Nhức nhối tình trạng ô nhiễm tại các đô thị (Bài 1): Báo động đỏ

Tác giả: Hải Hà - Kênh VOV Giao thông 04/09/2018 08:05:00

VOVGT - Các đô thị lớn ở Việt Nam đang đứng trước nguy cơ lọt vào nhóm các thành phố ô nhiễm không khí nhất thế giới...


Tình trạng ô nhiễm tại các đô thị lớn của Việt Nam đang có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Tình trạng ô nhiễm không khí đang là vấn đề nan giải của nhiều đô thị trên thế giới. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), 90% số người trên thế giới đang phải tiếp xúc với không khí bị ô nhiễm và mỗi năm có khoảng 7 triệu người tử vong do phơi nhiễm với các hạt bụi siêu nhỏ trong không khí. 

Hiện nay, tại các đô thị lớn của Việt Nam như Hà Nội và Tp.HCM, tình trạng ô nhiễm không khí có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây. Mặc dù, các cấp, các ngành và chính quyền địa phương đã có nhiều giải pháp nhưng tình hình chưa có nhiều cải thiện. 

Bởi vậy, rất cần sự nỗ lực của các cơ quan chức năng và các tổ chức, người dân cùng nhau phối hợp, tìm kiếm những giải pháp để kiểm soát tình trạng ô nhiễm không khí, đảm bảo cho các đô thị phát triển xanh và bền vững.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), năm 2016, hơn 60.000 người tử vong  do bệnh tim, đột quỵ, ung thư phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính và viêm phổi ở Việt Nam đều có liên quan tới ô nhiễm không khí. 

Trong khi đó, từ số liệu của WHO, Trung tâm phát triển sáng tạo xanh (Green ID) đưa ra con số có tới 91% so ngày trong quý I đầu năm 2018, mức độ ô nhiễm không khí của Hà Nội vượt tiêu chuẩn cho phép của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) . Người dân Hà Nội đang phải tiếp xúc với không khí bị ô nhiễm xếp thứ hai trong số 23 thành phố được khảo sát ở một số quốc gia Đông Nam Á (bao gồm Việt Nam, Thái Lan, Myanmar và Indonesia).

Mặc dù kết quả nghiên cứu cho thấy, chất lượng không khí tại Hà Nội năm 2017 được cải thiện so với năm 2016. Tuy nhiên, số lượng ngày chất lượng không khí ở mức “rất có hại” và “có hại cho sức khoẻ” vẫn giữ xu hướng gia tăng.

Quá trình đô thị hóa nhanh chóng đã dẫn đến nhiều hệ lụy môi trường

Trong khi đó, theo báo cáo về chỉ số năng lực quản lý môi trường (EPI) năm 2018 của đại học Yale, Việt Nam xếp hạng thứ 159/180 quốc gia về chất lượng không khí. 

Điều đáng lưu ý, số lượng ngày mà Hà Nội hàm lượng bụi lơ lửng có đường kính nhỏ hơn hoặc bằng 2,5 µm – 10 µm- micromet (PM2.5, PM 10) ngày càng có xu hướng tăng, là mối lo ngại của không ít người dân đô thị. 

Ông Hoàng Dương Tùng- Nguyên phó Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường cho rằng, việc người dân e ngại về chất lượng không khí của Hà Nội nói riêng và các đô thị khác nói chung là có cơ sở. Bởi việc đánh giá chất lượng không khí của Hà Nội không thể thực hiện bằng cảm tính mà phải thực hiện quan trắc đo online 24/24 và có cách tính toán để làm thế nào để kiểm soát chất lượng của số liệu và so sánh với các tiêu chuẩn. Ông Hoàng Dương Tùng cho biết: 

“Qua các số liệu quan trắc của nhiều năm thì chúng tôi thấy rằng những cái ngày của Hà Nội, giá trị trung bình ngày có nồng độ bụi 2.5 vượt quá quy chuẩn ngày càng tăng và như vậy là 1 thực tế rất đáng báo động.  Nhiều cơ quan báo chí cũng đã nêu lên hiện tượng đó, và cần có những giải pháp để cải thiện chất lượng không khí ở Hà Nội, Tp.HCM”.

Theo kết quả nghiên cứu của Viện sức khỏe Nghề nghiệp và Mội trường, tình trạng ô nhiễm không khí có tác động và ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân đô thị, đặc biệt là những người sống gần đường giao thông và các nút giao thông. Bác sĩ Đinh Xuân Ngôn công tác tại Viện Sức khỏe nghề nghiệp và Môi trường cho biết:

“Khi mà kết quả của chúng tôi về ô nhiễm môi trường, thứ nhất là ô nhiễm bụi rất trầm trọng, cả mùa đông và mùa hè. Cái thứ hai là hơi xăng và tiếng ồn . Về vấn đề sức khỏe của cộng đồng dân cư sống gần các trục đường giao thông, qua khám thì có những biểu hiện bệnh về hệ hô hấp, hệ thần kinh trung ương và bệnh tim mạch có liên quan đến ô nhiễm không khí”.

