Cải thiện chất lượng nước tại các sông hồ qua việc tách nước mưa và nước thải

Tác giả: Hải Hà - Kênh VOV Giao thông 11/06/2018 07:01:41

VOVGT - Hiện có tới 95-98% ao hồ ở Hà Nội đang bị ô nhiễm mà nguyên nhân chủ yếu là do tình trạng xả thải thẳng ra ao hồ.


Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Một đoạn sông Tô Lịch qua địa bàn quận Cầu Giấy bị cạn trơ bùn, ô nhiễm nặng. Ảnh: Trọng Đạt/TTXVN

Hiện nay vấn đề ô nhiễm nguồn nước tại các sông hồ đang trở nên ngày càng nghiêm trọng ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân đô thị. Có tới 95-98% ao hồ ở Hà Nội đang bị ô nhiễm mà nguyên nhân chủ yếu là do tình trạng xả thải thẳng ra ao hồ. Mặc dù thành phố đang nỗ lực thực hiện nhiều giải pháp nhằm cải thiện chất lượng nguồn nước, tuy nhiên kinh nghiệm của nhiều đô thị trên thế giới, giải pháp lâu dài và bền vững là cần phải xây dựng hệ thống thoát nước tách nước mưa và nước thải.

Theo báo cáo mới nhất của Trung tâm Nghiên cứu và cộng đồng môi trường (CECR), chỉ có gần 2% trong tổng số gần 200 sông, hồ, ao... đạt yêu cầu chất lượng ở các chỉ tiêu, thông số nghiên cứu. Còn lại phần lớn hệ thống sông, hồ, ao bị ô nhiễm chất hữu cơ, nồng độ oxy hòa tan dưới mức tiêu chuẩn cho phép. Đồng thời, đa số hành lang bờ bị ô nhiễm và đang đứng trước nguy cơ bị lấn chiếm để xây nhà, bãi đỗ xe...

Từ năm 2016 đến nay, thành phố Hà Nội cũng rất quan tâm đến việc đầu tư nhằm cải thiện chất lượng nước tại các ao, hồ. Công ty TNHH Một thành viên (1TV) Thoát nước Hà Nội được thành phố giao quản lý 122 hồ và đảm bảo chất lượng môi trường của hệ thống hồ nội thành và ngoại thành.

Chia sẻ về các giải pháp công ty áp dụng làm sạch nước tại các hồ, KS Bùi Ngọc Uyên- Phó Trưởng phòng Truyền thông Công ty TNHH 1TV Thoát nước Hà Nội cho biết:

"Công ty cũng đã thực hiện nhiều giải pháp để đảm bảo các hồ sạch sẽ đặc biệt là công tác xử lý và duy trì chất lượng nước của hồ. Chúng tôi cũng thực hiện công việc này bằng công nghệ Ret đô xin 3 D đã được triển khai trên một số hồ nội thành và triển khai nhân rộng trên một số hồ ở huyện ngoại thành. Trong năm 2016-17 đã triển khai trên 44 hồ và năm 2018 cũng đang phối hợp với UBND các huyện để xử lý trên địa bàn trên các huyện".

Các chuyên gia môi trường đánh giá, tình trạng ô nhiễm tại các sông, hồ của Hà Nội sẽ khó được khắc phục triệt để nếu như vẫn để xảy ra tình trạng xả thải trực tiếp mà không qua xử lý. Hiện tại, trong số 122 hồ nội thành đã có 91 hồ đã được cải tạo, trong đó 55 hồ đã được kè và có hệ thống tách nước thải, còn lại 36 hồ tuy đã kè bờ nhưng chưa được xây hệ thống đường tách nước thải xung quanh.

Thực tế cho thấy, quá trình đô thị hóa với áp lực gia tăng nhanh chóng về dân số, vượt quá năng lực của hệ thống cơ sở hạ tầng dẫn đến tình trạng có tới 80-90% nước thải xả thải trực tiếp ra các sông hồ, bao gồm nước thải từ các làng nghề và nước thải sinh hoạt.

Phản ánh về tình trạng này, một số ý kiến cho biết:

# Nguyên nhân chính là hệ thống hồ, ao sống thoát nước, sông Kim Ngưu, sông Lừ, sông Sét, chủ yếu là ô nhiễm chất hữu cơ, do chất thải sinh hoạt do các cơ sở nhỏ chế biến họ thải thẳng ra thông qua xử lý nên nó ô nhiễm, hữu cơ, nhưng cũng có những loại nặng. Các khu dân cư mới không đủ yêu cầu đạt được về mặt hồ chứa nước thải chung để xử lý … thành thử nước thải vẫn cứ thải thẳng ra, đương nhiên gây ô nhiễm ngày càng nặng nề hơn.

