Bài 3: Chính sách quản lý và cơ chế khuyến khích đối với các dự án công trình xanh tại Việt Nam

Tác giả: Hải Hà - Kênh VOVGT Quốc gia 06/02/2017 12:00:00

VOVGT - Tại Việt Nam, Chính phủ đã có những chính sách, cơ chế khuyến khích như thế nào đối với các dự án, công trình xanh và phát triển đô thị bền vững?


Chúng tôi có chuyến thăm Châu Âu vào hồi tháng 6 năm nay. Đến châu Âu, chúng tôi không chỉ bị rung động trước cảnh quan thiên nhiên, di tích lịch sử văn hóa mà còn ấn tượng vởi những công trình kiến trúc xanh tại đây. Những tòa nhà được thiết kế với nhiều mảng tường và không gian xanh, có thể tận dụng tối đa năng lượng tự nhiên và hạn chế tối đa những khả năng phát thải ô nhiễm ra môi trường. Các chuyên gia tại đây cho hay, để có được những kết quả này là nhờ Chính phủ và chính quyền các đô thị xây dựng và ban hành chính sách đô thị xanh từ rất sớm và quá trình thực hiện nghiêm túc từ trung ương đến địa phương.

Còn tại Việt Nam, Chính phủ đã có những chính sách, cơ chế khuyến khích như thế nào đối với các dự án, công trình xanh và phát triển đô thị bền vững? Những nội dung này chúng tôi sẽ đề cập trong phần tiếp theo của chương trình.

Trước thực trạng năng lượng tiêu thụ tại các đô thị tăng cao, đặc biệt là từ các công trình cao tầng, Chính phủ Việt Nam đã nhận thức được vai trò của tiết kiệm năng lượng đối với việc tăng trưởng xanh và sự phát triển bền vững tại các đô thị. Ông Hoàng Văn Thức- Phó Tổng cục môi trường, Bộ Tài Nguyên môi trường cho biết: "Chủ trương phát triển bền vững là một chủ trương lớn của Đảng và Chính phủ. Chúng ta biết rằng Phát triển kinh tế , đảm bảo an sinh xã hội và bảo vệ môi trường là 3 trụ cột. Thực ra , Chính phủ cũng đã chú trọng thời gian qua nhưng đánh giá thì chưa thực sự đạt mong muốn theo yêu cầu. Chúng ta biết rằng là Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định 1393 phê duyệt về Chiến lược tăng trưởng xanh quốc gia đến năm 2050 vào tháng 9 năm 2012. Trong này mục tiêu chia thành nhiều giai đoạn, trong đó có giai đoạn đến năm 2020, 2030 và 2050. Từng giai đoạn có những công việc đã giao cho các Bộ ngành triển khai khác nhau".

Bên cạnh đó, Chính phủ cũng đã có nhiều chính sách cho phát triển công nghệ tiết kiệm năng lượng như ban hành Nghị định về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả vào năm 2003 và Bộ Xây dựng ban hành quy chuẩn xây dựng Việt Nam về các công trình xây dựng sử dụng năng lượng có hiệu quả vào năm 2015. Tuy nhiên, đến nay, số lượng các công trình sử dụng năng lượng, tiết kiệm hiệu quả vẫn còn ở mức thấp.

Theo các chuyên gia, nguyên nhân là do các cơ quan quản lý nhà nước chưa có định hướng chiến lược và các giải pháp hỗ trợ, thúc đẩy phát triển các công trình xanh. Trong khi đó, quy trình triển khai các văn bản trên vẫn khá chậm, các tiêu chuẩn hướng dẫn việc sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả áp dụng cho các tòa nhà chưa được rõ ràng, cụ thể nên nhiều địa phương vẫn còn lúng túng trong quá trình thực hiện.

Ông Đặng Thành Long- Giám đốc Điều hành Hội đồng công trình xanh cho biết: "Cho đến bây giờ, Bộ Xây dựng vẫn có chủ trương phát triển công trình xanh nhưng nhiều chủ đầu tư vẫn chờ Bộ Xây dựng ra một khung pháp lý rõ ràng, cụ thể đưa ra một thông tư về công trình xanh để các địa phương ra những chính sách hỗ trợ, hay phát triển công trình xanh. Cho đến hiện nay vẫn hơi chậm".