Giáo sư – Tiến sĩ Hoàng Xuân Cơ- Giảng viên cao cấp khoa môi trường, trường ĐH Khoa học tự nhiên cho rằng, tình trạng ô nhiễm không khí tại các đô thị của Việt Nam chưa đến mức nghiêm trọng như báo chí đã nêu trong thời gian gần đây. Giáo sư- Tiến sĩ Hoàng Xuân Cơ bày tỏ quan điểm:

“Vấn đề ở chỗ là chúng ta có quá bi quan hay không? Và trong 10-20 năm tới có quá là nguy hiểm hay không. Tôi thì tôi đánh giá nó chưa đến mức nguy hiểm. Nếu như chúng ta vẫn giữ các giải pháp như hiện nay thì nó không phải như thế nhưng giảm sức khỏe và thiệt hại kinh tế thì vẫn có”. 

Theo Giáo sư Hoàng Xuân Cơ, vấn đề cần thiết hiện nay, là các cấp, các ngành và người dân cần thay đổi nhận thức và hành động từ những hoạt động xả thài và tìm kiếm những giải pháp phù hợp nhằm kiểm soát ô nhiễm không khí tại các đô thị. 

Vấn đề cấp thiết bây giờ là thay đổi nhận thức và kiểm soát tình trạng ô nhiễm không khí tại các thủ đô lớn

PV Kênh VOV Giao thông đã có cuộc trao đổi với ông Mai Trọng Thái - Chi cục trưởngChi cục bảo vệ môi trường- Sở Tài Nguyên và Môi trường Hà Nội về thực trạng ô nhiễm không khí tại Hà Nội hiện nay.

PV: Thưa ông, xin ông cho biết, theo kết quả quan trắc những tháng đầu năm, hiện nay chất lượng không khí tại Hà Nội đang ở tình trạng như thế nào?

Ông Mai Trọng Thái: Căn cứ vào chất lượng quan trắc 4 tháng đầu năm,  các chỉ số AQI, đặc biệt các chỉ số về nồng độ bụi PM2.5, PM 10 theo thống kê của hàng ngày và của hàng tháng đều ở mức trung bình, chỉ có 1 số trạm giao thông ở Minh Khai, Hàng Đậu chỉ số PM 2.5 hơi kém ở mức 54-56, so với mức trung bình 50. Như vậy mức độ cũng đạt ở mức tương đối ở mức trung bình kém. 

Nếu ở chỉ số tính chung AQI, chất lượng không khí là hướng cải thiện tốt dần lên so với quý IV năm 2017, Là chất lượng khi đó vẫn bị ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc và có mưa phùn, nhiệt độ ẩm thấp gây ảnh hưởng đến không khí.

Chúng ta phải hiểu chất lượng không khí có rất nhiều nguyên nhân gây nên, những vấn đề về thời tiết, khí hậu cũng là một tác nhân gây lên. Ngoài ra chúng ta cũng phải đánh giá tất cả các nguồn thải từ khu công nghiệp, phương tiện giao thông để gây ảnh hưởng. 

Những cái này đưa ra những thách thức cho nhà quản lý để đưa ra những giải pháp một cách đồng bộ và hiệu quả từ giảm thiểu phương tiện cá nhân đến các phương tiện không đảm bảo chất lượng tham gia giao thông.

PV: Như vậy, kết luận chất lượng ô nhiễm không khí của Hà Nội đang ở mức báo động là không chính xác, thưa ông?

Ông Mai Trọng Thái: Hiện nay, Hà Nội vẫn đưa lên thông tin đại chúng từ cổng trang web điện tử thành phố và đài truyền hình HN.., các thông tin AQI đều được đưa ra cho người dân biết. Với thông tin về không khí ở tại ĐSQ Mỹ tại vị trí lắp đặt ở gần ngã tư Láng Hạ với nhiều công trình xây dựng xung quanh. 

Vị trí đó phản ánh với mức độ như vậy là hơi cao. PM2.5 là 62,5. Cái phản ánh đó tại vị trí cục bộ. Nếu như để đánh giá chung chất lượng không khí thành phố cần phải đánh giá một cách khách quan trên cả tổng thể môi trường giao thông, môi trường đô thị và trên tất cả. và chúng ta xác định, chỉ số bình quân AQI hàng ngày để chúng ta đánh giá một cách khách quan thì mới có thông báo tin cậy số liệu cho người dân .

Cái này thành phố đang chỉ đạo Sở Tài Nguyên và Môi trường trong năm 209-2020 đầu tư đồng bộ một hệ thống quan trắc không khí và môi trường nước để kiểm soát chất lượng nước và không khí.

PV: Vâng xin cám ơn ông!

Tình trạng ô nhiễm không khí không chỉ gây ảnh hưởng, tác động trực tiếp đến sức khỏe của người dân đô thị, làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh về đường hô hấp, và làm tăng các chi phí y tế. 

Ô nhiễm không khí xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ các khu công nghiệp, các hoạt động xây dựng, và phương tiện giao thông. Trong đó, khí thải phương tiện giao thông chiếm vai trò chủ đạo.

Tác giả: Hải Hà - Kênh VOV Giao thông 04/09/2018 08:05:00
Bình luận

0 bình luận

    Chưa có bình luận

Gửi bình luận

Ảnh - Clip

VOVGT HÀ NỘI



VOVGT TP HỒ CHÍ MINH



MEKONG

Mạng xã hội

Thống kê lượt Like trang vovgiaothong.vn của các mạng xã hội trên thế giới.

Giao thông đô thị

Thể thao