# Việc quản lý rác thải hiện có những vấn đề. Ở các cống có thể thu gom, nhưng mỗi khi trời mưa, có thể kéo theo rất nhiều rác, những rác chưa thu gom, rồi các dầu tràn từ các cửa hàng xăng dầu…có thể theo nước mưa chảy tràn xuống gây ô nhiễm.

Một trong nhiều cống xả nước thải xuống thẳng dòng sông Nhuệ đen ngòm của người dân, đoạn gần phường Cầu Diễn, quận Nam Từ Liêm. Ảnh: Trọng Đạt/TTXVN

Lí giải về tình trạng xả thải trực tiếp ra môi trường, theo PGS-TS Nguyễn Thế Chinh- Phó Viện trưởng Viện Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách tài nguyên và môi trường cho rằng, nguyên nhân cơ bản nhất là những bất cập trong việc thu gom và kiểm soát nước thải, cũng như trong công tác quy hoạch hệ thống thoát nước. PSG-TS Nguyễn Thế Chinh phân tích:

"Nguyên nhân cơ bản nhất đó là vấn đề xả thải chưa được thu gom và kiểm soát, nhất là quy hoạch cũ của chúng ta phần lớn chưa làm xong hệ thống thu gom nước thải riêng và nước mưa riêng nên chúng ta vẫn để chung vào một chỗ và đưa vào sông.Thứ hai là việc chúng ta đầu tư nguồn vốn để đầu tư nguồn nước thải này vẫn còn bất cập. Theo tôi, vì quy hoạch của chúng tôi chưa tách được nước thải riêng, nước mưa riêng nên cái đó cần xem xét và cần phải xử lý".

PGS-TS Nguyễn Thế Chinh cho rằng, để giải quyết bài toán úng ngập và ô nhiễm nguồn nước ngoài việc xây dựng hệ thống thoát nước tách giữa nước mưa và nước thải, trong công tác quy hoạch các nhà máy xử lí nước thải cần tính toán đến sự liên kết vùng, giữa thủ đô Hà Nội với các khu vực lân cận. Có như vậy, Hà Nội mới có thể từng bước giải quyết được những vấn đề này một cách bền vững, lâu dài.

Để giải quyết bài toán úng ngập và ô nhiễm nguồn nước ngoài cần xây dựng hệ thống thoát nước tách giữa nước mưa và nước thải. Ảnh: Sài Gòn giải phóng

Kinh nghiệm tại nhiều đô thị cho thấy, nếu không tách hệ thống thu gom nước mưa và nước thải, không chỉ gây ô nhiễm nguồn nước tại các ao hồ mà còn làm gia tăng nguy cơ ngập úng trong đô thị. Liên quan đến vấn đề này, chúng tôi có cuộc trao đổi với PGS-TS Nguyễn Viết Anh- Viện trưởng Viện Khoa học và Kỹ thuật Môi trường (IESE), trường Đại học Xây dựng về một số giải pháp cần lưu ý khi đầu tư, xây dựng hệ thống thu gom tách nước mưa và nước thải.

PV: Thưa ông, ông đánh giá như thế nào về hệ thống thu gom nước mưa và nước thải hiện nay của Hà Nội?

PGS-TS Nguyễn Viết Anh: Hiện nay các khu đô thị (KĐT) hiện có, các khu phố cổ phố cũ chúng ta vẫn phải sử dụng hệ thống thoát nước chung. Chúng ta đang sống chung với hệ thống thoát nước mưa và nước thải và nó không dễ để tách nó ra nước mưa khỏi nước thải. Đối với các KĐT mới bắt buộc phải có hệ thống thoát nước riêng rồi theo quy định nhưng thoát nước riêng đó chỉ nằm trong phạm vi của KĐT, ra đến ngoài đường và kết nối với hệ thống của thành phố thì lại là thoát nước chung.

Hiện nay, ở các khu vực thoát nước chung của thành phố thì các trục tuyến truyền dẫn nước chung đó bao gồm cả nước thải và nước mưa đã có giếng tách nước mưa. Tuy nhiên là việc đấu nối từ các tiểu khu ra thì chúng ta chưa có điều kiện để thực hiện hết các tuyến cống để thu gom. Vì vậy, việc úng ngập dễ xảy ra ở các khu vực cục bộ đó.

PV: Thưa ông, để giải quyết bài toán ô nhiễm và úng ngập tại Hà Nội, chúng ta cần thực hiện những giải pháp nào?

PGS-TS Nguyễn Viết Anh: Để thực hiện triệt để chống úng ngập ở các KĐT cũ và KĐT cổ thì có 3 vấn đề cần phải giải quyết. Thứ nhất, phải đi từ hộ gia đình, để đấu nối hộ gia đình dùng tách nước mưa và nước thải, chúng ta phải có quy định chặt chẽ có các thiết kế mẫu và các gia đình cùng tham gia.

