kim Ngưu đang bị ô nhiễm nặng

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Nhiều con sông của Hà Nội hiện nay vẫn được ví như những cống nước thải khổng lồ của thành phố. Trên thực tế, để cứu những con sông “chết” này, thành phố Hà Nội đã trăn trở tìm nhiều giải pháp, nhưng đến nay, tình trạng ô nhiễm vẫn chưa được cải thiện.

Những dòng sông nội đô dưới sức ép của quá trình đô thị hóa, quy hoạch xây dựng không đồng bộ cùng với sự thiếu ý thức của người dân sống ven sông đã khiến chúng bị bức tử bởi sự ô nhiễm nghiêm trọng do nước thải sinh hoạt và nước thải công nghiệp chưa qua xử lý xả trực tiếp xuống sông. Vì thế, việc "giải cứu" như thế nào để các con sông Hà Nội xanh sạch bền vững là bài toán vô cùng hóc búa.

Cụ thể, ý tưởng chỉnh trang đô thị và cải tạo môi trường sông Kim Ngưu được đề xuất thực hiện trên diện tích khoảng 42 nghìn m2, chiều dài khoảng 1,2km từ ngã tư Lò Đúc - Trần Khát Chân đến cầu Mai Động, trong tương lai sẽ hoàn thành toàn tuyến 3km nối với trạm bơm Yên Sở.

Theo đó, việc cải tạo môi trường sông Kim Ngưu theo hướng tách toàn bộ hệ thống thu nước thải sinh hoạt từ các hộ dân vào đường ống thoát nước thải riêng biệt. Mặt nước chính của dòng sông phục vụ thoát nước mưa, tạo cảnh quan môi trường đô thị kết hợp chức năng thương mại dịch vụ phát huy yếu tố công cộng.

Các công trình dự kiến được xây dựng ở khu vực sông Kim Ngưu gồm quảng trường, đài phun nước, biểu tượng dự án; hai bãi đỗ xe thông minh 5 tầng; khu vực thương mại dịch vụ; tuyến phố đi bộ... Đơn vị tư vấn khẳng định các công trình này không làm ảnh hưởng đến dòng chảy của sông. Và nếu thực hiện thí điểm thành công 1,2km, sẽ làm hoàn chỉnh toàn bộ 3km của sông Kim Ngưu

Ông Bùi Danh Liên, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Hà Nội cho biết về cách thức có thể triển khai cống hóa sông Kim Ngưu:

"Có thể cống hóa sông Kim Ngưu đoạn từ Đại Cồ Việt đến Pháp Vân để làm bãi đỗ xe. Cách làm là bằng hình thức lắp ghép dầm bê tông hoặc dầm thép trên mặt sông. Ở từng đoạn một, nên trừ một khoảng trống để công tác nạo vét dòng sông khi cần thiết, xem xét về mặt thông thủy, về văn hóa tâm linh, ùn tắc giao thông, môi trường..."

 Cống nước thải xuống lòng sông Kim Ngưu hiện nay

Đánh giá về đề án này, các chuyên gia giao thông đô thị cho rằng, ý tưởng về đề án thiết kế, chỉnh trang lại dòng sông ô nhiễm là phù hợp, vừa duy trì được giá trị lịch sử văn hóa của dòng sông Kim Ngưu với sự tích Trâu Vàng. Nếu có các công trình kiến trúc cảnh quan, ánh sáng hiện đại vào ban đêm và sự sôi động vào ban ngày thì có thể trở thành không gian giống như hồ Hoàn Kiếm.

Tuy vậy, cũng không ít chuyên gia phản đối đề án cải tạo sông Kim Ngưu trên. Nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Sỹ Liêm cho rằng, đề án này đưa quá nhiều công trình thương mại, dịch vụ che khuất tầm nhìn trên mặt sông. Ông Phạm Sỹ Liêm nhấn mạnh, cải tạo môi trường sông Kim Ngưu là cần thiết. Nhưng cần hạn chế xây dựng các công trình ảnh hưởng đến tầm nhìn, dòng chảy của sông.

"Hà Nội đã cống hóa một số đoạn kênh mương nhưng vẫn có những trở ngại như nếu miệng cống không đủ chiều rộng thì khi mưa lớn sẽ làm giảm tốc độ dòng chảy; thứ hai là khi mưa xuống kéo theo một lượng lớn rác thải xuống lòng cống thì công tác bảo trì, bảo dưỡng rất khó khăn gây tắc nghẽn và ô nhiễm môi trường. Đã có rất nhiều ý tưởng được khởi xướng, nhưng đây vẫn chưa phải là giải pháp “giải cứu” hợp lý".

Mặt khác, các chuyên gia cũng nêu ý kiến rằng, dự án này cần được nghiên cứu triển khai trên toàn bộ chiều dài 3km của sông Kim Ngưu. Bởi nếu chỉ thực hiện cải tạo trên 1,2km, nước thải đổ ra sông sau 1,2km sẽ hòa vào nước của dòng sông đoạn sau gây ô nhiễm nặng nề hơn cho dân cư đoạn sông 2km còn lại.

Vì thế, sẽ là phù hợp hơn nếu nghiên cứu dự án theo 3 giai đoạn: Thoát nước thải sinh hoạt cho các công trình dân sinh hai bên sông suốt chiều dài 3km; Xử lý dòng chảy (nước mưa hoặc nước cấp) của sông và cuối cùng là đầu tư xây dựng các công trình văn hóa, dịch vụ kinh doanh ven sông.