TS Von Meding Jason- Giảng viên Ngành quản lý rủi ro thiên tai- Trường Đại học New castle, Úc cho biết, hiện nay, chính sách của nhiều quốc gia không phát huy hiệu quả khi đi vào thực tiễn do thiếu tham vấn từ các chuyên gia, các nhà khoa học. TS Jason cho biết, để thúc đẩy quá trình phát triển các công trình xanh, tiết kiệm năng lượng trước hết Việt Nam phải xây dựng một khung pháp lý với các quy định rõ ràng và khuyến khích sự tham gia của khối tư nhân vào quá trình này.

TS Von Meding Jason- Giảng viên Ngành quản lý rủi ro thiên tai- Trường Đại học New castle, Úc

TS Jason cho biết: "Để đảm bảo sự phát triển bền vững, chúng ta phải đặc biệt quan tâm tới những chính sách, cơ chế của Chính phủ. Những chính sách đưa ra cần có sự đóng góp và tham vấn từ các chuyên gia, các nhà khoa học có nguồn kiến thức đầy đủ để đưa ra những chính sách đúng. Ngoài ra, chúng ta cũng cần phải quan tâm đến vai trò của khối tư nhân trong phát triển đô thị bền vững. Tuy nhiên khi xây dựng các chính sách đưa vai trò của khối tư nhân thì bên cạnh đưa những chính sách khuyến khích sự phát triển của khối tư nhân, chúng ta phải có những cơ chế để quản lý khối này".

Bên cạnh đó, hiện nay tại Việt Nam đang áp dụng song song nhiều Bộ tiêu chí đánh giá công trình xanh như Bộ LEED (Mỹ), Edge, Green Mark (Singapore), Lotus (Việt Nam)… Trong khi đó, mỗi bộ tiêu chí lại có những quy định, đánh giá, công nhận và xếp hạng công trình xanh khác nhau nên nhiều chủ đầu tư, các kiến trúc sư cũng gặp khó khăn trong việc lựa chọn một mô hình phù hợp. Bởi vậy, các chuyên gia cho rằng, trước mặt Việt Nam cần phải xây dựng một Bộ tiêu chuẩn đánh giá công trình xanh quốc gia và xây dựng quy chuẩn, tiêu chuẩn và các hướng dẫn kỹ thuật về công trình sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả.

Cùng với đó, Chính phủ cần có những chính sách, cơ chế khuyến khích đối với những dự án, công trình xanh như giảm thuế và hỗ trợ chi phí thiết kế, xây dựng; có ưu đãi với nhà sản xuất, nhà cung cấp vật liệu, trang thiết bị tiết kiệm năng lượng, thân thiện với môi trường... Song song với đó, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về những lợi ích của phát triển bền vững cũng như nâng cao năng lực quản lý, học hỏi kinh nghiệm giữa các địa phương trong phát triển các công trình xanh.

Thăng Long Number One, công trình xanh đầu tiên của Việt Nam. Ảnh: Tiền phong

TS Ngô Thọ Hùng- Chuyên gia thực hiện Dự án phát triển các đô thị xanh tại Việt Nam cho biết: "Tăng cường chiều dọc: Chính phủ, tổ chức quốc tế, các nhà khoa học xuống từng địa phương để cùng hướng dẫn trao đổi cách làm, lập được kế hoạch khả thi cho từng thành phố, tùy thuộc vào các điều kiện cụ thể, để cán bộ địa phương phải đủ năng lực triển khai các chương trình xanh cho thành phố của mình.Tăng cường chiều ngang: Các thành phố học tập kinh nghiệm tăng trưởng xanh của nhau; tạo ra các nhóm nhà lãnh đạo xanh, các nhà quản lý xanh để lên kế hoạch phát triển xanh cho thành phố. Tăng cường đào tạo tại chức, cập nhật kiến thức tăng trưởng xanh cho các cán bộ. Tận dụng các cơ chế hỗ trợ quốc tế dựng các dự án thí điểm pilot tốt và có khă năng nhân rộng, tạo cơ sở để khối tư nhân và doanh nghiệp trong phát triển kinh tế tham gia bảo vệ môi trường".

