Xây dựng bể ngầm chứa nước mưa để hạn chế úng ngập: Các chuyên gia nói gì?

Tác giả: Hải Hà - Kênh VOV Giao thông 29/06/2018 06:53:22

VOVGT - Vừa qua, Công ty TNHH 1 thành viên thoát nước Hà Nội đang đề xuất xây dựng thí điểm bể ngầm chứa nước mưa như một giải pháp để giảm thiểu úng ngập.


Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Khi mưa, một số tuyến đường ở Hà Nội có hệ thống thoát nước kém, Ảnh: Petrotimes

Theo các chuyên gia, tình trạng úng ngập cục bộ ở Hà Nội có rất nhiều nguyên nhân. Địa hình khu vực nội đô của Hà Nội chỉ cao hơn từ từ 6- 6,5m so với mực nước biển, trong khi đó gần 55% diện tích toàn thủ đô có độ dốc dưới 10% nên khả năng thoát nước tự nhiên của thành phố còn hạn chế. Trong khi đó, quá trình đô thị hóa nhanh, hạ tầng kỹ thuật đô thị không theo kịp với tốc độ gia tăng dân số, nhiều công trình xây dựng mới, diện tích bê tông hóa càng nhiều gây ảnh hưởng đến khả năng thoát nước của đô thị.

Thời gian qua, mặc dù chính quyền thành phố Hà Nội đã chỉ đạo các đơn vị thực hiện nhiều giải pháp để hạn chế úng ngập. Tuy nhiên, theo lãnh đạo Sở Xây dựng Hà Nội, với điều kiện thời tiết diễn biến phức tạp, dự báo mùa mưa năm 2018, lượng mưa sẽ vượt trung bình nhiều năm, trong các tháng cao điểm lượng mưa có xu hướng tăng từ 5-10% nên Hà Nội sẽ vẫn tồn tại 15 điểm úng ngập.

Trước tình hình này, để giải quyết một số điểm úng ngập cố hữu tại khu vực nội đô, Công ty TNHH 1 TV Cấp thoát nước đề xuất với UBND TP Hà Nội xem xét cho ý kiến với việc thí điểm xây bể ngầm chứa 2000m3 nước chống ngập ở ngã năm Đường Thành, chợ Hàng Da, quận Hoàn Kiếm. Ông Bùi Ngọc Uyên, Phó phòng Đối ngoại Truyền thông- Công ty Thoát nước Hà Nội cho biết, việc xây dựng bể ngầm chứa nước vừa có chức năng giảm tải cho hệ thống thoát nước khi có mưa lớn vừa là nơi trữ nước để có thể tái sử dụng. Hiện đơn vị cũng đang chờ ý kiến đánh giá từ các cơ quan chức năng chuyên môn đối với đề xuất này.

Một số ý kiến cho biết về mô hình hồ ngầm chứa nước mưa:

# "Hệ thống này vừa sử dụng tại chỗ, vừa giảm tải, (điều hòa, điều tiết) và còn dùng cho mục đích khác. Hiện có 2 loại hình, 1 loại hình áp dụng ở những điều kiện, chứa nước đó sau đó ngấm xuống nước ngầm. Trong điều kiện của phố cổ, phố cũ của Hà Nội sẽ trữ kín, trên đấy cũng cần bảo vệ công trình. Chủ yếu là hạn chế úng ngập, thứ hai là tận dụng nguồn nước tái sử dụng".

# "Với cách làm đấy, đào một hố lên và làm khối xốp ở dưới để có khả năng ngậm nước thì tốt, nhưng sau khi được ngậm nước như vậy rồi thì cần phải thấm qua các lớp đất khác nữa. Đấy là những cái hiệu quả. Cái này rất tốt cho những vùng khô, bề mặt bị bê tông hóa, có những bể như thế này nó sẽ thu nước bề mặt qua lớp xốp đấy và nó phân tán tản ra, thấm sâu vào các lớp địa chất ở dưới".