Các chuyên gia cũng đóng góp ý kiến, cần đề xuất phương án quy hoạch toàn bộ dòng sông Kim Ngưu. Bên cạnh đó, hiện trong phương án giới thiệu đang có hệ thống thương mại dịch vụ quá nhiều, thiếu các dự án phục vụ công trình công cộng, nơi sinh hoạt cộng đồng. Ở một vài điểm nên làm cầu vượt sông. Điều này vừa tăng diện tích sử dụng vừa làm các công trình phục vụ cộng đồng.

Cuộc tranh luận về giải pháp hồi sinh sông Kim Ngưu chưa biết đến khi nào mới có hồi kết, thì hàng ngày người dân sinh xung quanh đây vẫn đang phải sống trong ô nhiễm, khổ sở bởi mùi hôi thối...

Ý tưởng cải tạo chỉnh trang 1,2 km đoạn sông từ ngã tư Lò Đúc - Trần Khát Chân-Minh Khai đã và đang nhận được nhiều kỳ vọng tích cực. Nếu được thực hiện sẽ tạo ra một cảnh quan đô thị tốt, làm sống lại một đoạn sông Kim Ngưu hiện đã chết để trở thành dòng sông, với cảnh quan đẹp trong một khu vực đô thị, góp phần tích cực vào hệ thống tiêu thoát nước của Thủ đô và về lâu dài sẽ tạo hiệu ứng nâng cao giá trị bất động sản, dịch vụ và du lịch của khu vực sông Kim Ngưu.

Tuy nhiên, để ý tưởng này được triển khai và thành công trong thực tiễn thì còn rất băn khoăn, đến từ cả người dân cũng như các chuyên gia. Phóng viên kênh VOV Giao thông đã ghi nhận nhiều ý kiến đóng góp xung quanh vấn đề này:

"Việc cống hóa được Hà Nội làm thường xuyên và có hiệu quả tốt. Tuy nhiên, cần phải chặt chẽ hơn tránh trường hợp như trước đây, ví dụ như cống hóa đường Nguyễn Khánh Toàn, mục đích là làm bãi đỗ xe nhưng sau đó làm nhà tạm, nhà lắp ghép, làm thương mại. Hà Nội cũng từng kêu gọi nguồn vốn xã hội hóa dự án cải tạo các cống thoát nước thải như: mương Nghĩa Đô, Phan Kế Bính. Tuy nhiên, sau một thời gian hoạt động TP phải ra Quyết định thu hồi do doanh nghiệp sử dụng đất sai mục đích."

"Là người dân sinh sống trong khu vực gần sông Kim Ngưu tôi rất ủng hộ phương án cải tạo sông cho bà con đỡ bị ô nhiễm nhưng không đồng tình với việc thương mại hóa khu vực này. Ví dụ như nếu bố trí nhà để xe cao tầng hai bên bờ lấn ra mặt sông, thế thì đứng đầu sông làm sao còn thấy được mặt sông, như thế thì càng thêm bí bách"

"Thiết kế đô thị, dòng sông là trục cảnh quan không gian mở là quan trọng nhất. Vì thế hướng về dòng sông là nguyên tắc bắt buộc nên giải pháp tổ chức kiến trúc cảnh quan hướng về dòng sông phải là quan trọng nhất. Nếu cần bổ sung khối kiến trúc, thì lựa chọn khối tích nhỏ và theo hướng liên kết ngang là hợp lý hơn kiểu liên kết dọc tạo thành đường phố như Dự án này đã nêu. Tôi không đồng tình với việc đặt vào công trình tòa nhà 3, 4 tầng để làm dịch vụ. Nếu buộc phải có thì nhất thiết cần đánh giá mức độ".

Trong khi cuộc tranh luận về việc làm sạch cách nào, cải tạo ra sao..vẫn chưa biết đến khi nào mới có hồi kết, thì hàng ngày hàng giờ, người dân sinh sống và đi lại dọc 2 bên sông Kim Ngưu vẫn phải sống trong ô nhiễm, khổ sở bởi mùi hôi thối và thấp thỏm với nguy cơ dịch bệnh thường trực từdòng nước thải đen ngòm, đặc quánh.

Và không chỉ sông Kim Ngưu mà hệ thống sông Tô Lịch, sông Lừ, sông Sét trong những năm qua, do quá trình đô thị hóa nhanh cùng với việc cải tạo, phục hồi chỉ mới dừng lại ở mức tạm thời, không triệt để nên đã khiến dòng sông nội đô Hà Nội bị ô nhiễm nghiêm trọng. Đã đến lúc, chúng ta cần tìm ra những giải pháp hữu hiệu để giải cứu những dòng sông này.

Tác giả: Nguyễn Yên - Kênh VOV Giao thông 11/09/2018 09:13:40
Bình luận

0 bình luận

    Chưa có bình luận

Gửi bình luận

Ảnh - Clip

VOVGT HÀ NỘI



VOVGT TP HỒ CHÍ MINH



MEKONG

Mạng xã hội

Thống kê lượt Like trang vovgiaothong.vn của các mạng xã hội trên thế giới.

Giao thông đô thị

Thể thao