Hiện nay, tại Việt Nam đang triển khai một số dự án thí điểm phát triển đô thị xanh tại một số địa phương trong cả nước. Từ thực tế trong quá trình triển khai, các cơ quan quản lý sẽ rút kinh nghiệm và xây dựng những tiêu chí về mô hình phát triển đô thị xanh, bền vững chuẩn và có thể nhân rộng trong tương lai. Nhằm giúp quý vị và các bạn có một cái nhìn tổng thể về quá trình phát triển đô thị xanh, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với ông Võ Tuấn Nhân- Thứ trưởng Bộ Tài nguyên môi trường về nội dung này. 

PV: Hiện nay, các đô thị trên thế giới đều hướng theo phát triển xanh và phát triển bền vững , đối với Việt Nam chúng ta đã có những chính sách, cơ chế khuyến khích như thế nào để phát triển đô thị xanh, và bền vững, thưa Thứ trường?

Thứ trưởng Võ Tuấn Nhân: Đến thời điểm này, từ nhận thức của người lãnh đạo cao nhất cho đến người bình thường, từ những doanh nghiệp lớn cho đến những doanh nghiệp vừa và nhỏ đã được nâng lên. Người ta rất quan tâm đến vấn đề này, đó là niềm vui và chúng tôi nghĩ rằng là một giai đoạn chuyển tiếp sản xuất từ không bền vững phải đi đến bền vững. Và có lẽ đây là một cam kết không chỉ đối với người dân mà là cam kết với cộng đồng quốc tế khi Việt Nam hội nhập quốc tế sâu rộng khi Việt Nam ký Hiệp định Paris và ký Thỏa thuận Paris về giảm phát thải khí nhà kính. Đây cũng là điều bắt buộc để cho đời sống người dân, sự yên lành của người dân, đến sự phát triển bền vững của doanh nghiệp và công tác quản lý Nhà nước kỷ luật, kỷ cương, thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật .

Trong luật bảo vệ môi trường năm 2014 cũng quy định rất rõ về bảo vệ môi trường đối với khu đô thị, khu dân cư tập trung, vì vậy Luật Bảo vệ môi trường cũng rất chú ý đến việc phát triển đô thị xanh và có thể nói là đô thị bền vững. Trên bình diện thế giới mà Việt Nam đã tham gia, chúng ta cũng đã bắt đầu xây dựng những thành phố xanh như thành phố Đà Nẵng, thành phố Hội An và sắp đến đây là chúng tôi cũng hướng xây dựng thành phố Cần Thơ theo hướng xanh bền vững.

Trong thành phố xanh bền vững cũng quy định rất cụ thể về mật độ công viên, cây xanh và đặc biệt là chú ý đến bảo vệ môi trường trong đó có vấn đề xử lí rác thải, nước thải đô thị và kể cả nước thải công nghiệp. Và đặc biệt cũng lưu ý đến quy hoạch hạ tầng giao thông trong đô thị, giao thông trong đô thị cũng đảm bảo tính chất xanh, nghĩa là mật độ giao thông cũng đảm bảo quy định trong Luật xây dựng, pháp luật quản lý đô thị và làm sao trong tương lai chúng ta có được cái đô thị xanh và bền vững.

Thành phố Hội An

PV: Ông đánh giá như thế nào về chính quyền các đô thị lớn như Hà Nội và Tp.HCM khi thực hiện các biện pháp để đảm bảo phát triển đô thị bền vững trong thời gian vừa qua?

Thứ trưởng Võ Tuấn Nhân: Hà Nội và Tp.HCM trong thời gian vừa qua cũng có rất nhiều nỗ lực trong bảo vệ môi trường và phát triển đô thị theo hướng xanh và bền vững. Tuy nhiên, quá khứ để lại là quy hoạch của chúng ta cũng có nhiều bất cập, quy hoạch đó có cả về giao thông, quy hoạch về xử lý nước thải, xử lí rác thải và kể cả quy hoạch các KCN trong đô thị đó. Do vậy, tôi nghĩ rằng, Hà Nội cũng như Tp.HCM có nhiều quyết tâm để thực hiện thành phố xanh sạch đẹp thì phải có những biện pháp về bảo vệ môi trường nghiêm ngặt hơn.