Vấn đề thứ hai là trên tuyến truyền dẫn của mạng lưới. Hiện nay, thành phố đang đầu tư rất nhiều hệ thống giếng tách nước mưa để bảo vệ hồ nội thành chỉ xả nước mưa vào hồ, còn nước thải đi theo cống về trạm xử lý hay chảy về các kênh dẫn, trục chính dẫn. Thế nhưng, chúng ta cần phải thiết kế thi công vận hành đúng thì nó mới phát huy hiệu quả và tính truyền dẫn này.

Hà Nội phát triển nhanh như thế này từ khi Hà Nội sáp nhập vào Hà Tây, các trạm xử lý đang có kế hoạch xây dựng và đang ngày càng nhiều nhưng mạng lưới thoát nước chúng ta cần phải rà soát lại các tuyến xem đã hợp lý hay chưa, chỗ nào cần phải tập trung đầu tư để cập nhật với tình hình đô thị hóa hiện nay, nhất là các KĐT mới, các nhà cao tầng mọc lên rất là nhiều. Và phải chấp nhận đối với những KĐT đã ở đông đúc như thế này chi phí sẽ phải tăng thêm nhưng càng làm sớm chúng ta càng đỡ tốn kém.

PV: Để giải quyết tình trạng ô nhiễm và úng ngập, các đô thị trên thế giới có kinh nghiệm nào mà chúng ta có thể học hỏi thưa ông?

PGS-TS Nguyễn Viết Anh: Ai cũng biết rằng sử dụng hệ thống thoát nước riêng thế nhưng nếu mà cải tạo từ thoát nước chung sang thoát nước riêng là vô cùng đắt. Hiện nay, thành phố Miamy, Mỹ cũng có du lịch phát triển. Người ta đầu tư 700 triệu USD để cải thiện hệ thống thoát nước chung sang hệ thống thoát nước riêng và đầu tư hơn 50 trạm bơm để thoát nước ra biển khi có mưa lớn.

Và không phải nước nào cũng làm được như vậy và thành phố nào cũng làm được như vậy. Nhiều khu vực của Tokyo, Paris, London vẫn phải chấp nhận sống chung với hệ thống thoát nước chung trong nhiều năm nữa.

Người ta có hai lựa chọn, một là người ta giải quyết rốt ráo, đầu tư rất nhiều tiền từ hệ thống thoát nước chung sang hệ thống thoát nước riêng; hai là nâng cấp hệ thống thoát nước chung này lên. Chúng ta phải tránh làm sao cho hệ thống thoát nước và trạm xử lý thoát nước không bị quá tải, để trước khi nước mưa chảy vào tuyến cống thì nó làm chậm quá trình lưu trữ ở những bể phân tán.

Nếu các hộ gia đình không làm được những bể chứa nhỏ, thì thành phố sẽ làm các bể lớn ngầm. Malaysia chẳng hạn người ta sẽ phải làm các bể chứa ngầm dài hàng km. Khi không có mưa, người ta làm các bãi đỗ xe. Khi dự báo thời tiết có mưa, người ta đưa các xe lên trên và biến nó thành một bể chứa ngầm để giảm úng ngập.

Tóm lại, các giải pháp rất nhiều. Chúng ta cần phải cân nhắc rất kĩ và thấu đáo. Rất nhiều trước khi đầu tư vì các công trình lớn kéo theo các khoản chi phí khổng lồ không chỉ phải riêng cho đầu tư. Cho nên cải tạo dần dần nhưng lựa chọn những giải pháp nào cho khả thi. Tôi nghĩ rằng càng phân tán, càng có nhiều nước mưa càng có sự tham gia của cộng đồng thì sẽ càng rẻ và bền vững.

PV: Vâng, xin cám ơn ông!

Trong điều kiện cơ sở hạ tầng thoát nước hiện nay của Hà Nội đang bị quá tải, ngoài những giải pháp của các cơ quan chuyên môn xây dựng hệ thống nhà máy nước thải, hệ thống thu gom tách nước mưa và nước thải, thì ngay tại mỗi hộ gia đình, mỗi tòa nhà chung cư cao tầng, KĐT mới cần xây dựng cũng tự xây dựng các bể trữ nước mưa riêng.

Điều này thể hiện sự chia sẻ trách nhiệm của người dân với thành phố trong việc giải quyết vấn đề úng ngập và ô nhiễm nguồn nước.

Tác giả: Hải Hà - Kênh VOV Giao thông 11/06/2018 07:01:41
Bình luận

0 bình luận

    Chưa có bình luận

Gửi bình luận

Ảnh - Clip

VOVGT HÀ NỘI



VOVGT TP HỒ CHÍ MINH



MEKONG

Mạng xã hội

Thống kê lượt Like trang vovgiaothong.vn của các mạng xã hội trên thế giới.

Giao thông đô thị

Thể thao