Hà Nội loay hoay tìm giải pháp cải tạo chung cư cũ

Tác giả: Hải Hà - Kênh VOV Giao thông 01/07/2018 09:22:27

VOVGT - Bên cạnh phát triển những khu vực đô thị mới, Hà Nội và Tp.HCM đã và đang có kế hoạch tái thiết những khu vực đô thị cũ đã xuống cấp.


Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh chóng trong thời gian gần đây khiến nhiều đô thị nảy sinh nhiều bất ổn cần phải sớm được khắc phục và giải quyết.

Bên cạnh phát triển những khu vực đô thị mới, Hà Nội và Tp.HCM đã và đang có kế hoạch tái thiết những khu vực đô thị cũ đã xuống cấp, đặc biệt là các khu chung cư cũ để phát triển. Tuy nhiên, quá trình này gặp không ít khó khăn và thách thức trong quá trình thực hiện. 

Hà Nội vẫn loay hoay chuyện cải tạo chung cư cũ. Ảnh: Thời báo kinh doanh

Số liệu thống kê của Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam cho thấy, tại Hà Nội có khoảng 1.500 chung cư cũ tại 76 khu và 306 nhà chung cư độc lập có quy mô từ 2-5 tầng. Đa số các chung cư này được xây dựng từ những năm 1960 đến những năm 1990 nên đến nay đều rơi vào tình trạng xuống cấp, nhiều tòa nhà chung cư, căn hộ bị đục, cơi nới xây dựng, trong khi hệ thống hạ tầng giao thông, hạ tầng xã hội xung quanh bị quá tải.

Mật độ xây dựng tại nhiều khu chung cư tăng nhanh, thậm chí diện tích cơi nới tăng gần bằng diện tích xây dựng ban đầu tư khu tập thể Nguyễn Công Trứ.

Trước thực trạng này, để nâng cao chất lượng sống cho người dân hiện đang sống tại các khu chung cư, khu tập thể cũ, chính quyền thành phố Hà Nội đã có chủ trương cải tạo, nâng cấp, phá vỡ, xây dựng mới các chung cư cũ với sự tham gia của các chủ đầu tư bất động sản. Tuy nhiên, đến nay mới có 14 chung cư cũ được xây mới và đưa vào sử dụng, 5 chung cư cũ đang phá dỡ triển khai xây dựng, 4 chung cư cũ nguy hiểm cấp D đang tổ chức di dời nhưng chưa có phương án xây dựng lại.

Phân tích về nguyên nhân khiến tiến độ cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ của Hà Nội diễn ra chậm chạp, ông Martin Rama- Giám đốc khu vực Nam Á của Ngân hàng Thế giới, người đã có hơn 8 năm làm việc và sinh sống tại Hà Nội cho biết:

"Ý tưởng xây dựng các chung cư cũ của Hà Nội là đưa người dân ra khỏi tòa nhà, phá vỡ, xây dựng nó và đưa người dân trở lại. Tuy nhiên, người dân không đồng ý với giải pháp này do đây là nơi mà họ đã gắn bó, họ đã sinh sống và làm ở khu vực đó nên rất khó để di dời họ. Chính vì vậy, tôi chưa thấy nhiều sự tiến triển trong việc cải tạo khu tập thể cũ ở Hà Nội".

Một số chuyên gia cho rằng, sở dĩ các chung cư cũ gặp khó khăn trong quá trình thực hiện cải tạo, xây dựng nằm ở vấn đề nằm ở mục tiêu và phương pháp tiếp cận không phù hợp. Nhà nước lãnh đạo, chỉ đạo công tác cải tạo chung cư cũ, nhưng yếu tố quyết định sự thành bại của dự án lại phụ thuộc vào người đang sử dụng chung cư và người chủ đầu tư.