Tôi vui mừng vì Hà Nội có Luật Thủ đô. Trong Luật Thủ đô các quy định về bảo vệ môi trường nghiêm ngặt hơn đối với các vùng trong cả nước, Tiêu chuẩn kỹ thuật cũng như quy chuẩn kỹ thuật đối với Hà Nội cũng nghiêm ngặt hơn. Hy vọng, trong thời gian tới, với một nhận thức và tư duy mới, chúng ta có thể đưa tiến bộ khoa học công nghệ vào, chúng ta có thể tư duy trong kiến tạo môi trường xanh của thành phố. Chúng ta có thêm những công trình giao thông hiện đại, Hồ Chí Minh và Hà Nội ngày càng đáp ứng tiêu chuẩn về thành phố bền vững.

PV: Thưa ông, để có thể đáp ứng được những mục tiêu như ông vừa chia sẻ, trong thời gian tới, về ngắn hạn, Hà Nội cần có những giải pháp cụ thể như thế nào?

Thứ trưởng Võ Tuấn Nhân: Xét về mặt tổng thể, cả Hà Nội và Tp.HCM đều phải rà soát những quy định của thành phố mang tính quy phạm pháp luật để tránh những chồng chéo, những vướng mắc để phân công, phân cấp rất rõ ràng để chính quyền địa phương với các Sở ngành của thành phố để cho các cơ quan được giao nhiệm vụ quản lý thực hiện tốt nhiệm vụ của mình. Thứ hai là quy hoạch lại chất thải rắn và thứ ba, đưa các tiến bộ khoa học vào xử lí chất thải rắn. Thứ tư là rà soát lại quy hoạch đô thị cũng như giao thông, khu nhà ở, khu đô thị mới một cách bài bản và hiện đại hơn.

PV: Vâng xin cám ơn Thứ trưởng!

Trong bối cảnh quá trình đô thị hóa tại Việt Nam đang diễn ra mạnh mẽ, các đô thị phải đối mặt với tình trạng quá tải cơ sở hạ tầng, ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường. Việc xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng đô thị bền vững, đi cùng với những công trình xanh, tiết kiệm năng lượng sẽ là những giải pháp hiệu quả trong việc hạn chế sử dụng nguồn tài nguyên thiên nhiên, đảm bảo cho đô thị phát triển bền vững, lâu dài không ảnh hưởng đến thế hệ tương lai.

Tuy nhiên, để các đô thị tại Việt Nam phát triển xanh và bền vững, đòi hỏi sự chung tay của toàn xã hội. Trong đó, Chính phủ và các ngành chức năng cần xây dựng khung pháp lý rõ ràng, minh bạch với những chính sách, cơ chế khuyến khích phù hợp. Chính quyền địa phương phải là người trực tiếp xây dựng các quy hoạch phát triển tổng thể phù hợp với điều kiện của từng địa phương và nghiêm túc thực hiện theo các quy hoạch đó. Đối với chủ đầu tư, các kiến trúc sư và nhà quản lý cần nâng cao nhận thức về giá trị của những công trình xanh, cũng như nâng cao công tác quản lý, vận hành các công trình hiệu quả. Có như vậy, chúng ta mới có thể hy vọng các đô thị của Việt Nam trong tương lai văn minh, hiện đại và bền vững.

Tác giả: Hải Hà - Kênh VOVGT Quốc gia 06/02/2017 12:00:00
Bình luận

0 bình luận

    Chưa có bình luận

Gửi bình luận

Ảnh - Clip

VOVGT HÀ NỘI



VOVGT TP HỒ CHÍ MINH

Mạng xã hội

Thống kê lượt Like trang vovgiaothong.vn của các mạng xã hội trên thế giới.

Giao thông đô thị

Thể thao