 

TS Phạm Sanh- Chuyên gia giao thông đô thị cho biết, để hạn chế tình trạng úng ngập cục bộ tại các đô thị, Nhật Bản đã xây dựng bể ngầm chứa nước mưa với nhiều quy mô khác nhau từ khu dân cư, các không gian công cộng. Hiện mô hình hồ ngầm chống ngập cũng đã được triển khai thí điểm trên đường Võ Văn Ngân, quận Thủ Đức, thành phố Hồ Chí Minh sử dụng công nghệ crosswave với sức chứa khoảng 100 mét khối nước. Diện tích xây dựng hồ ngầm khoảng 40m2, đào sâu hơn 10m, trữ khoảng 95% nước mưa. Nước mưa sau đó được bơm lên qua hệ thống lọc để tái sử dụng cho việc tưới công viên, cây xanh và phòng cháy chữa cháy.

TS Phạm Sanh cho biết về mô hình này:

"Hồ điều tiết có mặt tích cực là chống ngập cho một khu nào đó hoặc cho một khu vực nhỏ vì thi công nhanh và giải quyết phần nào bài toán ngập. Do đó, phải tính toán lượng nước đến đi làm sao và tính hệ thống nối kết với xung quanh. Nhưng tôi cũng xin nhấn mạnh, chúng ta không cần ngộ nhận, dùng bài toán này để giải quyết bài toán ngập cho Hà Nội và Tp.HCM, đó là những đô thị có diện tích thật lớn, tập trung dân cư đa dạng và nhiều nguyên nhân gây ngập".

TS Phạm Sanh cho rằng, thực chất hồ ngầm chống ngập được xây dựng bằng công nghệ thông minh, không cần phải gia cố, đóng cọc ở phía dưới, nó giống như một bể trữ nước mưa nên không nhất thiết phải thực hiện đánh giá tác động trước khi xây dựng, nhưng nên cần xem xét đến khả năng thoát nước.

Hồ điều tiết ngầm chống ngập bằng công nghệ Crosswave được triển khai thí điểm trên đường Võ Văn Ngân (Q.Thủ Đức, Tp.HCM). Ảnh: M.Q/Lao động

TS Lê Viết Sơn- Trưởng phòng quy hoạch Bắc Bộ- Viện Thủy quy hoạch Bắc Bộ cho biết, giải pháp bể ngầm chứa nước mưa là một hình thức mới chưa được triển khai nhiều ở Việt Nam. Ông Sơn ủng hộ tất cả những giải pháp có thể làm giảm úng ngập cho các đô thị ở Việt Nam nói chung và Hà Nội nói riêng. Tuy nhiên, khu thực hiện giải pháp xây dựng hồ ngầm chứa nước mưa cần phải tính toán đến các khu vực có không gian đủ lớn để xây dựng và cần đặc biệt lưu ý đến khả năng trữ nước và tính hiệu quả giảm úng ngập cho khu vực đó.

TS Lê Viết Sơn nói:

"Chúng ta cũng cần lưu ý một số yếu tố liên quan đến hạ tầng, kinh tế, xã hội khi thực hiện giải pháp này. Chúng ta cũng cần phải tính toán đến dung tích mà chúng ta có thể giữ lại và khả năng có thể xây, giữa khả năng trữ nước và hiệu quả của bể ngầm đó, khả năng giảm úng ngập được bao nhiêu. Về khía cạnh kinh tế, đối với những khu vực quan trọng những khu vực đông dân cư, tình trạng úng ngập gây ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt dân cư mà không có giải pháp thay thế thì cần tính toán đến giải pháp xây dựng bể ngầm".

Liên quan đến vấn đề này, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với PGS-TS Nguyễn Hồng Tiến- Tổng thư ký Hội cấp thoát nước Việt Nam về những vấn đề cần lưu ý khi triển khai xây dựng thí điểm hồ ngầm chứa nước tại Hà Nội.

Nội dung cuộc trao đổi tại đây:

PV: Hà Nội đang đề xuất xây dựng hồ ngầm chứa nước mưa ở khu vực chợ Hàng Da để giảm thiểu úng ngập cục bộ. Xin ông cho biết quan điểm của mình về đề xuất này?

PGS-TS Nguyễn Hồng Tiến: Việc lựa chọn vị trí xây dựng bể ngầm đó là khu vực thường xuyên bị ngập nước và khu vực đó có hệ thống đường ống không tiêu thoát kịp. Người ta nghĩ ra nhiều giải pháp và đây là một giải pháp, một quan niệm mới về quản lý thoát nước bền vững.