Trong khi đó, chủ đầu tư và người sử dụng chung cư lại không đạt được tiếng nói chung về vấn đề lợi ích. Một số ý kiến cho biết:

# "Người chủ đầu tư vẫn mong muốn có thêm được nhiều diện tích để bán, còn người dân mong muốn có một ngôi nhà rộng rãi hơn, ở nguyên tại chỗ, tiện nghi nhiều hơn nhưng không phải bỏ tiền. Tức là cả hai bên đều có mục tiêu quá tham vọng và không thể đối thoại được với nhau. Kết quả là thất bại là điều tất yếu".

# "Thứ nhất là thỏa thuận về giá cả, thứ hai là thỏa thuận về tái định cư tại chỗ. Hiện nay, đã có nhiều dự án đề xuất rồi nhưng với những cái thỏa thuận về 2 vấn đề đó mà người dân không đồng thuận".

TS Nguyễn Quang- Giám đốc Chương trình định cư con người Liên hợp quốc tại Việt Nam (UN-Habitat) cho rằng hiện nay vai trò tham vấn cộng đồng, chia sẻ và đánh giá để đảm bảo lợi ích chung và lợi ích riêng tại các dự án này chưa được thực sự coi trọng. Trong khi đó, vấn đề các nhà đầu tư quan tâm chủ yếu là chi phí và lợi ích, chủ đầu tư chỉ thực hiện khi đảm bảo có lợi nhuận.

Bởi vậy, có thể dễ dàng nhận thấy, thời gian qua, những chung cư cũ có vị trí trung tâm, đặc biệt những chung cư có vị trí đất nóng, có giá trị thương mại cao thì dễ thực hiện, điển hình như khu chung cư Kim Liên. Song các chuyên gia cũng lưu ý, quá trình tái thiết các khu chung cư cũ có thể làm gia tăng thêm một lượng lớn dân cư nên cần phải xây dựng một mô hình quản trị phù hợp. Ngoài ra, cũng cần quan tâm đến cải thiện hệ thống cơ sở hạ tầng giao thông, hạ tầng xã hội, tránh làm xuất hiện thêm nhiều điểm ùn tắc tại những khu vực này, không đẩy trách nhiệm này cho nhà nước, chính quyền đô thị.

Hà Nội có nhiều chung cư cũ đã xuống cấp nghiêm trọng. Ảnh: Diễn đàn doanh nghiệp

Liên quan đến vấn đề này, phóng viên đã có cuộc trao đổi với TS.KTS Trương Văn Quảng- công tác tại Hội Quy hoạch phát triển Đô thị Việt Nam về một số giải pháp cần lưu ý trong quá trình xây dựng, cải tạo, tái thiết các chung cư cũ của Hà Nội.

Nội dung cuộc trao đổi tại đây:

PV: Thưa ông, sau 10 năm, tỷ lệ cải tạo, sửa chữa và xây mới các chung cư cũ của Hà Nội vẫn đạt tỷ lệ thấp. Theo ông, đâu là nguyên nhân của tình trạng này?

TS.KTS Trương Văn Quảng: Trong 10 năm vừa qua, Hà Nội và một số thành phố khác đã có chính sách để cải tạo nâng cấp, phá dỡ, xây dựng lại chung cư cũ bị hỏng. Vừa qua, chúng ta đã có đánh giá, phân loại thống kê các chung cư nhưng quá trình thực hiện,10 năm nay Hà Nội mới làm khoảng được 10 chung cư, được khoảng 1 %.

Nguyên nhân là chúng ta đã có những chính sách, Nghị định 101 của Chính phủ năm 2015 nhưng vẫn chưa tháo gỡ được nhiều, vì nhiều lí do. Thực tế trong quá trình quản lý vận hành chung cư hiện nay có rất nhiều vấn đề liên quan đến sử dụng đất, bà con cơi nới, mua đi bán lại, không gian công cộng…cho nên công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư rất khó khăn. Trong Nghị định 101, hệ số bồi thường tái định cư chưa quy định chưa rõ ràng gây khó khăn cho các chủ đầu tư khi bồi thường, tái định cư.

Thứ hai là không quy định phân cấp. Một số chung cư đơn lẻ có thể giao cho cấp quận chứ không nhất thiết giao cho thành phố. Đặc biệt, nguồn lực của thành phố không có nhiều chủ yếu dựa vào nguồn lực của các chủ đầu tư. Thành phố đang có hướng mời các chủ đầu tư có vốn đầu tư lớn như Sungroup, Vingroup. Vấn đề lớn nhất vẫn là giải quyết quyền lợi giữa chủ đầu tư với bà con và chính quyền đô thị. Cái này cần có thời gian xem xét và định hướng lớn.

PV: Trong thời gian tới, chúng ta cần có những giải pháp như thế nào trong ngắn hạn và dài hạn để đẩy nhanh quá trình tái thiết các chung cư cũ?

TS.KTS Trương Văn Quảng: Giải pháp thứ nhất là giải pháp về quy hoạch. Hiện nay, chúng ta đã mời một số tập đoàn lớn làm quy hoạch 1/100 đối với các khu vực tái định cư. Cái này tôi nghĩ phải làm cho toàn khu chứ không nên làm riêng lẻ, đơn lẻ như thời gian vừa qua. Nếu quy hoạch này làm tốt thì chúng ta sẽ tạo ra một khu đô thị mới, trong đó đảm bảo đầy đủ về mặt hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng dịch vụ.

Thứ hai là chúng ta làm công tác điều tra xã hội học rất tốt, xem các đối tượng có nhu cầu cụ thể ra sao, bao nhiêu phần trăm mong muốn tái định cư tại chỗ…và xem xét đến chế độ chính sách của các đối tượng người dân ở trong đó.

Về cơ chế chính sách, chắc chắn chúng ta phải xem xét, điều chỉnh lại một số quy định, điều khoản trong Nghị định 101 hay Luật nhà ở. Trong đó xem xét đến hệ số bồi thường. Hệ số bồi thường không nhất thiết là cố định mà có thể thay đổi linh hoạt tùy theo vị trí của từng khu chung cư. Và đặc biệt các hộ ở dưới tầng 1 thì có quyền thuê lại ở tầng 1 để người dân có thể kinh doanh.

Thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định 11 quản lý quy hoạch kiến trúc nhà cao tầng ở khu vực nội đô lịch sử, ở đó xác định tầng cao của một số khu chung cư cũ mà chuẩn bị tái định cư.

Về mặt ngắn hạn và dài hạn là giải quyết triệt để và toàn bộ nhà chung cư cũ nát ở khu vực lịch sử để sau này tái phát triển thành một khu chung cư văn minh lịch sự, sạch sẽ, khang trang hơn.

PV: Vâng xin cám ơn ông!

Các chung cư cũ của Hà Nội đến nay đã xuống cấp về chất lượng và cần phải được tái thiết để trẻ hóa, nâng cao chất lượng không gian sống, phù hợp với cấu trúc tổng thể chung của toàn thành phố, nhất là khi Hà Nội có định hướng phát triển thành một đô thị thông minh, xanh và bền vững trong tương lai. Bởi vậy, chính quyền thành phố, các cơ quan chức năng cần tìm những giải pháp tháo gỡ, giải quyết hài hòa lợi ích giữa các bên liên quan nhằm đẩy nhanh tiến độ các dự án này.

Tác giả: Hải Hà - Kênh VOV Giao thông 01/07/2018 09:22:27
Bình luận

0 bình luận

    Chưa có bình luận

Gửi bình luận

Ảnh - Clip

VOVGT HÀ NỘI



VOVGT TP HỒ CHÍ MINH



MEKONG

Mạng xã hội

Thống kê lượt Like trang vovgiaothong.vn của các mạng xã hội trên thế giới.

Giao thông đô thị

Thể thao