Ở đây muốn nói lựa chọn vị trí như thế nào, ưu tiên ra sao trước tiên phải xác định ở đó là khu vực ngập nước. Ở khu vực chợ Hàng Da, tôi cũng không biết cụ thể đặt dưới quảng trường khu vực chợ Hàng Da hay ở vị trí khác. Tuy nhiên, nó phụ thuộc vào nhiều yếu tố, ví dụ như khu vực thoát nước.

Tôi cũng ủng hộ cách làm nhưng tùy thuộc vào vị trí, khả năng kết nối, địa chất công trình, địa chất thủy văn. Nếu địa chất thủy văn ở khu vực đó có mực nước ngầm cao cũng phải xem xét. Đối với ở Hà Nội, mực nước ngầm cao không đáng lo ngại lắm.

PV: Với điều kiện và địa lí, hạ tầng hiện nay của Hà nội khi thực hiện xây dựng một bể nước ngầm chúng ta có cần phải đánh giá tác động môi trường xung quanh? Và cần lưu ý như thế nào?

PGS-TS Nguyễn Hồng Tiến: Theo quy định, bất cứ một dự án nào khi đầu tư xây dựng vẫn phải đánh giá tác động môi trường. Việc trước khi xây dựng cũng cần đánh giá tác động môi trường, đối với khu vực đó và khu vực xung quanh. Còn đây là một công trình bề ngầm, nó lại liên quan điều tra, khảo sát, bố trí hạ tầng kĩ thuật và đặc biệt đường dây đường ống, hệ thống cáp và hệ thống các công trình hạ ngầm khác ở khu vực này để lập một dự án mang tính khả thi.

Trong nhiều trường hợp ở Hà Nội hay ở các khu đô thị cũ, đô thị cải tạo, việc quản lý các công trình ngầm, các công trình đường dây đường ống do rất nhiều cơ quan quản lý. Cho nên nếu chúng ta không khảo sát kỹ thì khi mà thi công, nếu chúng ta gặp các đường dây, đường ống sẽ lại phải dừng thi công.

Bể chứa nước ngầm cũng tùy thuộc vào quy mô. Và nếu không có giải pháp cho nó tự ngấm thì hệ thống đó phải có kết nối với hệ thống nước mưa của khu vực xung quanh.

Một trong những chức năng của bể ngầm này là góp phần thu nước, lưu giữ nước tạm thời, cho nên phải khảo sát kĩ khu vực thoát nước mưa của khu vực xung quanh xem kết nối với hướng nào của khu vực thoát nước mưa này. Và từ đó chúng ta có những vị trí trạm bơm, bơm nước mưa vào hệ thống lưu trữ này vào hệ thống thoát nước chung của thành phố.

PV: Vâng xin cám ơn ông!

Các chuyên gia cho rằng, để giải quyết bài toán úng ngập, ngoài việc xây dựng hệ thống thoát nước đồng bộ thì việc tăng không gian xanh trong đô thị, xây dựng các bể trên mái, bể ngầm chứa nước mưa có thể giúp lưu trữ nước mưa tạm thời, hạn chế tình trạng úng ngập cục bộ. Giải pháp xây dựng bể ngầm chứa nước mưa cũng là một giải pháp phù hợp.

Tuy nhiên, trước khi triển khai xây dựng thí điểm, chính quyền thành phố, các cơ quan quản lý cần thực hiện khảo sát kỹ lưỡng và tham khảo ý kiến của các nhà chuyên môn để đưa ra phương án tối ưu nhất trong việc hạn chế úng ngập cục bộ. Bên cạnh đó, cũng cần phải cân đối bài toán kinh tế để đảm bảo hiệu quả trong đầu tư.

Tác giả: Hải Hà - Kênh VOV Giao thông 29/06/2018 06:53:22
Bình luận

0 bình luận

    Chưa có bình luận

Gửi bình luận

Ảnh - Clip

VOVGT HÀ NỘI



VOVGT TP HỒ CHÍ MINH



MEKONG

Mạng xã hội

Thống kê lượt Like trang vovgiaothong.vn của các mạng xã hội trên thế giới.

Giao thông đô thị

Thể thao